برچسب: پته دوزی

۳ نکته مهم درباره خرید پته

نکات مهم قبل از خرید پته

خرید پته و سایر رودوزی های سنتی مستلزم آن است که از قبل نسبت به آنها شناخته کافی داشته باشید تا بهترین تصمیم را در خرید بگیرید. باید بدانید که پته چیست، چگونه، کجا و توسط چه کسی دوخته می شود و با جنس های آن آشنایی داشته باشید . خرید پته در راستای حمایت از بانوان هنرمند زحمتکش می تواند رونقی در کسب و کار آن ها و همچنین صنایع دستی کشور ایجاد نماید.

پته چیست؟

پته نوعی رودوزی سنتی است که در برخی شهر های استان کرمان مثل سیرجان، کرمان و رفسنجان رواج دارد. مواد اولیه این رودوزی طبیعی و از جنس پشم بز و گوسفند و رنگ های طبیعی هستند. پته در لغتنامه دهخدا این چنین معنا شده است: ” پُت: پشم نرمی که از بن موی بز می روید و آن را به شانه بر آورند و از آن شال بافند.” در این رودوزی از نخ های الوان پشمی استفاده می شود. رنگ هایی که برای رنگرزی این نخ ها به کار می رود در گذشته صد در صد گیاهی بودند اما امروزه در بعضی کارگاه ها به دلیل دوخت راحت و قیمت پایین از نخ هایی که با رنگ شیمیایی رنگرزی شده اند استفاده می شود.

پته دوزی با رنگ های گیاهی (پته گیاهی)

پته دوزی با رنگ های گیاهی (پته گیاهی)

پارچه ای که بر روی آن رودوزی انجام می شود شال یا عریض نام دارد و از جنس پشم می باشد. شال معمولا به رنگ های سفید، عنابی، سورمه و قرمز می باشد. به عقیده برخی دوخت بر شال سفید به دو دلیل برتری دارد؛ زیرا به دلیل بازتاب نور بیشتر هنرمندا بیشتر احساس خستگی می کند وکار به کندی و با دقت بیشتر پیش میرود؛ و دلیل دیگر را مربوط به وضوح بیشتر دوخت اشتباه بر شال سفید می دانند. این رنگ زوائد و نواقص را بیشتر بروز می دهد.

 

 

۳ نکته مهم که باید قبل از خرید پته بدانید

نقوش پته

هر چه پته پرکار تر باشد و قسمت های کمتری از شال یا عریض مشخص باشد آن پته از ارش مادی بیشتری برخوردار است زیرا هنرمند وقت بیشتری را صرف آن کرده است. نقوشی که در پته دوزی استفاده می شوند معمولا در سه زیرگروه زیر جای می گیرند.

  1.  طرح درخت زندگی
  2. شکوفه ی افشان
  3. بته جقه
طرح شکوفه افشان

طرح شکوفه افشان

 

طرح بته جقه و سرو

طرح بته جقه و سرو

 

طرح شکوفه افشان

طرح شکوفه افشان

دوخت ریز یا درشت

از آن جا که نخ های استفاده شده در پته دوزی پشمی هستند و پرز دارند، نقوشی که بر سطح شال زده می شوند نسبت به رودوزی هایی مانند رشتی دوزی که با ابریشم انجام می شود، درشت تر هستند؛ با این حال برخی هنرمندان پته دوز چنان ماهرانه بر سطح پارچه نقش می اندازند که ظرافت بسیار خوبی دارد. ظرافت نقوش عاملی تایین کننده در قیمتت پته است.

 

 

رنگ گیاهی یا شمیایی

گفتیم که مانند بسیاری دیگر از هنر های دستی ایرانی رنگ هایی که در پته دوزی مورد استفاده قرار می گیرند طبیعی هستند . پته دوزی نیز از این قاعده مستثنا نیست. اما همان گونه که گفتیم امروزه برخی هنرمندان به دلیل قیمت پایین تر از رخ هایی هایی استفاده می کنند که به صورت شیمیایی و در کارگاه های نساجی تولید می شوند. الیافی با رنگ های طبیعی رنگ آمیزی می شوند لطیف و نازک تر هستند از این رو ظرافت دوخت شان بر شال بیشتر خواهد شد.

استفاده از صنایع دستی در دکورهای امروزی

دکوراسیون و نقش صنایع دستی

دکوراسیون چیست؟

دکوراسیون و نحوه چیدمان محل زندگی از دیرباز دغدغه خانم ها و بعضا آقایان بوده و هست.  هماهنگ سازی طراحی شده برای به جلوه درآوردن رنگ‌ها، اثاثیه و سایر اشیاء در یک اتاق یا ساختمان به صورت هنرمندانه این تعریفی است کلی و اجمالی بر مفهوم دکوراسیون. در اکثر موارد افراد خود چیدمان یا منزل را به عهده می گیرند و به ندرت آن را به کارشناسان این حوزه می سپارند. اما بهتر از برای اینکه مسئولیت دکور کردن مزل خودمان را بر عهده بگیریم با اصول آن اشنا شویم.

به چه نکاتی در دکوراسیون باید توجه کرد

  1. یگانگی

تمام عناصری که در دکور بکار می برید باید با هم هماهنگی و اتحاد داشته باشند. برای دستیابی به این اتحاد می توانید نکات زیر را رعایت کنید:

  • استفاده از المان هایی که از نظر بافت، رنگ و طرح مشابه هستند
  • مجاورت المان های مشابه
  • تکرار المان ها
  1. موازنه (تعادل)

توزیع منظم المان هایی که از لحاظ وزن بصری برابر هستند این توازن تنها در صورتی برقرار می شود که المان های با وزن بصری مشابه در تقارن یا عدم تقارن و یا به صورت شعاعی چیده شوند.

  1. ریتم

ایجاد ریتم در المان ها با به کار گیری مفاهیمی چون تکرار ( تکرار برخی آیتم ها مانند رنگ، طرح ، بافت و ابزارهای چیدمان) تناوب ( یا یکی درمیانی استفاده از المان های زیرنت بخشی به فضا به صورت ABAB  و یا ABCABC)   و تصاعد ( استفاده از المان ها به صورت صعودی، نزولی یا بر طبق طیف رنگی و سایزی شان)

  1. تاکید

از نظر حرفه ای استفاده از یک اثر هنری و یا مبلمانی خاص در نقطه کانونی فضای سالن پذیرایی یا هال .

  1. تضاد

استفاده از رنگ های متضاد در مبلمان و رنگ دیوار ها و اشیا و یا استفاده از اشکال هندسی گوناگون مانند قاب آینه ی گرد و یک تابلوی عکس مستطیلی در کنار هم.

 

  1. جزییات

جزییات مانند گیلاس های روی بستنی هستند؛ شاید اضافی به نظر بیایند اما به ظاهر آن جلوه ای زیبا و جذاب می بخشند.

 

استفاده از صنایع دستی در دکوراسیون

حال که کمی با اصول اولیه چیدمان آشنا شدیم بهتر است به بحث اصلی خود بازگردیم.

تقریبا همه ما ایرانی ها نسبت به فرهنگ و میراث چند هزارساله ی خود عرق خاصی داریم و سعی می کنیم در حد توانمان از آن ها در محیط زندگی خود استفاده کنیم. چه اینکه به جرات می توان گفت بیشتر این آثار از زیبایی بصری زیادی بهره می برند . اما گاهی در استفاده از آن ها در چید مان های مدرن منازل خود دچار مشکل می شویم .

اگر به اصول دکوراسیون توجه کنید می بینید که می توان از تضاد های بین بافت سنتی و مدرن در زیباسازی محیط زندگی و کار خود بهره برد و صنایع دستی را به صورت کاملا کاربردی در زیباسازی محیط استفاده کرد.

  • استفاده از ظروف میناکاری که رنگ آنها با فضای هال شما همخوانی دارند
  •  استفاده از جعبه های چوبی و نگارگری های ایرانی بر میز پذیرایی
  •  استفاده از رومیزی های سنتی ایرانی مانند پته، ترمه ابریشم، رشتی دوزی، سوزنی دوزی بلوچی و …
  • استفاده از قالی، گلیم و گبه های دستباف به عنوان زیرانداز
  •  یا قاب های که تلفیقی از صنایع دستی ایرانی و و فضای های مینیمال و مدرن امروزی هستند.

 

در ادامه چند تصویر استفاده از صنایع دستی در دکوراسیون را می بینیم.

استفاد از گلیم در فضایی امروزی

استفاد از گلیم در فضایی امروزی

 

استفاده از پته رومیزی

استفاده از پته رومیزی

 

بهره گیری از رنگ ها در ظروف میناکاری

بهره گیری از رنگ ها در ظروف میناکاری

هنر رودوزی سنتی چیست؟

رودوزی سنتی چیست؟

رودوزی سنتی هنر آراستن پارچه های ساده با نخ های ابریشمی و پشمی رنگی است. تمایل انسان به زیبایی و آراستن خود، او را واداشت تا پارچه های ساده ای که برای لباس استفاده می کرد را بیاراید تا روح زیباگرای او ارضا شود. هنر رودوزی از دیرباز در تمام نقاط جهان انجام می شده و می شود. اما رودوزی سنتی تماما با دست انجام می گیرد و در کشور ما دارای تنوع بسیاری است. فقط کافی است تا به زنان و دختران هنرمند مقداری پارچه ی بی روح، نخ و سوزن دهند تا روح زندگی را بر پیکره ی پارچه بدمند.

بخارادوزی

بخارادوزی

تاریخچه هنر رودوزی در ایران

چنان چه مشخص است رودوزی ها و در کل زیباسازی و تجملی کردن لباس ها مربوط به جوامع شهرنشین بوده است. از آن جا که تمدن در ایران قدمتی چند هزار ساله دارد پس قدمت این هنر ها نیز بسیار زیاد می باشد. با توجه به کتیبه های پیدا شده زنان ایلامی لباس هایی با رودوزی های گل و برگ می پوشیده اند؛ این کشفیات نشان دهنده استفاده از لباس های رودوزی سنتی در ایران دوران پیش از میلاد مسیح هستند.

لوازم مورد نیاز در رودوزی سنتی 

  • پارچه

پارچه های در رودوزی اکثرا ساده و بدون نقش هستند تا بستری مناسب برای دوخت طرح بر آن باشند. جنس آن ها اغلب از پنبه و پشم است.

  • نخ

تمام نقش و نگار های که در هنر رودوزی بر پارچه های خام زده می شوند همگی به وسیله نخ می باشد که می توانند از جنس پشم، پنبه و ابریشم باشند. نخ دمسه ( که در الوان گوناگون در بازار موجود است) نخ ملیله ( مفتول های فنری بسیار نازک فلزی از جنس طلا و نقره)

  • سوزن یا قلاب

در رودوزی پارچه های ضخیم از سوزن بیتوین (between) و برای رودوزی منجوق و پولک از سوزن منجوق دوزی که ظریف تر هست استفاده می شود. برای دوخت برخی رودوزی ها مثل قلاب دوزی یا رشتی دوزی از قلاب استفاده می شود.

 

انواع رودوزی

دست دوز های سنتی در ایران انوع گوناگونی دارند که بر اساس تکنیک دوخت و جنس نخ و پارچه به سه گروه تقسیم می شوند:

  • دوخت روی پارچه
    • پته دوزی
    • رشتی دوزی
    • بخارادوزی
    • ملیله دوزی و سرمه دوزی
    • گلابتون دوزی
  • پته دوزی

پته پارچه ای است پشمی که اصطلاحا شال یا عریض خوانده می شود. که به کمک سوزن و با استفاده از نخ های پشمی، کرک یا ابریشم رنگین روی آن نقوشی زیبا دوخته می شود. پته از صنایع دستی اصیل کرمان است.

 

پته دوزی

پته دوزی

 

  • رشتی دوزی

قلاب دوزی یا رشتی دوزی هنر دوخت نخ های ابریشمی رنگی بر پارچه ی ماهوت (که نوعی پارچه ی پشمی است). این نوع رودوزی بیشتر در استان گیلان و شهر رشت دوخته می شود از این رو به این نام معروف شده است.

رشتی دوزی

رشتی دوزی

 

  • بخارادوزی

همانطور که از نامش پیداست بخارادوزی مروبط به شهر بخارا می باشد و از انجایی که این شهر در دیرباز جزیی از خاک ایران بوده استت این رودوزی نیز از رودوزی های ایرانی به شمار می رود. شهر بخارا محل کشت پنبه و کتان بود؛ به همین دلیل بخارادوزی بر روی پارچه های کتان و پنبه ای و با نخ های الوان از همین جنس دوخته می شوند. در بخارادوزی از طرح های گل اناری و شاه عباسی زیاد استفاده می شود.

  • ملیله دوزی و سرمه دوزی

ملیله دوزی یا همان سرمه دوزی از هنر های تزئین لباس با قدمتی چند هزار ساله در ایران است. در این روش تزئینی لباس هایی با پارچه های گران قیمت از جمله ترمه که بافتی مستحکم دارند با رشته های باریک طلا یا نقره (ملیله) مزین می شوند. در سرمه دوزی رشته های فلزی طلا یا نقره که توخالی و منعطف (امروزه به شکل فنر) هستند استفاده می شوند که از زمان ساسانیان و هخامنشان رواج یافت در دوره صفویه به اوج خود رسید.

ملیله دوزی

ملیله دوزی

 

  •  گلابتون دوزی

در این هنر دوخت طرح های زیباو پر نقش روی پارچه با نوارهای طلایی گلابتون برای زیبایی و تزیین لباس های زنانه استفاده میشود.که بیشتر روی رو سری و شلوارهای محلی بکار می رود و طرح اصلی گلابتون دوزی از لباس های زنان هند و بنگال استفاده شده است .ابزار مورد استفاده گلابتون دوزی:قلاب,کپیه,مواد و چهارپایه یا همان (هاون چوبی )است. گلابتون دوزی از صنایع دستی قشم است.

گلابتون دوزی

گلابتون دوزی

 

  • دوخت داخل پارچه
    • سُکمه دوزی یا چشمه دوزی
    • ژوردوزی

 

  • سُکمه دوزی یا چشمه دوزی

از رودوزی های کهن ایران است که در آن از پارچه های کتانی یا چلواری که تار و پود مستحکمی نداشته باشد استفاده می شود. در این نوع رودوزی قسمت هایی از پارچه انتخاب می شود و تار و پودش را از هم باز یا به اصطلاح نخ کشی می کنند. و با نخ میان آن ها را بخیه می کنند تا از هم باز نشوند.

سکمه یا چشمه دوزی

سکمه یا چشمه دوزی

  • ژوردوزی

اگر میان این چشمه ها (حفره های ایجاد شده) را با نخی دیگر بدوزند به آن هنر ژوردوزی اطلاق می شود.

ژوردوزی

ژوردوزی

 

الحاق مواد دیگر به پارچه

  • آجیده دوزی

آجیده در فارسی به معنای بخیه زدن، سوزن زدن، خلائیدن سوزن یا درفش یا نشتر در چیزی است (فرهنگ عمید ص ۴۴). در هنر آجیده دوزی از پنبه استفاده می شود. به این صورت که لایه ای از پنبه بین دو پارچه قرار می گیرد و سپس روی آن دوخت زده می شود. در نتیجه نقوشی برجسته بر سطح کار نمایان می شود. در حال حاضر در خیاطی های صنعتی نیز از این روش برای تولید پوشاک گرم استفاده می گردد. البته به جای پنبه از پشم شیشه بهره می برند.

 

آجیده یا پنبه دوزی

آجیده یا پنبه دوزی

 

آجیده یا پنبه دوزی

آجیده یا پنبه دوزی

 

 

 

  • پولک و منجوق دوزی

دوخت و الحاق پولک و منجوق به پارچه را پولک دوزی یا منجوق دوزی گویند. در گذشته جنس پولک و منجوق بیشتراز فلزهای گرانبهایی چون طلا و نقره بود .

 

پولک دوزی

پولک دوزی

 

  • شرابه دوزی

شرابه دوزی هنر تزیین لبه های پارچه به کمک نوار ها و نخ های الوان است. رشته و منگوله های آویزان شده از کنار شال و پرده را شرابه گویند.

 

 

نگهداری از پته

نگهداری از پته

نگهداری از پته و نکات آن

به طور کلی نگهداری اصولی و صحیح از صنایع دستی که هم ارزش مادی و معنوی بالایی دارند و هم به طور ذاتی آسیب پذیر و شکننده هستند، دغدغه مهمی برای همه محسوب می شود. نگهداری از پته و دیگر رودوزی های سنتی نیز که شدیدا در معرض آلودگی و تخریب هستند نیازمند برنامه ای دقیق است. در ادامه به روش های گوناگون حفاظت و نگهداری از پته، این رودوزی زیبای کرمانی می پردازیم.اگر درباره پته اطلاعاتی ندارید پیشنهاد میکنم مقاله هنر پته دوزی را مطالعه بفرمایید.

 

آموزش نگهداری از پته

شستشوی پته

از آنجا که منسوجات به ویژه منسوجات پشمی و کُرک دار آلودگی را به راحتی به خود جذب می کنند، باید بدانیم که روش آلودگی زدایی و شستشوی آن ها چگونه است. بافت پته ظریف است و رنگ های آن طبیعی و روش رنگ آمیزی الیاف آن سنتی می باشد؛ از این رو اگر روش درستی در شستشوی آن اتخاذ نشود به بافت و رنگ های آن آسیب می رسد.

 

مراحل شستشوی پته

  • پودر یا مایع لباس شویی بدون آنزیم را در ظرفی از آب سرد حل کنید
  • پته را در آب محلول غوطه ور کنید
  • چند دقیقه پته را در این محلول بچرخانید
  • آب کشی کامل کنید
  • از چلاندن پته خودداری فرمایید
  • بعد از آبکشی کامل پته را بر سطحی صاف پهن کنید
  • از آویزان کردن پته به بند رخت به شدت بپرهیزید زیرا بافت آن از هم باز می شود
  • از تابش مستقیم آفتاب به پته جلوگیری کنید

 

نکات مهم درباره شستشوی پته

نکته ۱: هیچ کاه پته را در ماشین لباسشویی و یا حتی برای خشکاندن سریع آن از خشک کن این دستگاه استفاده نکنید

نکته ۲: پته را هرگز با آب گرم نشورید

نکته ۳: بهتر است برای خشک شدن هر چه سریع تر پته آن را در یک روز گرم و خشک بشورید.

نکته ۴: هیچ گاه پته های سفید و رنگی را با هم نشورید چون امکان رنگ پذیری پته با شال سفید وجود دارد.

 

شستن پته برای اولین بار توسط پته دوز باید انجام گیرد، زیرا:

  • الیاف پته از پشم گوسفند است و امکان دارد بوی ناخوشایندی داشته باشد
  • این شستشو برای از بین رفتن خطوط الگو نیز می باشد

نکته: شستن پته توسط هنرمند پته دوز باید قبل از ریش ریش کردن شال انجام بگیرد.

 

 نحوه اتوکشی پته

بعد از دوخت پته و شستشوی آن پته چروک خواهد شد. برای اتو کردن پته نکات زیر را به خاطر بسپارید:

  • حتما از اتوی بخار استفاده کنید
  • پته را به پشت پهن کنید و پارچه ی نخی دیگری روی آن قرار دهید
  • روی پارچه نخی آب اسپری کنید و سپس به اتو کردن پته بپردازید

 

نگهداری از پته برای ماندگاری بیشتر

گاهی پته ها در دکور خانه کاربردی ندارند اما برای شما به قدری ارزش دارند که تمایل دارید آن را در صندوقچه ای مانند گنجی زیبا نگهداری کنید. اما پته به دلیل جنس پشمی و یا گاهی پنبه آی آن و همینطور رنگ های طبیعی ای که دارد، به اصلاح بید زده می شود که اگر پشمی باشد بوی نامطبوعی به خود می گیرد و شاید مورد حمله حشرات موذی قرار بگیرد. پس بهتر است به بهترین نحو از آن نگهداری شود:

  • برای جلوگیری از آسیب حشرات موذی پته باید در مکانی قرار بگیرد که هوا در آن جریان داشته باشد.
  • اگر میخواهید پته را در صندوق و یا چمدان برای مدت طولانی نگهدارید آن را در پارچه ای نخی به همراه یک عدد صابون بپیچید تا از آسیب حشرات و بوی نم و نا در امان باشد.

 

سعی کنید پته را در شرایطی نگهداری کنید تا نیازی به شستشوی مداوم آن نباشد. مثلا آن ها را در قاب بگذارید؛ و یا اگر از آن ها به عنوان رومیزی استفاده می کنید آن را زیر شیشه و یا سلفون بگذارید.

 

اصطلاح “پته به آب دادن” از کجا آمده است

باید بگوییم که این پته با پته ی زیبای ما فرق دارد!

در گذشته های دور که مردم برای استفاده آب روزمره خود از جوی ها و نهر ها استفاده می کردند از آب­بندی چوبی با نام “پته” استفاده می کردند تا باریکه ای از رود را به استفاده ی شخصی خود اختصاص دهند. در زمان خشکسالی و کم آبی این کار به نوبت و در زمان مقرر صورت می گرفت.گاها افرادی یا از روی سودجویی و یا به ناچار شبانه زمانی که کسی مراقت آب و پته گذاری ها نبود، پته خود را به آب می بستند تا حوضچه و منبع خود را پر کنند؛ اما به اتفاق اگر در اثر فشار آب پته جدا می شد و روی آب می افتاد و به جریان رود سپرده می شد، باقی افراد ده از این کار مخفیانه با خبر می شدند. آن گاه بود که “پته اش روی آب افتاده بود” و از طرف باقی افراد ده مواخذه می شد.

 

پته دوزی

پته دوزی را بهتر بشناسیم

هنر پته دوزی

کلمه پته از ریشه کلمه پُت به معنای پشم نازک و لطیفی است که لا به لای موی بدن بز می روید. در لغت نامه ی دهخدا این چنین نوشته شده است: ” پُت: پشم نرمی که از بن موی بز می روید و آن را به شانه بر آورند و از آن شال بافند.”

 

پته چیست

 پته پارچه ای است پشمی که اصطلاحا شال یا عریض خوانده می شود. که به کمک سوزن و با استفاده از نخ های پشمی رنگین، کرک یا ابریشم روی آن نقوشی زیبا دوخته می شود. در رنگرزی ریس های پشمی از رنگ های طبیعی حیوانی و گیاهی استفاده می شود. رنگ های حیوانی از صدف و قرمزدانه گرفته می شود و رنگ های گیاهی از  روناس، نیل، پوست، گردو، گلرنگ، الزاره، چوب­های زرد، …..

شال یا عریض که بر روی آن رودوزی انجام می وشد معمولا به رنگ های سفید، سیاه و عنابی است. عریض در گذشته با دستگاه ای بافت دستی تهیه می شد اما امروز به کمک دستگاه های برقی بافته می شود. به گفته کارشناسان مرکز صنایع دستی کرمان مرغوب ترین نوع پتهف پته ای است که دوخت آن روی شال سفید یا سیاه باشد.

به گفته ی آنان شال سفید از این جهت مرغوب است که رنگ آن نور را منعکس می کند و باعث خستگی چشم می شود از این رو دوخت به کندی پیش می رود؛ از طرفی باید از نخ های مرغوب استفاده شود تا نخ رنگ ندهد. و همچنین نواقص دوخت روی شال سفید بیشتر خود را نشان می دهند بدین منظور دوزنده باید ظرافت و سلیقه زیادی را صرف کار خود کند.  از دیگر ملزومات مرغوبیت پته بخیه های دوخت است. هرچه گره ها یا به اصطلاح بخیه ها به هم نزدیک تر و متراکم تر باشند پته مرغوبیت بالاتری دارد.

 

تاریخچه پته دوزی

 از آن جا که پته دوزی هنر دست دختران و زنان خانه بوده است و از آن، به منظور زینت بخشیدن به منازل خود استفاده می کردند، دوره ی رسمی خاصی را نمی توان به عنوان زمان پیدایش آن عنوان کرد. اما به گواه می توان  گفت که خاستگاه آن شهر های استان کرمان نظیر کرمان، سیرجان و رفسنجان هستند. به هر روی تنها نسخه ی قدیمی ثبت شده ای که در آن از پته دوزی یاد شده است مربوط به سفرنامه ی شاردن در عهد صفوی است. پته را گاهی پته نادری نیز می گویند زیرا پته دوزی در زمان نادرشاه رواج زیادی داشت و همچنین خود او لباس هایی با رودوزی های پته به تن می کرد و هدایایی که به اشراف می داد نیز از همین نوع لباس ها بودند.

یکی از قدیمی ترین پته های موجود که تصویر آن در دسترس است، روپوش مقبره شاه نعمت الله ولی در ماهان کرمان است که گفته می شود در مدت ۲ سال به دست شانزده زن به ابعاد ۳۵۵ سانتی متر د ر۲۱۰ سانتی متر دوخته شده است. اما بقچه پته دوزی فرج الله کرمانی که دارای تاریخ ثبت شده بر روی اثر است، سال ۱۲۸۰ را نشان می دهد.

پته مقبره شاه نعمت الله ولی . ماهان کرمان

پته مقبره شاه نعمت الله ولی . ماهان کرمان

نقوش پته دوزی

 به عقیده برخی نقوشی که بر پته ها دوخته می شود ریشه در افسانه ها و اساطیر دارد؛ برخی آن را نشانه ای رمزگونه به معنای شعله آتشکده های زرتشتی و یا تمثیل گلابی، بادام و درخت هندی  می دانند؛ اما برخی دیگر این عقاید را رد می کنند و می گویند پته تمثیل سرو است، سروی که از یار جدا مانده و خم شده است.

نقوش پته به دوسته تقسیم می شوند: نقوش بوته ای مانند بته جقه، لچک ترنج، سرو، بته میری، افشان و ترمه ای و دسته ی دوم نقوش درختی مانند ترنجداری، سروی، گلدانی، جانوری و پرنده ای که به اصطلاح آن را درخت زندگی گویند.

پته با طرح درخت زندگی - سرو و بته جقه - شکوفه ای

پته با طرح درخت زندگی – سرو و بته جقه – شکوفه ای

کاربرد های پته دوزی

از آن جا که پته یکی از رودوزی های بسیار زیبای ایرانی می باشد نقش مهمی در زینبت بخشیدن به منازلی دارد که صاحبان آن علاقه مند به هنر های سنتی ایرانی هستند. پته به عنوان یک رودوزی که در سایز های مختلفی دوخته می شود کاربردهای زیادی می تواند داشته باشد. مثلا به عنوان رو تختی، پوشش کوسن و تازبالش، سجاده، بقچه، رومیزی و همچنین به صورت تابلوی دیواری در قاب می تواند زیبایی منزل را دو چندان کند.

کاربرد پته - ناز بالش - تابلو پته - رومیزی پته

کاربرد پته – ناز بالش – تابلو پته – رومیزی پته

اساتید برجسته پته دوزی

از ان جا که اکثر هنر های رودوزی و بافندگی را بانوان در پستوی منازل خود رونق می بخشیدند هیچ گاه نامی از آن ها بر صفحه ای ثبت نشده است؛ و اگر نامی از هنرمندی در این زمینه جایی ثبت شده است نام های مردانی است که به این هنر اشتغال داشته اند. به عنوان مثال استاد فرج الله کرمانی که بقچه ی پته دوزی او که مربوز به سال ۱۲۸۰ است از قدیمی ترین و زیباترین پته هاست. متاسفانه در این عرصه هنرمندانِ گم نام بسیار فراوانند.

برای مشاهده محصولات پته دوزی کلیک نمایید