برچسب: هنرهای دستی

صنایع دستی روستایی

آشنایی با صنایع دستی روستایی

با توجه به اینکه در گذشته بیشتر روستا نشینی رواج داشته و صنایع گوناگون در همین قبایل و روستا ها پیشرفت می کردند، بخش بسیار بزرگی از صنایع دستی ایران را صنایع دستی روستایی تشکیل می دهد. صنایع دستی روستایی شامل انواع گوناگونی از صنایع می شود که سبک زندگی مردمان روستا و موقعیت جغرافیایی آن در نوع آن تاثیر مهمی داشت. صنایع دستی روستایی به صنایعی گفته می شود که طراحی و تولید آن ها در روستا ها شکل گرفته باشد.

رونق صنایع دستی در روستاها

در سال ۱۳۶۵ بررسی هایی صورت گرفت که نشان می داد در ۲۵ هزار روستای کشور ۱۲۵ هزار کارگاه صنایع دستی مشغول فعالیت هستند. این آمار در سال ۱۳۶۸ به ۱۴۰ هزار عدد رسید. با گذشت ۳۰ سال و تغییر بافت روستایی و گسترش روز افزون شهرنشینی بسیاری از این کارگاه ها در حال حاضر بسته شده اند و دیگر فعالیتی در زمینه صنایع دستی ندارند. با این همه در کشور بیشتر صنایع دستی در روستاهای کشور تولید می شود. به طور مثال قالیبافی که از مهم ترین و ارز آورترین صنایع دستی محسوب می شود بیشتر در کارگاه های روستایی طراحی و به دست زنان و مردان هنرمند روستایی بافته می شود.

صنایع دستی روستاهای ثبت شده

بعضی روستا ها و آبادی ها در ایران به دلیل اینکه قطب صنایع خاص بوده اند در کشور و جهان ثبت شده اند.

  • روستای فش کرمانشاه
  • روستای قاسم آباد گیلان
  • روستای بیدکردویه کرمان
  • روستای بسک تربت حیدریه
  • روستای هوتک کرمان

بعضی از صنایع دستی هایی که در این روستاها انجام میگردد به شرح زیر است

  • ساخت سازهای سنتی
  • ابریشم کشی
  • چادرشب بافی
  • گلیم بافی
  • شالبافی

 

ساز های سنتی – روستای فش

روستای فش از توابع شهرستان کنگاور در استان کرمانشاه است . این روستا از سه جهت جغرافیایی به سه کوه سنگه، کیتی و سه تخت محدود شده است. در این روستا ۵۰۶ خانوار به جمعیت ۱۹۲۵ نفر زندگی می کنند. با توجه به این جمعیت کم، این روستا به طور شگف آوری کارگاه ساخت ساز های سنتی از قبیل تار، ستار و تنبور دارد. در سال ۹۶ اعلام شد که ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر در این روستا به پیشه ی ساخت ساز مشغول هستند. روستای فش در همان سال به عنوان “دهکده ملی ساخت آلات موسیقی سنتی ایرانی” ثبت ملی شد.

 

تولید سازهای سنتی

 

ابریشم کشی- روستای بِسک

روستای بسک از توابع شهرستان تربت حیدریه در خراسان رضوی است. بر اساس آمار سال ۹۵  جمعیت این روستا ۳۴۲ نفر می باشد. بنا به اظهارات مکرمی فر مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۹۲ چرخ ابریشم کشی در این روستا در حال فعالیت هستند. و همین کارگاه های ابریشم کشی با تولید ماهانه ۹۰ کیلو نخ ابریشم، حدود ۷۰ درصد ابریشم کل کشور را تامین می کنند.

ابریشم کشی در روستای بِسک

چادرشب بافی- روستای قاسم آباد

روستای قاسم آباد از توابع شهرستان رودسر در استان گیلان است. در آمار ثبت شده بیان می گردد که حدود ۶۰۰ نفر از بانوان این روستا به چادرشب بافی اشتغال دارند. این روستا در سال ۱۳۹۷ در رشته چادرشب بافی ثبت ملی شده است و هم اکنون در انتظار ثبت جهانی می باشد.

 

چادرشب بافی در روستای قاسم آباد

گلیم چهل ماشوله – روستای بیدکردوئیه

روستای بیدکردوئیه از روستاهای شهرستان بافت واقع در استان کرمان است. بر اساس سرشماری سال ۹۵ جمعیت این روستا ۴۴۵ نفر می باشد که از این جمعیت حدود ۷۰ نفر به بافت گلیم اشتغال دارد. این گلیم بافان سالانه ۳۵۰ تخته گلیم در ابعاد ذرع و نیم تولید و روانه بازار می کنند. گلیم چهل ماشوله به شیوه پودگذاری بافته می شود و بافنده در حین بافت پشت کار را می بیند.

گلیم چهل ماشوله روستای بیدکردوئیه

شالبافی – روستای هوتک

روستای هوتک از روستاهای شهر چترود واقع در شهرستان کرمان است. شالبافی در کرمان به ویژه در این روستا رونق ویژه ای دارد. ساله ۳۶۰ متر مربع در کارگاه های شالبافی روستای هوتک تولید می شود. این روستا از سال ۹۶ در انتظار ثبت ملی به عنوان روستای شالبافی است.

شالبافی در روستای هوتک

روستاهای دیگری نیز در ایران دارای نان مل از جانب سازمان میراث فرهنگی و گردشگری هستند. مانند روستای خراشاد در رشته توبافی ( حوله بافی)، و یا شهر ها و روستاهای دیگر. تمامی این روستاها و هنرمندانی که در پستوی کارگاه ها و خانه های خود با ماشین های اولیه و دست ساز مشغول تولید هستند نیازمند توجه و حمایت هستند تا این میراث کهن ایران زمین از بین نرود.

 

 

مقرنس کاری را چقدر میشناسید؟

مقرنس کاری را بشناسیم

حتما تا به حال مسجد های بزرگ و قدیمی را در جای جای ایران زمین دیده اید. مقرنس کاری شیوه ای تزئینی و البته مهم تر از آن شیوه ای است در معماری سنتی برای شکل دهی به گنبد مساجد. مقرنس کاری هنر تزئین و برجسته سازی است که با هنر های کاشی کاری و گچ بری تلفیق شده است.

مقرنس طاق مسجد جامع اصفهان

 

معنی واژه مقرنس

قر، قرناس، قرنیس و قرنیز همگی از یک خانواده هستند. مطمئنا در محاوره از عبارت قُر شدن و یا قرنیز (در ساختمان) استفاده کرده اید این کلمات ریشه ای عربی دارند و به معنای برجسته و حاشیه برجسته در و پنجره هستند. در عربی به  پیش آمدگی باریک بالای در و پنجره، که  شبیه حاشیه یا سایبان است و آن را با آجر یا سیمان درست می‌کنند قرناس گفته می شود. مقرنس هم به همان معنی تکه های برجسته و پله پله است که در سقف و گوشه دیوار ها برای تزئین و تغییر شکل مهندسی استفاده می شوند.

بهره گیری از طبیعت (استالاکتیت ها)

نمی توان گفت مقرنس صرفا صنعت دست انسان است، همانطور که نمی توان آن را تقلید صرف از طبیعت شمرد. اما در طبیعت سازه هایی دارین به نام استالاکتیت، سازه هایی قندیل مانند که گاهی برخی مقرنس ها شباهت زیادی به حالت و نحوه قرار گیری آن ها دارند.. بر هم قرار گرفتن این اشکال به طور خاص و از لحاظ بصری ذهن را به سوی مقرنس متوجه می سازد.

شباهت مقرنس با استالاکتیت ها

انواع مقرنس کاری

مقرنس های لانه زنبوری

همانطور که از نامش پیداست این گونه مقرنس ها ماننده کندوی عسل منظم و مدور گرداگرد هم قرار گرفته اند.

مقرنس کاری حرم حضرت معصومه (س) – قم

 

مقرنس های معلق

اینگونه مقرنس ها بیشترین شباهت را به استالاکتیت ها دارند و آویزان به نظر می آیند. در این نوع معماری از به هم چسباندن چوب و گچ و سنگ قسمت ها برجسته ی بزرگتری ساخته و به سقف می چسبانند.

مقرنس کاری مسجد وکیل شیراز

مقرنس های روی هم قرار گرفته

هر گاه در ساخت مقرنس ها از کاشی، سنگ، گچ، آجر و …برای تزئین مقرنس ها استفاده شود و آن ها روی مصالح اصلی بنا و مقرنس ها را بپوشانند به آن ها مقرنس های روی هم قرار گرفته می گویند.

 

مقرنس های جلو آمده

شکل اصلی مقرنس همین مقرنس های جلو آمده هستند. در اینگونه مقرنس کاری معمار فقط با استفاده از مصالح اصلی بنا مقرنس ها را با ابزار خود ایجاد می کند.

مقرنس گچی عمارت مسعودیه – تهران

تاریخچه مقرنس کاری

مانند بسیار از هنر های دیگر دوران صفوی اوج دوران مقرنس کاری در ایران بود. اما این به این معنا نیست که تاریخچه مقرنس کاری به همین چند صد سال می رسد. برخی مشاهدات نشان می دهد که مقرنس کاری حدود ۵۵۰ سال پیش از میلاد در ایران صورت می گرفته است.  آتشگاه پاسارگاد نمونه ی قابل مشاهده است تا بدانیم اعمالی مشابه مقرنس در ساخت بنایی که قرن ۶ ام پیش از میلاد ساخته شده، استفاده شده است. عناصری مانند قرنیز، جرز های مستطیلی جلو آمده، طاقچه ( از واحد های مقرنس) و … در این بنا، کعبه زرتشت و آرامگاه داریوش دیده می شود.

مقرنس کاری بعد از اسلام

اما پس از اسلام مقرنس شکل امروزی خود را کم کم به دست آورد. معماران در این زمان برای شکل دهی به سقف و خارج کردن نقشه های مربعی به دایره استفاده می شده است. این به آن معناست که به مقرنس دیدی کاربردی داشتند از این رو مقرنس را بیشتر در زیر گنبد ها و یا با معماری اسلامی می شناسیم.

 

مقرنس کاری در دوران صفوی

اوج شکوفایی این هنر مانند بسیاری دیگر از هنر های ایرانی دوران صفویه و به ویژه در زمان پادشاهی شاه عباس صفوی. مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی نمود اوج این هنر در دوران صفوی است. مقرنس در این دوره جنبه بیشتر جنبه تزئینی به خود گرفت و اغلب با کاشی های لعابی انجام می شد.

مقرنس در مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی – دوران صفویه

امروز مقرنس کاری در:

  • اصفهان
  • یزد
  • شیراز
  • مشهد
  • تهران

طراحی و اجرا می شود؛ هرکدام از این شهرها شیوه خاص خود را در طراحی و اجرای این هنر دارند.

استاد رضا جانعلی پور از مقرنس کاران شیراز

 

مثلا در اصفهان مقرنس های چوبی آماده شده را در زیر طاق نصب می کنند ؛ در یزد قالبهای مقرنس را به رسنی (نوعی طناب) می بندند و در زیر سقف به گونه ای محکم آویزان می کنند و پس از آن با بند کشی فاصله بین آم ها پر می کنند؛ برای تزیین بیشتر هم روی مقرنس را نقاشی یا کاشی کاری می نمایند.

لباس های محلی ایران

معرفی لباس های محلی ایران

کشور ایران با پیشینه ای طولانی و تاریخی پر فراز و نشیب در گوشه و کنار خود همواره شاهد به وجود آمدن قومیت های گوناگون بوده است. تمام این قومیت ها زبان، لهجه، آداب و رسوم و پوشش مخصوص به خود را دارند. لباس های محلی ایران هر کدام بازگو کننده فرهنگ و آب و هوای آن منطقه است. این لباس ها کتابی درخور برای آشنایی با یک ملت، یک تفکر و یک اقلیم است. لباس های محلی ایران  بر حسب موقعیت جغرافیایی تنوع زیادی از نظر رنگ، نوع الگو، پارچه و زیورآلات به کار رفته شده در آنها دارند.  با هم به بررسی برخی از شناخته ها و ناشناخته ها در لباس های اصیل و محلی ایران زمین می نشینیم.

لباس محلی اقوام مختلف ایران

لباس های محلی شمال ایران

لباس های محلی در استان های گیلان، مازندران و گلستان از زیبا ترین و رنگارنگ ترین لباس های ایران است. در طراحی لباس این استان ها به دلیل شرایط ویژه آب و هوایی آن و رطوبت زیاد از جوراب ها و پا پوش های پشمی و نمدی استفاده شده است. لباس های محلی گیلان و مازندران به دلیل همسایگی و تشابهات زیاد فرهنگی و اقلیمی تقریبا به یک گونه هستند. اما لباس محلی استان گلستان دارای تفاوت هایی است که در تصاویر به معرفی آن ها می پردازیم.

 

در گیلان لباس محلی زنان در سه موقعیت جغرافیایی شرق (قاسم آبادی)، غرب (تالشی) و مرکز (رسوخی) تفاوت هایی دارند و اما وجه اشتراک آنها رنگ های شاد و گرم و دامن های بلند و پرچین و جلیقه های پولک دوزی شده است.

لباس قاسم آبادی – شرق گیلان

 

در مازندران نیز لباس زنان رنگارنگ و پرچین و مزین به سکه های طلایی است. تفاوت این دو لباس در اندازه دامن است. دامن در لباس قاسم آبادی بلند و پرچین است و در لباس مازندرانی کوتاه تر است که زیر آن شلوار (تنگه تمبان) می پوشند.

لباس زنان مازندران

گلستان با داشتند قوم های گوناگون در جای جای خود در زمینه لباس های بومی متنوع تر است،

  • اقوام ترکمن
  • قزاق
  • خراسانی
  • تاجیک
  • سیستانی
  • ترک
  • و ….

در این استان سالیان سال است که زندگی می کنند و هر کدام فرهنگ و رسوم و پوشش مختص به خود را دارند.

لباس اقوام ترکمن

لباس های محلی شرق ایران

خراسان (شمالی، رضوی و جنوبی) و سیستان و بلوچستان دو منطقه پهناور در کشور هستند. در خراسان به سبب پهناور بودن و ساکنینی که هر کدام از اقوام گوناگونی هستند تنوع لباس های محلی نیز زیاد است. یکی از مطرح ترین لباس ها در خراسان لباس کرمانجی قوچان است که متعلق به کردهای خراسان شمالی می شود. از شاخصه های اصلی این لباس رنگ قرمز آن است که هم در نوع زنانه آن دیده می شود و هم در پوشش مردانه

 

لباس محلی کرمانجی قوچان

 

پایین تر از خراسان استان پر رمز و راز سیستان و بلوچستان که رنگ لباس زن های شان به گرمی هوای آن است . مردم بلوچستان از معدود اقوام ایرانی هستند که هنوز لباس های محلی خود را به تن می کنند و از آن به طور روزمره استفاده می کنند. لباس بومی زنانه بلوچی آنچنان پر ظرافت و زیبا دوخته می شود که جز آثار ثبت شده ملی و از صنایع دستی ایران به حساب می آیند.

 

لباس بومی بلوچستان

 

بلوچی دوزی و گلابتون دوزی هنرهایی هستند که در دوخت این لباس ها به کار برده می شوند.  اما بر عکس لاس زنانه در این استان، لباس مردان کاملا ساده و سبک است. لباس مردانه در استان سیستان و بلوچستان اکثرا کاملا سفید و گشاد هستند که مناسب گرمای این منطقه می باشد.

لباس های محلی جنوب ایران

استان های هرمزگان، بوشهر، کرمان  و خوزستان از کشور های جنوب و جنوب غربی ایران زمین هستند که اکثرا هوایی گرم و شرجی دارند. تنوع پوشش و لباس های بومی در این مناطق نیز زیاد است. از معروف ترین و شناخته شده ترین لباس های جنوب، لباس زنان هرمزگان است که آن هم مانند بسیاری دیگر از لباس های محلی پر از رنگ  و چند تکه است.

لباس محلی زنان هرمزگان

 

این لباس از بخش های پیراهن، شلوار، برقع و اورنی (پارچه حریری که روی سر می اندازند) و گاهی چادر تشکیل شده است. با توجه به سکونت اقوام عرب در استان زیبای خوزستان لباس محلی این استان بیشتر با لباس اعراب شناخته می شود.

پوشش زنان کرد

لباس های محلی غرب و شمال غرب ایران

استان های غربی و شمال غرب ایران از استان ها و اقوامی هستند که در دنیای مدرن امروز نیز لباس های بومی خود را به باد فراموشی نسپرده اند و در روزمره و مراسم های رسمی خود از آن ها استفاده می کنند. اقوام کرد، لر و ترک ایرانی در این مناطق جغرافیایی ایران زمین زندگی می کنند پوشش های متنوعی دارند که در تصاویر زیر می بینیم.

لباس زنان کرد معمولا از یک پیراهن بلند و شال (که به کمر می بندند) و سربند (ده سمال یا روسری) تشکیل شده است.

پوشش زنان کرد

 

در استان های لرستان و چهار محال و بختیاری و کهگیلویه و بویر احمد، اقوام لر ایران که جمعیتی بالغ بر ۵ میلیون نفر هستند، زندگی می کنند. این اقوام از قدیمی ترین و اصیل ترین اقوام ایران هستند که فرهنگ، آداب و رسوم و پوشش مختص به خود را داند. از نمونه های بسیار معروف لباس های لری پوشش مردان بختیاری است. چوقا نام این لباس خاص است. چوقا یا چوخا بالا پوشی است بدون آستین از جنس پشم گوسفند که توسط زنان بختیاری بافته و پرداخته می شود. این لباس بیشتر توسط لر های بختیاری پوشیده می شود.

مردان بختیاری با چوقا

لرستان

در لرستان مردان به گونه ای دیگر لباس می پوشند. لباس آن ها متشکل از ستره ( قبایی بلند تا زانو) و شال ( که به کمر می بندند) و کلاه نمدی است.

مردان لرستان

ترک ها، قومی که در چند استان بزرگ کشور زندگی می کنند دارای لباس های محلی و سنتی متنوعی هستند. یکی از انواع پوشش های زنان ترک که بیشتر در ایلات دیده می شود. تومان کوینک است که مشتمل بر پیراهنی بلند و چاک دار، جلیقه ( پنجیش)، تومان (دامنی که زیر پیراهن می پوشند و روسری بزرگی که یایلیق نام دارد، است.

لباس محلی زنان آذربایجانی

در این مقاله سعی کردیم تنها برخی از لباس های سنتی و محلی ایران زمین را بشناسیم. اما گفتنی است جای جای این مرز و بوم به طور اختصاصی لباس محلی مخصوص به خود را دارند که متاسفانه در این نوشته گنجانده نمی شوند.

حصیربافی

آن هنگام که انسان ها از الیاف گیاهان برای پوشش کف محل سکونت خود استفاده می کردند، آغاز به کار هنر حصیربافی بود. شواهدی که در خاورمیانه به دست آمده نشان می دهند که حصیربافی از اولین زیر انداز های بشر بوده و حتی پروفسور هوپ آن را پیش درآمد هنر سفالگری دانسته است. حصیربافی تقریبا در تمام جغرافیای ایران به اشکال مختلف و مواد اولیه گوناگون انجام می شود.

انواع حصیربافی

هنر بوریا یا همان حصیر با توجه به مواد اولیه و نوع بافت زیر مجموعه های زیادی دارد. برگ درخت خرما، ساقه‌ های نی باتلاقی مناطق گرمسیری و سردسیری، ساقه گندم و برنج، ترکه بید و برخی دیگر از گیاهان موارد اولیه در حصیربافی و هنر های مشابه آن در مناطق گوناگون هستند.

سوند بافی

سوند بافی یکی از مهمترین ترین صنایع  دستی جنوب ایران است برای ساختن سوند از شاخه های برگ دار درخت خرما استفاده میشود. در این روش شاخه برگ دار را با طناب هایی که از برگ درخت خرما ساخته شده است  به هم وصل می کنند و بیشتر برای پوشش های خانه های مسکونی مورد استفاده قرار می گیرد.

هنر سوندبافی

سوند بافی

مروار بافی (بامبو بافی)

مروار بافی که از نظر موارد اولیه و شیوه بافت بسیار شبیه بامبو بافی است، در گیلان به خصوص در شهرهای لاهیجان و آستانه اشرفیه بسیار رواج دارد و از صنایع دستی مخصوص این استان شده است. در مروار بافی از چوب منعطف که ترکه ی نوعی گیاه است که در اطراف تهران و همدان می روید استفاده می شود.

مرواربافی

مرواربافی

 اما در بامبو بافی بافنده از نی خیزران استفاده می کند. بامبو بافی در گیلان از حدود ۱۰۰ سال پیش انجام می شود زمانی که کاشف السلطنه بذر نی خیزران را همراه چای با خود به این سرزمین آورد.

بامبوبافی

بامبوبافی

کپو بافی

کپو بافی از هنر های حصیری استان خوزستان به ویژه شهرستان دزفول است. در کپو بافی از برگ درخت خرما استفاده می شود بافت بسیار مستحکمی دارد. در این روش برگ خرما به دور نی های مردابی پیچیده می شود و نی ها به کمک همان برگ خرما یا الیافی دیگر به هم متصل و اشکال و اندازه های گوناگونی می سازند.

کپو بافی

کپو بافی

چم بافی

چم بافی هم مشابه مروار بافی است. یعنی بافت شعاعی. در این شیوه ابتدا ۴ عدد ترکه در کنار هم قرار می دهند و سپس ۴ یا ۵ ترکه ی دیگر به صورت متقاطع یا همان “حصیری” روی ۴ قطعه اول قرار می گیرند تا تشکیل یک ستاره بدهند. سپس بافنده با ترکه های بعدی با شیوه یکی زیر یکی رو کار را ادامه تا اندازه مورد نظر به دست آید.

 

 

بامبو بافی، ترکه بافی، چم بافی، ارغوان بافی، درج بافی و مروار بافی همگی از انواع حصیری هستند که در تهیه آن ها از ترکه های منعطف گیاهان استفاده می شود. دلیل این نام های گوناگون به دلیل محلی است که این صنایع در آن ها ساخته می شوند. و هر کدام در گویش محلی همان محل معنا دارند.

 

 

چیغ بافی

چیغ بافی کمی متفاوت است به این صورت که در بافت آن از نخ های رنگی در کنار نی های مردابی استفاده می شود که به کمک رنگ های روی آن نقوشی متفاوت ثبت می شود. چیغ یا چیخ بافی هنر دست عشایر است و معمولا در ابعاد بزرگ برای حفاظت اطراف چادرهایشان از آن ها استفاده می کنند. چیغ بافی هنری است گروهی و اگر زنی از عشایر مشغول بافتن چیغ باشد دیگر زنان عشیره به کمک او خواهند آمد.

چیغ بافی

چیغ بافی

صنایع دستی دریایی

صنایع دستی دریایی چیست

صنایع دستی دریایی نمود ذوق و خلاقیت و استفاده بهینه از آنچه طبیعت در اختیار انسان قرار می دهد است. جنوب ایران به دلیل همسایگی دریا و جزایر زیبا و توریستی خود صنعت و بازاری پر رونق دارد. در کنار مرکز خرید های بزرگ و هتل های پر زرق و برق دست فروشانی میبینید که به فروش دست سازه های خود یا همان صنایع دستی دریایی می کنند. صنایعی که بیشتر از سنگ و صدف های دریایی و بقایای آهنکی جانداران دریایی، ساخته و مزین شده اند نام صنایع دستی دریایی را به یدک می کشند.

صنایع دستی دریایی

از مواردی که در طراحی و  تهیه صنایع دستی دریایی استفاده می شود می توان به انواع صدف و لاک حلزون های دریایی نام برد. برخی این زاده های طبیعت را همانگونه که هستند می فروشند و برخی از آن در تزئین اشیای دیگر استفاده می کنند و برخی دیگر با خود صدف ها اشیای جدیدی خلق می کنند.

با توجه به کیلومترها ساحل گرمسیری در جنوب ایران ما شاهد انواع گوناگونی از صدف ها و گوش ماهی های زیبا هستیم که در اثر جزر و مد دریا به ساحل می آیند و یا صید ماهیگیران می شوند. از این رو برخی هنرمندان این خطه از کشور زیبایمان، فرصت را غنیمت شمرده و از این پدیده های طبیعی برای ساخت و تزئین  اجسام بهره می برند.

 

 

انواع صنایع ستی دریایی

فروش صدف ها و گوش ماهی ها به صورت جداگانه و کاملا بدون تغییر

در این موارد صیادان صدف ها و گوش ماهی های زیبا و سالم را پس از صید و شستشو و تمیزکاری به بازار برده و به فروش می رسانند.

فروش صدف و گوش ماهی

 

 

استفاده از صدف و گوش ماهی ها برای تزئین آینه و جعبه و …

در این روش هنرمند با استفاده از قطعه های بزرگ و کوچک صدف در رنگ های گوناگون و یا تک رنگ دست به تزئین اشیایی مانند جعبه و گلدان و قاب عکس و آینه با صدف می زند.

جعبه جواهر تزیین شده با صدف

 

آینه تزئین شده با صدف

 

 استفاده از صدف و گوش ماهی برای تولید اشیا مانند زیور آلات، مجسمه

گاهی هنرمند تنها با استفاده از خود صدف ها با به هم چسبانیدن آن ها دست به خلق مجسمه و یا سایر اشیا می زنند.

 

معرق صدف

با هنر معرق کاری می توانید در مقاله مربوط در سایت کلوت آشنا شوید. اما معرق صدف هنری بسیار شکیل و زیبا و ظریف است و به دست هنرمندان تیراژ محدودی صورت می گیرد. معرق صدف با برش های ظریف صدف های زیبا و در کنار هم گذاشتن آن که منجر به پدید آمدن اثری شکیل و بسیار نفیس می شود، انجام می گیرد.

 

معرق چوب و صدف

 

معرق چوب و صدف

شما فکر میکنید صنایع دستی های دریایی چه ویژگی هایی باید داشته باشند و آبا موارد بالا به طور کاملا صنایع دستی های دریایی رو پوشش داد؟

صنایع دستی چوبی

صنایع دستی چوبی

صنایع دستی چوبی از صنایع بسیار نفیس در سر تا سر جهان به شمار می رود. کشور ایران به عنوان کشوری که بیش از ده نوع گوناگون هنر و صنایع دستی چوبی در آن تهیه و تولید می شود جز پیشگامان این عرصه است. صنایع دستی چوبی ایران در مناطق مختلف این مرز و بوم با توجه به نوع پوشش گیاهی هر منطقه متفاوت و از گونه های خاصی از چوب بهره می برد.

در این متن می خواهیم با چوب و برخی از صنایع دستی های چوبی آشنا شویم.

چوب

چوب یکی از قدیمی ترین مصالح ساختمانی در طبیعت است و یکی از پر کاربرد ترین منابع طبیعی برای ساخت و ساز  به شمار می آید؛ و می توان گفت از پر مصرف ترین منابع طبیعی است و سالانه در کشور ایران حدود ۶ میلیون متر مکعب می باشد.

با پیشرفت تکنولوژی، افزایش جمعیت و مدرن شدن ابزار آلات و به وجود آمدن کارخانه های برش و پردازش چوب، مصرف آن نیز بسیار بیشتر از اعصار گذشته شده است. این قضیه مسئله جنگل داری و به نوعی ” تولید و پرورش درخت و چوب” را مطرح می کند که متاسفانه در کشور ما توجه شایانی به آن نمی شود. در کشوری مثل روسیه که از بزرگترین صادرکنندگان چوب در جهان به شمار می روند نه تنها با مشکل کمبود چوب مواجه می شوند بلکه با وجود برداشت فوق العاده زیاد از منابع سالانه به اراضی جنگی آن افزوده می شود و در همین راستا درآمد ارزی آن ها رو به افزایش سالانه خواهد بود.

 

چوب در ایران

کشور ایران در زمینه استفاده از چوب سابقه ای چند هزار ساله دارد و این ادعا در سنگ نوشته های دوران هخامنشی قابل استناد است. از این گذشته مردمان شمال ایران قبل از ورود آریایی ها در این مناطق از چوب برای ساخت و ساز استفاده هایی می کردند. بر طبق آماری که در سال ۹۴ رییس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری منتشر کرد، سطح زراعت چوب در ایران ۲۲۰ هزار هکتار است که حدود ۷۵% از مصرف داخلی را پوشش می دهد.

انواع صنایع دستی چوبی

همانگونه که گفتیم استفاده از چوب در ایران به خصوص در شمال ایران سابقه ای چند هزارساله دارد. اما از آن جایی که چوب بقای چند هزار ساله ندارد و در صورت عدم نگهداری اصولی از پوسیده شده و یا مورد هجوم حشرات قرار می گیرد و از میان می رود، سازه ای با این سابقه در دست نیست. اما در دست نوشته ها و سنگ نوشته ها به استفاده از چوب در ساخت و ساز اشاره هایی شده است.

 

منبت کاری

منبت با ریشه نبات (به معنی گیاه) به ایجاد نقوش گیاهان (یا هر چیز دیگر) بر روی چوب با کمک قلم و چکش، منبت کاری می گویند.

منبت کاری

 

 

معرق کاری

معرق کاری همان گونه که از تعاریف آن بر می آید هنر موزاییک است. یعنی هنرمند با قراردادن تکه های چوب که با توجه به جنس آن رنگ های گوناگون دارد، یا مواد دیگر در کنار یکدیگر دست به خلق یک اثر هنری به واقع ارزشمند می زند. معرق کاری با مواد گوناگونی از جمله چوب و سنگ انجام می شود اما شناخته شده ترین نوع آن معرق چوب است.

معرق کاری

 

خراطی

خراطی واژه ای است عربی که ریشه آن “خرط” می باشد و بر اساس لغت نامه دهخدا به معنی “تراشیدن چوب و برابر ساختن آن” یا “پوست از چوب باز کردن” است. هنرمندی که به این کار مشغولیت دارد، یا به اصطلاح “خراط“، غیر از چوب به چرخ خراطی و ابزار فرم دهنده دیگری نیز نیاز دارد. از چوب هایی که خراط ها در کار خود استفاده می کنند چوب درختان گردو، بید، نارون، توسکا، زبان گنجشک، چنار، گلابی، کنار، گز، جغ (ششم) و… است.

خراطی

 

خاتم کاری

هنر آراستن سطوح مختلف با قطعات ریز چوبی با استفاده از کنار هم قرار دادن آن ها به کمک چسب. مواد اولیه مورد نیاز انواع چوب مانند آبنوس، فوفل، گردو، بقم، عناب، نارنج، کهکم و کبوده و انواع استخوان مانند استخوان و عاج فیل، استخوان شتر و استخوان اسب هستند.

خاتم کاری

تصاویری از صنایع دستی چوبی ایران

پیکرتراشی

 

ارسی سازی

 

به غیر از مواردی که در بالا ذکر کردیم شما هنرهای دیگری میشناسید که در دسته صنایع دستی های چوبی به حساب بیاید؟ با ما در میان بگذارید

صادرات فرهنگ ایران با صنایع دستی

صنایع دستی و صادرات فرهنگ ایران

صادرات فرهنگ ایران با صنایع دستی

کشور ایران در حوزه هنر و  صنایع دستی یکی از سردمداران است. با توجه به تمدن و فرهنگ چند هزارساله کشورمان صنایع بسیاری در جای جای این کشور تولید می شود. برای تولید این صنایع دستی از مواد اولیه متنوعی استفاده می کنند که با توجه به منابع،  مس، نقره، چوب، فیروزه، ابریشم و  پشم گوسفند بیشترین کاربرد را دارند.  این صنایع در تمام نقاط ایران با توجه به نوع زندگی و تمدن ها و حکومت هایی که به خود دیده است وجود دارند.

هنر حصیربافی

هنر حصیربافی

فرهنگ و سنت ایران

ادوارد تایلر کشیک، شاعر و نویسنده آمریکایی قرن ۱۷ و ۱۸ میلادی در نوشته های خود فرهنگ را مجموعه پیچیده‌ای از دانش‌ها، باورها، هنرها، قوانین، اخلاقیات، عادات و هرچه که فرد به عنوان عضوی ازجامعه از جامعه ی خویش فرا می‌گیرد تعریف می‌کند. فرهنگ در مقیاس کشور ها، استان ها، شهر ها و حتی خانواده ها با یکدیگر مفاوت است. ایران از آن جهت که دارای تمدنی بسیار طولانی است فرهنگ و سنت های بسیار اصیلی در گوشه و کنار آن یافت می شود. هنر و سنت از پایه های اصلی هر فرهنگی هستند. کشور ما نیز در این زمینه سرآمد بسیاری از کشور ها می باشد. ایران با قدمت تمدنی بیش از ۲۵۰۰ سال در صنعت و هنر حرف های بسیاری برای گفتن دارد.

هنر ایرانی ۳۰۰۰ نوع گوناگون در ۴۰۰ گروه اصلی می باشد.

  • قالیبافی
  • نگارگری ایرانی
  • سفال و سرامیک
  • موسیقی
  • رقص
  • ادبیات
  • معماری ایرانی
  • خوشنویسی
  • صنایع دستی

از سرگروه های اصلی هنرهای ایرانی هستند.

صنایع دستی ایران در چهارده گروه و با چند صد زیر مجموعه از اصیل ترین و زیباترین صنایع دستی جهان هست که در دنیای مدرن امروز نیز طرفداران زیادی دارد.

هنر فرش بافی

هنر فرش بافی

  صنایع دستی و فرهنگ

گفتیم که هنر و صنایع دستی از اجزای جدایی ناپذیر هر فرهنگی هستند. صنایع دستی در برگیرنده ی مفاهیم و ارزش های فرهنگی، هنر، اجتماعی و اقتصادی است. بر طبق تعاریف یونسکو (سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد) “صنایع دستی به محصولاتی اطلاق می شودکه توسط هنرمند صنعتگر ۲  کاملا با دست و یا با کمک ابزار ساده یا مکانیکی تولید می شوند تا زمانی که سهم دستان هنرمند از ابزار کمکی کمتر نباشد.” این صنایع می توانند در کنار با جنبه های تزئینی، کاربردی، فرهنگی و سنتی خود سودآور باشند و نماینده هایی از اجتماع و فرهنگ ایران زمین گردند. با این حساب صنایع دستی زیرشاخه ی هنر، و هنر خود زیرشاخه فرهنگ است.

صنایع دستی در همه ی جوامع نشان دهنده روش ها و مرسومات زندگی در آن کشور در طی سالیان گذشته و حال است. صنایع دستی ایران نتیجه ی تمام تاریخ تمدن این سرزمین است. ایران سلسله ها و پادشاهی های زیادی به خود دیده است؛ یکی از دوران های پرشکوه در زمینه هنر ایران دوران سلطنت صفویه در ایران است که نتیجه هنر دوستی پادشاهان آن افزایش توجه به هنر های دستی در اصفهان (پایتخت صفویه) و رونق روزافزون آن ها تا به الان بود.

برای درک بهتر رابطه هنر و فرهنگ به این موضوع باید بیاندیشیم که اگر هنر های فاخر ایرانی و یا هنرمندان این کشور وجود نداشتند و دست به خلق آثار خود نمی زدند، امروزه ما چه داشتیم. در همه جای دنیا به دنبال اسم ایران، فارغ از مسائل سیاسی، هنر این مرز و بوم است که بر سر زبان ها جاری می شود اعم از نگارگری ایرانی، شعر ایرانی و صنایع دستی ایرانی؛ این یعنی فرهنگ ایرانی.

سفره قلمکار صنایع دستی اصفهان

سفره قلمکار صنایع دستی اصفهان

صادرات فرهنگ ایران

اگر نگاهی به صنایع دستی ایران بیاندازیم در میابیم که ایرانیان برای زندگی خود ارزش زیادی قائل بودند. بر گلیم هزار رنگ می شستند، بر سر سفره ی ترمه و قلمکار غذا می خوردند و در مجالس مجلل خود از ظروف مینا استفاده می کردند. صنایع دستی عبارتی است که بعد از به وجود آمدن ماشین آلات سنگین به این نوع صنایع اطلاق شد و قبل از آن این صنایع صرفا جهت استفاده مردم عادی و درباریان ساخته می شد. هر هنر و صنعتی برای ادامه ی بقای خود نیاز به توجه دارد. توجه به این صنعت نیز یعنی خرید آن ها از هنرمند و موسساتی که بی وقفه در این صنعت زحمت می کشند.

از آنجا که هنر های دستی ایرانی در جهان متمایز هستند، صادرات آن ها می تواند نقش بسیار مهمی در احیا و دوام آن ها داشته باشد. یکی از مهم ترین نتایج صادرات این گونه هنر های دستی افزایش شناخت جهانیان با هنر های دستی و فرهنگ ایرانی است.

ما به کمک این هنر ها می توانیم تمدن چند هزارساله، صلح طلبی، هنر دوستی و هنر پروری ایرانیان را بیشتر و بهتر به دنیا بشناسانیم تا در این وانفسای دنیای مدرن و جنگ بر سر قدرت تعامل بهتری با جهان داشته باشیم.

 

گلیم - فرش - گلیم سوزنی

گلیم – فرش – گلیم سوزنی

صنایع دستی زنجان را بشناسیم

صنایع دستی زنجان

صنایع دستی زنجان مانند بسیاری دیگر از شهرهای ایران صنایعی کاربردی است. از معروف ترین صنایع دستی زنجان چاقوی آن است که در هر خانه ای شاید شاهد آن باشیم. ملیله و چاروق نیز از دیگر صنایعی هستند که مرکز ساخت شان در این شهر می باشد.

شهرستان زنجان مرکز استانی با همین نام در شمال غربی ایران است که حدود ۴۳۰ هزار نفر جمعیت دارد. مردمان زنجان ترک های آذربایجانی هستند و زبان آن ها نیز ترکی آذربایجانی است. اگر به زنجان سفر کرده باشید کمی در خیابان های مرکز شهر قدم زده باشید حتما در ویترین دکان های بازار سنتی آن چاقو و ملیله و ظروف مسی را به وفور دیده اید. صنایع دستی زنجان کاربردی و تزئینی هستند و در زندگی روزمره کاربرد دارند.

 

نمایی از شهر زنجان

نمایی از شهر زنجان

ملیله کاری

از مهمترین صنایع دستی زنجان میتوان ملیله کاری را نام برد. زنجان و اصفهان از مراکز تولید این صنایع دستی شکیل و گرانبهای ایرانی هستند.برخی به اشتباه این هنر را اصفهانی میدانند در حالی که این هنر در زمان حکومت پهلوی ها به اصفهان رفت. زنجان مرکز اصلی تولید هنر ملیله است. طبق مشاهدات تاریخچه ی این هنر به حدود ۲ تا ۳ هزار سال پیش باز می گردد اما با توجه به این که این هنر با استفاده از فلزاتی گرانبها چون طلا و نقره تولید می شود آثار زیادی از گذشته به جا نمانده است زیرا این زیور آلات و ظروفی که نتیجه ی این هنر بودن در جنگ ها به غارت برده می شدند.

بته جقه ملیله کاری شده با مفتول نقره

بته جقه ملیله کاری شده با مفتول نقره

ملیله سازی به کمک مفتول های بسیار باریک طلا یا نقره انجام می شود. و هنرمند وقت زیادی را صرف تهیه و تولید ظروف و زیورالات ملیله کاری می کند.

 

چاقو سازی

نام زنجان که به میان می آید چاقوی زنجان در ذهن نقش می بندد. چاقوی زنجان پیشینه ای چند هزار ساله دارد که گواه این ادعا سلاح های جنگی ای است که در معدن نمکی زنجان یافت شد. در برخی منابع زنجان را پایتخت ساخت سلاح در زمان هخامنشیان می دانند. از شاخصه های اصلی چاقوی زنجان تیغه ی یک دست و دسته ی آن است. چاقوهایی که امروزه در کارخانه ها تولید می شوند تیغه های یک دستی ندارند و جنس دسته ی آن ها پلاستیک است.

چاقو اصلی ترین صنایع دستی زنجان

چاقو اصلی ترین صنایع دستی زنجان

جرجیسی رییس اتحادیه اصناف چاقوسازان زنجان می گوید: “دسته‌سازی چاقو یک هنر تخصصی محسوب می‌شود. دسته‌ها در چاقوهای آشپزخانه ساخت زنجان به صورت سه‌تکه ساخته می‌شوند و ساخت آنها مراحل متعددی دارد اما دسته چاقوهایی را که در کرمان و شهرهای دیگر تولید می‌شوند داغ و با فشار جزئی به تیغه پیچ می‌کنند که کار تخصصی محسوب نمی‌شود. ”

مسگری

صنعت استفاده از مس در زنجان به بیش از هزار سال برمی گردد؛ که همزمان است با سلطنت سلجوقیان در ایران. صنعتگران زنجانی در این دوره آفتابه لگن های مسی برای این قوم می ساختند. متاسفانه تعداد زیادی از این آثار به جای نمانده است زیرا این ظروف را بعاد از مدتی مستعمل شدن به کوره ی ذوب فلز می سپردند تا دوباره بتوانند آن را احیا کنند. اوج این هنر هم مربوط به همان دوره ی سلجوقیان بر می گردد. انواع گوناگونی از ظروف مسی در زنجان تولید می شوند. مانند دیگ‌های بزرگ و کوچک، تیانچه، دیزی مسی، آبکش مسی، قابلمه و تابه مسی…

بازار مسگرهای زنجان

بازار مسگرهای زنجان

حدود ۱۰ سال پیش بازار مس گران زنجان رونق خوبی داشت اما با روی آوردن مردم به خرید ظروف کارخانه ای و از جنس فلز ها و آلیاژ های دیگر رونق این بازار نیز از میان رفت. اما به گفته ی خبر ها در سال های اخیر با روی آوردن دوباره ی مردم به این جنس از ظروف این بازار دوباره رونق گرفته و صنعت گران این عرصه به سر کار خود بازگشته اند.

چاروق

چاروق از پای افزار های باستانی ایرانی است که مرکز ساخت و استفاده ی آن شهر قوچان و زنجان بوده است. چاروق کفشی چرمی است که بند های آن به ساق پا بسته می شود. البته نوع قدیمی چاروق این گونه است و و در صد سال اخیر با ابداعات استاد کار چاروق ساز زنجانی آقای اصغر خطیبی چاروق با هفت مدل جدید تولید شد که در حال حاضر تنها دو تا سه مورد آن تهیه و تولید می شود. چاروق ها چرمی هستند و در اکثر مواقع رویه ی آن ها مزین به نخ های ابریشم و گلابتون است.  

چاروغ زنجانی

چاروغ زنجانی

 

صنایع دستی کردستان

صنایع دستی کردستان

صنایع دستی کردستان را بشناسیم

از کاربردی ترین صنایع دستی ایران می توان به صنایع دستی کردستان اشاره کرد. مردان و زنان روستانشین این استان برای استفاده های روزمره خود دست به تولید صنایعی زده اند که می توانند به طور روزمره از آن ها استفاده کنند. صنایع دستی کردستان بخشی از فرهنگ و نشان دهنده سبک زندگی کرد های غیور ایران است. صنایع دستی این منطقه از کشور از سوغاتی های ارزشمندی است که مسافران و گردشگران ایرانی و خارجی به همراه سوغاتی های خوراکی با خود به ارمغان می برند.

 

گلیم سنه

گلیم سنه کردستان از معروف ترین و شاخص ترین صنایع دستی کردستان است که بافت آن بیشتر در شهر سنندج رواج دارد. این گلیم برگرفته از طرح فرش های هراتی است که از نقوش بوته ای بهره می برد. نقوش گلیم های کردستان زاویه دار و به اصطلاح خشن هستن و برگرفته از سبک زندگی آن ها در مناطق کوهستانی و صعب العبور بوده است.  سنه نام قدیم و کردی سنندج است.

 

گلیم سنه

گلیم سنه

نازک کاری چوب

کار با چوب و ساخت دست سازه های ظریف چوبی از صنایع دستی مهم سنندج است. هنر استفاده از چوب و قراردادن قطعه های ظریف آن در کنار یکدیگر. هنر نازک کاری چون حدود دو قرن در سنندج رواج دارد و بنیانگذار آن را استاد نعمت الله نعمتیان می دانند. هنرمندان این منطقه از چوب درخت گردو و سنجد به دلیل زیبایی و داشتن گره های ریز طبیعی آن استفاده می کنند. در حال حاضر بیشتر صنعت گران این عرصه با استفاده از هنر خود تخته نرد و شطرنج می سازند و به دلیل کمیابی و گران بودن مواد اولیه به ساخت قطعات دیگر مشغول نمی شوند. اما در میان محصولات نازک کاری شده شاهد ابزاری مانند عصا، جعبه جواهر، رویه ی میز، تخته نرد و … هستیم. هنر نازک کاری چوب بعضا با هنر های معرق و منبت نیز تلفیق می شود. اما نازک کاری اصیل هنری مجزا از سایر هنر های چوبی است.

 

نازک کاری

نازک کاری

کلاش

اگر به پوشاک سنتی کرد ها دقت کرده باشید مطمئنا کفش یا پاپوش های گیوه ای آن ها را دیده اید . این گیوه ها در کردستان کلاش خوانده می شوند. کلاش رویه ای از جنس پنبه دارد و زیره ی آن از پارچه ی فشرده تولید می شود. به همین دلیل این نوع گیوه سبک و بسیار انعطاف پذیر است.

تولید کلاش به حدود ۱۵۰۰ سال پیش در منطقه اورامانات بر می گردد اما هم اکنون در بیشتر مناطق کردستان و کرمانشاه باته و دوخته می شود.

کلاش یا گیوه سنندج

کلاش یا گیوه سنندج

 

 

نساجی سنتی کردستان

موج بافی

موج بافی یا رختخواب پیچ نوعی پارچه است دستبافت از جنس پشم گوسفند است. موج بخشی از جهزیه دختران کرد بود. اما امروز به دلیل عدم حمایت از بافندگان این هنر تنها دو یا سه استاد کار هنوز به موج بافی می پردازند.

  • از موج به عنوان
  • رختخواب پیچ
  • پشتی
  • رویه کرسی
  • سجاده

استفاده می کردند.

 

موج بافی

موج بافی

 

جولایی

جولایی کارگاه سنتی نساجی است که در آذربایجان غربی و کردستان رواج داشته است. از کارگاه جولایی برای بافت پارچه لباس کردی مردانه استفاده می شود. در زبان کردی جولا به معنای تحرک و جنب و جوش است؛ نام این کارگاه نساجی را به دلیل جن و جوش زیاد بافنده در هنگام بافت بر آن نهاده اند. در جولایی از پشم بز و گوسفند استفاده می شود.

با استفاده از این کارگاه پارچه های سنتی نظیر

  • چارشیو (چادرشب یا رختخواب‌پیچ)
  • برمال (سجاده یا جانماز)
  • پوپشمین (پشه‌بند یا توری)
  • رانک و چوخه (لباس مردانه کردی)
  • بوزو (ساق‌بند)

بافته می شوند.

جولایی

جولایی

 

۳ نکته مهم درباره خرید پته

نکات مهم قبل از خرید پته

خرید پته و سایر رودوزی های سنتی مستلزم آن است که از قبل نسبت به آنها شناخته کافی داشته باشید تا بهترین تصمیم را در خرید بگیرید. باید بدانید که پته چیست، چگونه، کجا و توسط چه کسی دوخته می شود و با جنس های آن آشنایی داشته باشید . خرید پته در راستای حمایت از بانوان هنرمند زحمتکش می تواند رونقی در کسب و کار آن ها و همچنین صنایع دستی کشور ایجاد نماید.

پته چیست؟

پته نوعی رودوزی سنتی است که در برخی شهر های استان کرمان مثل سیرجان، کرمان و رفسنجان رواج دارد. مواد اولیه این رودوزی طبیعی و از جنس پشم بز و گوسفند و رنگ های طبیعی هستند. پته در لغتنامه دهخدا این چنین معنا شده است: ” پُت: پشم نرمی که از بن موی بز می روید و آن را به شانه بر آورند و از آن شال بافند.” در این رودوزی از نخ های الوان پشمی استفاده می شود. رنگ هایی که برای رنگرزی این نخ ها به کار می رود در گذشته صد در صد گیاهی بودند اما امروزه در بعضی کارگاه ها به دلیل دوخت راحت و قیمت پایین از نخ هایی که با رنگ شیمیایی رنگرزی شده اند استفاده می شود.

پته دوزی با رنگ های گیاهی (پته گیاهی)

پته دوزی با رنگ های گیاهی (پته گیاهی)

پارچه ای که بر روی آن رودوزی انجام می شود شال یا عریض نام دارد و از جنس پشم می باشد. شال معمولا به رنگ های سفید، عنابی، سورمه و قرمز می باشد. به عقیده برخی دوخت بر شال سفید به دو دلیل برتری دارد؛ زیرا به دلیل بازتاب نور بیشتر هنرمندا بیشتر احساس خستگی می کند وکار به کندی و با دقت بیشتر پیش میرود؛ و دلیل دیگر را مربوط به وضوح بیشتر دوخت اشتباه بر شال سفید می دانند. این رنگ زوائد و نواقص را بیشتر بروز می دهد.

 

 

۳ نکته مهم که باید قبل از خرید پته بدانید

نقوش پته

هر چه پته پرکار تر باشد و قسمت های کمتری از شال یا عریض مشخص باشد آن پته از ارش مادی بیشتری برخوردار است زیرا هنرمند وقت بیشتری را صرف آن کرده است. نقوشی که در پته دوزی استفاده می شوند معمولا در سه زیرگروه زیر جای می گیرند.

  1.  طرح درخت زندگی
  2. شکوفه ی افشان
  3. بته جقه
طرح شکوفه افشان

طرح شکوفه افشان

 

طرح بته جقه و سرو

طرح بته جقه و سرو

 

طرح شکوفه افشان

طرح شکوفه افشان

دوخت ریز یا درشت

از آن جا که نخ های استفاده شده در پته دوزی پشمی هستند و پرز دارند، نقوشی که بر سطح شال زده می شوند نسبت به رودوزی هایی مانند رشتی دوزی که با ابریشم انجام می شود، درشت تر هستند؛ با این حال برخی هنرمندان پته دوز چنان ماهرانه بر سطح پارچه نقش می اندازند که ظرافت بسیار خوبی دارد. ظرافت نقوش عاملی تایین کننده در قیمتت پته است.

 

 

رنگ گیاهی یا شمیایی

گفتیم که مانند بسیاری دیگر از هنر های دستی ایرانی رنگ هایی که در پته دوزی مورد استفاده قرار می گیرند طبیعی هستند . پته دوزی نیز از این قاعده مستثنا نیست. اما همان گونه که گفتیم امروزه برخی هنرمندان به دلیل قیمت پایین تر از رخ هایی هایی استفاده می کنند که به صورت شیمیایی و در کارگاه های نساجی تولید می شوند. الیافی با رنگ های طبیعی رنگ آمیزی می شوند لطیف و نازک تر هستند از این رو ظرافت دوخت شان بر شال بیشتر خواهد شد.