برچسب: میناکاری

میناکاری چیست؟

میناکاری هنر اصیل ایرانی است که در این صنعت بسیاری از هنرمندان آن را هنر رنگ و آتش می نامند، برای تهیه و ساخت یک ظرف میناکاری باید مراحل مختلفی را طی کنیم تا بتوانیم محصول نهایی را مشاهده کنید در ادامه مراحل تهیه یک ظرف مینا را برای شما شرح خواهیم داد:

  1. فلزکاری ظروف مینا که معمولا از مس می باشد
  2. لعاب کاری ظروف  مینا
  3. پخت لعاب ظروف در کوره
  4. نقاشی مینیاتور و یا هر طرح دیگری بر روی ظروف
  5. پخت رنگ در کوره و در دمایی مخصوص

انواع ظروف میناکاری

ظروف میناکاری شده در اصفهان انواع و اقسام مختلف دارد که با توجه به هنر و میزان شوق و علاقه هنرمندان و تولیدکنندگان آن به اقلام بسیار زیادی تولید میشود در ادامه تعدادی از ظروف مینا را برای شما نام خواهیم برد:

  • بشقاب
  • گلدان
  • قاب عکس مینا
  • کاسه و شکلات خوری
  • جام و تنگ
  • قاب عکس دکوراتیو
  • ساعت
  • آیینه و شمعدان مینا
  • و…

در شهر اصفهان که مهد هنر مین می باشد بیشترین تولیدکنندگان و فروشندگان این صنایع دستی اصیل ایرانی می باشد، البته صنایع دستی اصفهان بسیار و بسیار در ایران و جهان دارای شهرت خاصی می باشد به طوری که اکثر توریست هایی که به ایران سفر میکنند به طور قطع ازشهر اصفهان بازدید به عمل آورده و از صنایع دستی های آن خریداری می نمایند.

صادرات فرهنگ ایران با صنایع دستی

صنایع دستی و صادرات فرهنگ ایران

صادرات فرهنگ ایران با صنایع دستی

کشور ایران در حوزه هنر و  صنایع دستی یکی از سردمداران است. با توجه به تمدن و فرهنگ چند هزارساله کشورمان صنایع بسیاری در جای جای این کشور تولید می شود. برای تولید این صنایع دستی از مواد اولیه متنوعی استفاده می کنند که با توجه به منابع،  مس، نقره، چوب، فیروزه، ابریشم و  پشم گوسفند بیشترین کاربرد را دارند.  این صنایع در تمام نقاط ایران با توجه به نوع زندگی و تمدن ها و حکومت هایی که به خود دیده است وجود دارند.

هنر حصیربافی

هنر حصیربافی

فرهنگ و سنت ایران

ادوارد تایلر کشیک، شاعر و نویسنده آمریکایی قرن ۱۷ و ۱۸ میلادی در نوشته های خود فرهنگ را مجموعه پیچیده‌ای از دانش‌ها، باورها، هنرها، قوانین، اخلاقیات، عادات و هرچه که فرد به عنوان عضوی ازجامعه از جامعه ی خویش فرا می‌گیرد تعریف می‌کند. فرهنگ در مقیاس کشور ها، استان ها، شهر ها و حتی خانواده ها با یکدیگر مفاوت است. ایران از آن جهت که دارای تمدنی بسیار طولانی است فرهنگ و سنت های بسیار اصیلی در گوشه و کنار آن یافت می شود. هنر و سنت از پایه های اصلی هر فرهنگی هستند. کشور ما نیز در این زمینه سرآمد بسیاری از کشور ها می باشد. ایران با قدمت تمدنی بیش از ۲۵۰۰ سال در صنعت و هنر حرف های بسیاری برای گفتن دارد.

هنر ایرانی ۳۰۰۰ نوع گوناگون در ۴۰۰ گروه اصلی می باشد.

  • قالیبافی
  • نگارگری ایرانی
  • سفال و سرامیک
  • موسیقی
  • رقص
  • ادبیات
  • معماری ایرانی
  • خوشنویسی
  • صنایع دستی

از سرگروه های اصلی هنرهای ایرانی هستند.

صنایع دستی ایران در چهارده گروه و با چند صد زیر مجموعه از اصیل ترین و زیباترین صنایع دستی جهان هست که در دنیای مدرن امروز نیز طرفداران زیادی دارد.

هنر فرش بافی

هنر فرش بافی

  صنایع دستی و فرهنگ

گفتیم که هنر و صنایع دستی از اجزای جدایی ناپذیر هر فرهنگی هستند. صنایع دستی در برگیرنده ی مفاهیم و ارزش های فرهنگی، هنر، اجتماعی و اقتصادی است. بر طبق تعاریف یونسکو (سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد) “صنایع دستی به محصولاتی اطلاق می شودکه توسط هنرمند صنعتگر ۲  کاملا با دست و یا با کمک ابزار ساده یا مکانیکی تولید می شوند تا زمانی که سهم دستان هنرمند از ابزار کمکی کمتر نباشد.” این صنایع می توانند در کنار با جنبه های تزئینی، کاربردی، فرهنگی و سنتی خود سودآور باشند و نماینده هایی از اجتماع و فرهنگ ایران زمین گردند. با این حساب صنایع دستی زیرشاخه ی هنر، و هنر خود زیرشاخه فرهنگ است.

صنایع دستی در همه ی جوامع نشان دهنده روش ها و مرسومات زندگی در آن کشور در طی سالیان گذشته و حال است. صنایع دستی ایران نتیجه ی تمام تاریخ تمدن این سرزمین است. ایران سلسله ها و پادشاهی های زیادی به خود دیده است؛ یکی از دوران های پرشکوه در زمینه هنر ایران دوران سلطنت صفویه در ایران است که نتیجه هنر دوستی پادشاهان آن افزایش توجه به هنر های دستی در اصفهان (پایتخت صفویه) و رونق روزافزون آن ها تا به الان بود.

برای درک بهتر رابطه هنر و فرهنگ به این موضوع باید بیاندیشیم که اگر هنر های فاخر ایرانی و یا هنرمندان این کشور وجود نداشتند و دست به خلق آثار خود نمی زدند، امروزه ما چه داشتیم. در همه جای دنیا به دنبال اسم ایران، فارغ از مسائل سیاسی، هنر این مرز و بوم است که بر سر زبان ها جاری می شود اعم از نگارگری ایرانی، شعر ایرانی و صنایع دستی ایرانی؛ این یعنی فرهنگ ایرانی.

سفره قلمکار صنایع دستی اصفهان

سفره قلمکار صنایع دستی اصفهان

صادرات فرهنگ ایران

اگر نگاهی به صنایع دستی ایران بیاندازیم در میابیم که ایرانیان برای زندگی خود ارزش زیادی قائل بودند. بر گلیم هزار رنگ می شستند، بر سر سفره ی ترمه و قلمکار غذا می خوردند و در مجالس مجلل خود از ظروف مینا استفاده می کردند. صنایع دستی عبارتی است که بعد از به وجود آمدن ماشین آلات سنگین به این نوع صنایع اطلاق شد و قبل از آن این صنایع صرفا جهت استفاده مردم عادی و درباریان ساخته می شد. هر هنر و صنعتی برای ادامه ی بقای خود نیاز به توجه دارد. توجه به این صنعت نیز یعنی خرید آن ها از هنرمند و موسساتی که بی وقفه در این صنعت زحمت می کشند.

از آنجا که هنر های دستی ایرانی در جهان متمایز هستند، صادرات آن ها می تواند نقش بسیار مهمی در احیا و دوام آن ها داشته باشد. یکی از مهم ترین نتایج صادرات این گونه هنر های دستی افزایش شناخت جهانیان با هنر های دستی و فرهنگ ایرانی است.

ما به کمک این هنر ها می توانیم تمدن چند هزارساله، صلح طلبی، هنر دوستی و هنر پروری ایرانیان را بیشتر و بهتر به دنیا بشناسانیم تا در این وانفسای دنیای مدرن و جنگ بر سر قدرت تعامل بهتری با جهان داشته باشیم.

 

گلیم - فرش - گلیم سوزنی

گلیم – فرش – گلیم سوزنی

نکات مهم درباره خرید میناکاری

خرید میناکاری

خرید میناکاری یا هر نوع صنایع دستی دیگری نیازمند اطلاعات و بررسی هایی قبل از خرید است. اول از همه باید میناکاری را بشناسید و با شاخصه های مرغوبیت آن آشنا باشید و سپس اقدام به خرید میناکاری کنید.. قبل از اینکه سراغ راه های تشخیص مینای مرغوب برویم  بهتر است با میناکاری آشنا شویم.

نکاتی که قبل از خرید میناکاری باید بدانید

تاریخچه: میناکاری یا میناسازی هنری است که سابقه ای در حدود پنج هزار سال دارد و ابداع آن به دوران ساسانیان باز می گردد. در اعصار گذشته مینا کاری به منظور های گوناگونی همچون زیورآلات، جعبه  و ظروف ( مانند بشقاب و قدج و جام انفیه دان ….) استفاده می شده است. منتها این زیورآلات و ظروف صرفا جهت استفاده خانواده های دربار و اشرافی بوده است. زیرا بیشتر میناکاری ها بر روی فلزاتی چون طلا و برنج انجام می شده اند که قیمت بسیار بالایی پیدا میکردند.

انواع میناکاری

 مینا به تفکیک نوع طراحی به سه نوع تبدیل می شود:

جنس زمینه و رنگ ها

 جنس زمینه در میناکاری در حال حاضر در اکثر کارگاه ها مس است. در برخی موارد از برنج نیز استفاده می شود. گفتنی است برخی تولید کنندگان زیورآلات نیز از میناکاری در مزین ساخت زیورالات نقره و طلای خود استفاده می کنند. رنگ هایی که در میناکاری استفاده می شوند اکثرا معدنی بوده و لعات

رنگ و نقوش

 در میناکاری از نقوش سنتی مانند اسلیمی، ختایی، گل و مرغ و ترکیب این ها استفاده می شود. هر کار هر چقدر ظرافت طراحی و تنوع رنگی ان بیشتر باشد از ارزش مادی برخوردار خواهد بود. حتی گاهی برخی از کار ها به خاطر استفاده از رنگی خاص مانند برخی زیرمجموعه های رنگ قرمز یا ارغوانی قیمت بیشتری خواهد داشت؛ زیرا در تولید این رنگ ها از پودر طلا استفاده می شود.

 

برای خرید میناکاری به چه نکاتی باید توجه کرد

  • وزن
  • سطح صاف و براق
  • رنگ ها
  • طرح و نقوش
  • شناسه محصول

 

  1. وزن

یکی از فاکتور هایی که در هنگام خرید میناکاری باید به آن توجه کنید وزن محصول میناکاری است. بشقاب، گلدان، شکلات خوری و … که قصد خرید آن را دارید نباید سبک باشد. (با مقایسه چند نمونه مشابه متوجه وزن هر نوع محصول خواهید شد) اگر جنسی میناکاری شده سبک باشد به راحتی شکل و فرم آن با کمی فشار تغییر خواهد کرد و جلوه ی خود را از دست می دهد.

  1. سطح صاف و براق

یکی دیگر از شاخصه های مرغوبیت ظروف و اشکال میناکاری سطح صاف و سیقلی آن هاست. این شاخصه بیانگر لعاب کاری مرغوب ظرف میناکاری است. سطح زبر و تیره در میناکاری چند دلیل مهم دارد. اولین دلیل جنس رنگ و لعابی است که در فرآیند تولید از آن استفاده می شود. اگر لعاب کاری حرفه ای انجام شود و از جنس مرغوبی استفاده شود سطح مینا کاملا شیشه ای و صیقلی خواهد بود.

سطح صاف و براق در میناکاری مرغوب

سطح صاف و براق در میناکاری مرغوب

 

  1. رنگ ها

در هنر میناکاری رنگ های مختلفی وجود دارد که بهتر است برای زیبا سازی و همچنین تناسب با درجه حرارتهای مختلف بعضی از آنها را با هم ترکیب کرد.

  1. رنگ آبی لاجورد
  2. رنگ قرمز مایل به بنفش
  3. رنگ سبز
  4. رنگ زرد
  5. رنگ قرمز ارغوانی
  6. رنگ فیروزه ای
  7. رنگ قهوه‌ای
  8. رنگ مشکی
  9. رنگ طلایی

اما اغلب افراد مینا کاری را به رنگ لاجورد و فیروزه‌ای می شناسند. برای تهیه ی رنگ قرمز از طلای حل شده به اضافه ی براکس و کربنات سدیم ، برای تهیه ی رنگ سبز از مس به اضافه ی کرومات سرب و برای تهیه ی رنگ زرد از ترکیب آهن ، اکسید کروم و قلع و در هر صورت برای شفافیت لعاب ها از اکسید قلع استفاده می شود.

 

  1. طرح و نقوش

نقوش در ظروف میناکاری شده معمولا از یک قاعده و الگو پیروی می کنند. نقوشی که در میناکاری به کار برده می شوند عموما نقوش سنتی ای مانند:

  1. اسلیمی
  2. ختایی
  3. مرغ و ختایی
  4. گل و مرغ
  5. اسلیمی-ختایی
  6. گاهی از چهره ها
  7. ابنیه تاریخی و مذهبی

برخی از آن ها پر کار تر و برخی از حجم نقوش سبک تری برخوردارند بدیهی است که هر چه نقوش بکار برده شده پیچیده تر باشد، نتیجه کار ارزش مادی بیشتری پیدا می کند زیرا استاد کار وقت بیشتری برای آن صرف کرده است.

 

بشقاب میناکاری با نقوش اسلیمی و ختایی (گل های قرمز)

بشقاب میناکاری با نقوش اسلیمی و ختایی (گل های قرمز)

 

بشقاب مینا کاری با نقاشی گل یا اصطلاحا پرداز

بشقاب مینا کاری با نقاشی گل یا اصطلاحا پرداز

  1. شناسنامه محصول

در همه حال و در همه دوران این پدید آورنده ی یک اثر هنری است که به آن هویت می بخشد. اگر خالق یا تولید کننده یک اثر مشخص نباشد از ارزش مادی و معنوی آن قطعا کاسته خواهد شد. میناکاری نیز که از هنر های اصیل ایران زمین است  از این قاعده مستثنا نیست؛ هر اثر هنری بی نام و نشان، در اینجا همان هنر میناکاری، روزی دست مایه کپی برداری و فراموشی می شود. طرح ها و نقوش میناکاری که در بازار صنایع دستی به وفور پیدا می شوند اغلب کپی شده اند و هنرمندِ خالق یا شرکت تولید کننده آن ها مشخص نمی باشد.

 

بدیهی است مانند تمام محصولات هنری و غیر هنری دنیا، محصولاتی که تحت عنوان یک برند یا نام تجاری معتبر به بازار ارائه می شوند برای عموم مردم قابل اطمینان تر خواهند بود.

 

در مقاله میناکاری را بشناسیم توضیح نسبتا کاملی در باب میناکاری داده شده است

مینای خانه بندی شده

مینای خانه بندی چیست؟

مینای خانه بندی

مینای خانه بندی از انواع بسیار زیبای میناکاری است که به آن مینای سیمی نیز اطلاق می شود؛ زیرا در این روش پس از تهیه زیرساخت ( ظرف لعاب کاری شده) مفتول هایی را به شکل دلخواه در می آورند و آن ها را با چسب بر روی سطح می چسبانند. در مینای خانه بندی نیز مانند سایر میناکاری ها با لعاب شیشه ای روی آن را می پوشانند و در کوره قرار می دهند تا سیم ها بر روی سطح زیر جوش بخورد سپس خانه های ایجاد شده را رنگ آمیزی می کنند. این نوع میناکاری را در ظروف سلطنتی روسی بسیار مشاهده می کنیم. در حال حاضر تنها یک آموزشگاه در تهران وجود دارد که این هنر را آموزش می دهد. قابل ذکر است که متاسفانه میناکاری خانه بندی در فهرست صنایع دستی منسوخ قرارگرفته است.

مینا ماده ای زجاجی است که بر اثر ذوب شدن روی سطح اشیای فلزی، جلوه ای شفاف، شبیه به کاشی لعابدار پیدا می کند. مینا کاری بر روی فلز به حدود قرن ششم پیش از میلاد می رسد.

ظروف فلزی مینا بندی شده

ظروف فلزی مینا بندی شده

میناکاری در ایران به سه روش انجام می شود:

  • میناکاری خانه بندی
  • مینای نقاشی
  • مینای برجسته

در رابطه با این موضوع در مقاله میناکاری را بشناسیم توضیحات بیشتری داده شده است.

میناکاری خانه بندی چگونه است؟

در میناکاری هایی که در بازار اصفهان دیده اید بر روی سطح فلز لعاب ریخته می شود و نقاشی بر آن انجام می شود. اما در مینای خانه بندی ابتدا ظرف یا زیور مورد نظر شکل داده می شود. آن را با لعاب مینا می پوشانند و به مدت ۳ دقیقه در کوره قرار می دهند بعد از آن مفتول های نازک شکل داده شده را بر روی کار می چسبانند. دشوار ترین و حرفه ای ترین مرحله در میناکاری خانه بندی مرحله ی پیاده سازی اشکال مفتولی بر ظرف است. سپس ظرف را د رکوره قرار می دهند، این کار باعث می شود تا زمینه کار کمی ذوب شود و مفتول ها در آن فرو روند.

 

روش اجرای مینای خانه بندی

پس از آن که مفتول ها با زمینه کار یکی شدند، در حجره های ایجاد شده رنگ گذاری می شود. این رنگ ها مینایی و پودری می باشند. سپس محصول در کوره قرار می گیرد؛ در این مرحله رنگ ها در خانه های خود ذوب می شوند. پس از این مرحله رنگ مفتول ها به دلیل اکسید های به وجود آمده سیاه شده است که باید آن را در اسید شست تا رنگ اصلی آن بازگردد.

چرا این نوع میناکاری خانه بندی خوانده می شود؟

شاخصه ای که این نوع میناکاری را با سایر میناکاری ها متمایز می کنند استفاده از مفتول های نازک برای پیاده کردن نقوش مورد نظر است. در مینای نقاشی که نمونه های زیادی از آن را در اصفهان دیده ایم نقش مورد نظر به کمک شابلون یا کاربن بر سطح ظرف یا هر شی دیگری زده می شود و سپس به رنگ آمیزی آن با رنگ های مینایی می پردازند. اما در مینای خانه بندی، مینای گلابتونی و یا مینای حجره بندی، رنگ های مینا در خانه های ایجاد شده به وسیله مفتول یا گلابتون ریخته می شوند.

مینای خانه بندی علی رغم قدمت چند هزارساله خود در ایران فقط در دوره صفوی و قاجار توجه ویژه ای به آن شد در حال حاضر در لیست صنایع دستی منسوخ ایرانی به شمار می رود. البته به همت برخی هنرمندان و پژوهشگران حوزه صنایع دستی این هنر به صورت محدود احیا شده است اما به دلیل گران قیمت بودن و تولید پر زحمت آن، هنرمندان تمایل چندانی برای پرداختن به این هنر زیبا و اصیل نیستند.

سبک مینای خانه بندی در جواهرات هندی

سبک مینای خانه بندی در جواهرات هندی

مینای خانه بندی غیر از ایران در روسیه و هندوستان نیز رواج فراوانی داشته است. در حال حاضر در هندوستان جواهرات و زیورآلات زیادی به این سبک تولید می شوند.

استفاده از صنایع دستی در دکورهای امروزی

دکوراسیون و نقش صنایع دستی

دکوراسیون چیست؟

دکوراسیون و نحوه چیدمان محل زندگی از دیرباز دغدغه خانم ها و بعضا آقایان بوده و هست.  هماهنگ سازی طراحی شده برای به جلوه درآوردن رنگ‌ها، اثاثیه و سایر اشیاء در یک اتاق یا ساختمان به صورت هنرمندانه این تعریفی است کلی و اجمالی بر مفهوم دکوراسیون. در اکثر موارد افراد خود چیدمان یا منزل را به عهده می گیرند و به ندرت آن را به کارشناسان این حوزه می سپارند. اما بهتر از برای اینکه مسئولیت دکور کردن مزل خودمان را بر عهده بگیریم با اصول آن اشنا شویم.

به چه نکاتی در دکوراسیون باید توجه کرد

  1. یگانگی

تمام عناصری که در دکور بکار می برید باید با هم هماهنگی و اتحاد داشته باشند. برای دستیابی به این اتحاد می توانید نکات زیر را رعایت کنید:

  • استفاده از المان هایی که از نظر بافت، رنگ و طرح مشابه هستند
  • مجاورت المان های مشابه
  • تکرار المان ها
  1. موازنه (تعادل)

توزیع منظم المان هایی که از لحاظ وزن بصری برابر هستند این توازن تنها در صورتی برقرار می شود که المان های با وزن بصری مشابه در تقارن یا عدم تقارن و یا به صورت شعاعی چیده شوند.

  1. ریتم

ایجاد ریتم در المان ها با به کار گیری مفاهیمی چون تکرار ( تکرار برخی آیتم ها مانند رنگ، طرح ، بافت و ابزارهای چیدمان) تناوب ( یا یکی درمیانی استفاده از المان های زیرنت بخشی به فضا به صورت ABAB  و یا ABCABC)   و تصاعد ( استفاده از المان ها به صورت صعودی، نزولی یا بر طبق طیف رنگی و سایزی شان)

  1. تاکید

از نظر حرفه ای استفاده از یک اثر هنری و یا مبلمانی خاص در نقطه کانونی فضای سالن پذیرایی یا هال .

  1. تضاد

استفاده از رنگ های متضاد در مبلمان و رنگ دیوار ها و اشیا و یا استفاده از اشکال هندسی گوناگون مانند قاب آینه ی گرد و یک تابلوی عکس مستطیلی در کنار هم.

 

  1. جزییات

جزییات مانند گیلاس های روی بستنی هستند؛ شاید اضافی به نظر بیایند اما به ظاهر آن جلوه ای زیبا و جذاب می بخشند.

 

استفاده از صنایع دستی در دکوراسیون

حال که کمی با اصول اولیه چیدمان آشنا شدیم بهتر است به بحث اصلی خود بازگردیم.

تقریبا همه ما ایرانی ها نسبت به فرهنگ و میراث چند هزارساله ی خود عرق خاصی داریم و سعی می کنیم در حد توانمان از آن ها در محیط زندگی خود استفاده کنیم. چه اینکه به جرات می توان گفت بیشتر این آثار از زیبایی بصری زیادی بهره می برند . اما گاهی در استفاده از آن ها در چید مان های مدرن منازل خود دچار مشکل می شویم .

اگر به اصول دکوراسیون توجه کنید می بینید که می توان از تضاد های بین بافت سنتی و مدرن در زیباسازی محیط زندگی و کار خود بهره برد و صنایع دستی را به صورت کاملا کاربردی در زیباسازی محیط استفاده کرد.

  • استفاده از ظروف میناکاری که رنگ آنها با فضای هال شما همخوانی دارند
  •  استفاده از جعبه های چوبی و نگارگری های ایرانی بر میز پذیرایی
  •  استفاده از رومیزی های سنتی ایرانی مانند پته، ترمه ابریشم، رشتی دوزی، سوزنی دوزی بلوچی و …
  • استفاده از قالی، گلیم و گبه های دستباف به عنوان زیرانداز
  •  یا قاب های که تلفیقی از صنایع دستی ایرانی و و فضای های مینیمال و مدرن امروزی هستند.

 

در ادامه چند تصویر استفاده از صنایع دستی در دکوراسیون را می بینیم.

استفاد از گلیم در فضایی امروزی

استفاد از گلیم در فضایی امروزی

 

استفاده از پته رومیزی

استفاده از پته رومیزی

 

بهره گیری از رنگ ها در ظروف میناکاری

بهره گیری از رنگ ها در ظروف میناکاری

صنایع دستی ایران

آشنایی با صنایع دستی ایران

کشور ایران با توجه به تمدن و فرهنگ چند هزارساله اش دارای صنایع دستی زیادی در جای جای خود است. صنایع دستی ایران از مواد اولیه متنوعی استفاده می کند که با توجه به منابع مس، نقره، چوب، فیروزه، ابریشم و  پشم گوسفند بیشترین کاربرد را در صنایع دستی ایران دارند.  این صنایع دستی در تمام نقاط جغرافیایی ایران با توجه به نوع معیشت و تمدن هایی که به خود دیده است وجود دارند.

 

تعریف جهانی صنایع دستی

بر طبق تعریف سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) “صنایع دستی به محصولاتی اطلاق می شود که توسط هنرمند صنعتگر کاملا با دست و یا با کمک ابزار ساده یا مکانیکی تولید می شوند تا زمانی که سهم دستان هنرمند از ابزار کمکی کمتر نباشد.” صنایع دستی می توانند سودآور، مظهر زیبایی، هنری، خلاقانه، فرهنگی، تزئینی، کاربردی، سنتی و از نظر اجتماعی نمادین و دارای اهمیت باشند.

 

ایران زادگاه صنایع دستی

در جوامعی که تمدنی چند هزار ساله دارند معمولا هنر ها و صنایع دستی رواج ویژه ای داشته اند. زیرا تمدن و زندگی شهری افراد جامعه را وادار به ابداع ابزار و صنایع می کرد. تمدن ها معمولا تحت لوای امپراطوری ها و سلطنت های بزرگی پیشرفت می کردند. از آنجا که کشور ایران تمدنی ۵۰۰۰ هزار ساله دارد و دارای سنت و فرهنگی غنی است. بدیهی است در آن شاهد تنوع بسیاری از هنر ها و صنایع دستی باشیم. در ایران تقریبا در تمام نواحی و مناطق اقلیمی و جغرافیایی شاهد هنری ماندگار به عنوان صنایع دستی هستیم.

  • سفال گری
  • نمدمالی
  • گلیم بافی
  • کپوبافی
  • حصیربافی
  • سنگ تراشی
  • فیروزه تراشی
  • بلوچی دوزی
  • معرق
  • گیوه بافی
  • و….

در ادامه سعی می کنیم بیشتر با تنوع صنایع دستی ایران آشنا شویم.

 

صنایع دستی اصفهان

اصفهان به عنوان “شهر جهانی صنایع دستی” نه تنها جایگاه نخست در زمینه صنایع دستی در ایران را دارد بلکه شورای جهای صنایع دستی نام این شهر را با توجه به این که دارای یک سوم از کل صنایع دستی ثبت شده جهان است ، به عنوان شهر جهانی صنایع دستی به ثبت رسانیده است.  از صنایع دستی اصفهان می توان به میناکاری، خاتم کاری، قلمزنی، فیروزه کوبی،  قلمکار،  کاشی کاری   اشاره کرد.

 

میناکاری صنایع دستی اصفهان

میناکاری صنایع دستی اصفهان

صنایع دستی یزد

یزد یکی از استان های مرکزی ایران است که به تنهایی ۵/۴ درصد از کل اراضی ایران را در بر می گیرد. شهر یزد، مرکز این استان اولین شهر ایران است که در یونسکو به ثبت جهانی رسیده‌است و این یک افتخار برای ایرانیان است. شهر یزد به دلیل صنعت نساجی و کاشی کاری اش زبانزد است.  از صنایع دستی اصیل یزد می توان به ترمه دوزی، زیلوبافی، کاشی کاری، دارایی بافی و شَعر بافی اشاره کرد.

 

ترمه دوزی صنایع دستی یزد

ترمه دوزی صنایع دستی یزد

صنایع دستی گیلان

استان گیلان به دلیل شرایط آب و هوایی و پوشش خاکی و گیاهانش  از هزاران سال پیش محل زندگی بوده و به همین دلیل در صنایع دستی  حرفی برای گفتن دارد. اما صنایع دستی این منطقه از کشور  به دلیل اینکه هیچگاه پایتخت سلطنت های بزرگ از میان سلسله های بزرگ نبوده است تجملی نیستند و اکثرا برای استفاده روزمره افراد ساخته می شده اند.  از صنایع دستی شناخته شده گیلان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

چموش (چوموش) دوزی، که نوعی پاپوش است،  حصیربافی  (که هم در شمال ایران و هم در سیستان و بلوچستان بافته می شود) ، رشتی دوزی، نمدمالی، سفال سقف، مروار بافی، چادرشب بافی ….

 

سفال سقف در گیلان

سفال سقف در گیلان

چموش دوزی صنایع دستی گیلان

چموش دوزی صنایع دستی گیلان

صنایع دستی شیراز

شیراز یکی از بزرگترین و قدیمی ترین شهر های ایران است که جز اولین شهرهایی بود که در آن شهرداری تاسیس شد ( به سال ۱۲۹۶) . این شهر با توجه به وجود تمدن باستانی اش، دارای اماکن و صنایع قدیمی و فاخر زیادی است که در ادامه با برخی از صنایع مهم آن آشنا می شویم.از معروف ترین صنایع دستی شیراز خاتم کاری و خراطی است.

 

خاتم کاری شیراز

خاتم کاری شیراز

صنایع دستی همدان

همدان   نیز از شهر های بسیار قدیمی ایران است  و پیشینه ای چندهزار ساله دارد. نام قدیم آن هگمتانه و اکباتان بوده است. بدیهی است هر جا تمدن وجود داشته است صنایع مختلفی در آن رواج پیدا کرده. همدان به دلیل بافت کوهستانی آن منبع غنی سنگ و خاک مرغوب است. از این رو از صنایع دستی  معروف  همدان می توان به سفال  گری و حجاری اشاره کرد.  اما از دیگر صنایع دستی که در همدان با کیفیت بالا رواج دارد، صنعت دستی چرم سازی است.  چرم سازی چنان در این شهر رواج داشته که روزگاری آن را شهر دباغخانه ها می نامیدند.

 

ظروف سفالی صنایع دستی همدان

ظروف سفالی صنایع دستی همدان

صنایع دستی تبریز

تبریز، پایتخت فرهنگی جهان اسلام، به عنوان قطع فرش و قالی دستبافت در جهان شناخته شده است. تبریز از سوی شورای جهانی صنایع دستی به عنوان شهر جهانی بافت فرش انتخاب شده است. از دیگر صنایع دستی تبریز چرم ( کفش چرم تبریز) ، قلمزنی روی نقره و مس (قلمزنی تبریز سبکی متفاوت در قلمزنی است و با قلمزنی اصفهان فرق های زیادی دارد) گلیم و ورنی بافی است.

 

فرش تبریز

فرش تبریز

 

قلمزنی تبریز

قلمزنی تبریز

 

صنایع دستی شهر شما چیست؟ در قسمت نظرات صنایع دستی شهرتان را به ما معرفی کنید

نقاشی مینیاتور، گل و مرغ

گل و مرغ و مینیاتور ایرانی

گل و مرغ در مینیاتور

از زیبا ترین سبک ها در نگارگری ایرانی نقاشی های گل و مرغ است. نگارگری گل و مرغ ریشه در بطن ایران زمین دارد و به عقیده برخی قدمت آن به چهار هزار سال پیش بر می گردد. به گفته جلیل جوکار از اساتید دانشگاه اصفهان : ” یکی از شاخه‌های اصلی و بدیع نقاشی ایرانی، نقاشی گل و مرغ است که شامل نقاشی گل‌ها و بوته به تنهایی گل و بوته‌سازی و یا نقاشی گل‌ها و پرندگان دانه خواری چون بلبل در کنار هم گل و مرغ سازی می‌شود.

 

مینیاتور ایرانی

هنر مینیاتور از آن دست هنر هایی است که  اکثر افراد با آن آشنایی دارند و آن را هنری صرفا ایرانی می دانند.  اما اگر کمی در این باب جستجو کرده  باشیم در می یابیم که هنر مینیاتور را در سایر کشور ها به ویژه کشور های شرق آسیا و یا هندوستان به وفور می توان مشاهده کرد.

 

مینیاتورهای شرقی

مینیاتورهای شرقی

اما مینیاتور ایرانی چگونه است که همگان با اولین نگاه آن را تشخیص می دهند. “نگار گری” عبارتی است که به مینیاتور ایرانی اختصاص داده اند. نقاشی یا نگارگری ایرانی سبکی از هنر ایرانی است که پیش از ظهور اسلام وجود داشته است با ظهور اسلام تلفیقی میان عرفان اسلامی و هنر ناب ایرانی پدید آمد که نتیجه آن هنر بلامنازع ایرانی است.

در نقاشی مینیاتور، تصاویر شباهتی با دنیای واقعی ندارند. حجم و سایه روشن هم به کار نمی‌رود و قوانین طبیعت رعایت نمی‌شود. هنرمند به کشیدن پیکرهای انسانی تأکید چندانی ندارد. درختان میوه، اغلب مملو از شکوفه‌ و برگ‌ است. با نگاهی به این طرح‌ها در میابیم که خطوط بر رنگ ترجیح دارد. قدیمی‌ترین این طرح‌ها که با قوانین نقاشی‌های مینیاتور  منطبق است به دوران مغول و تیموریان می‌رسد.

 

نقاشی مینیاتور استاد فرشچیان

نقاشی مینیاتور استاد فرشچیان

نگار گری ایرانی سبک های گوناگونی دارد مانند:

  • مینیاتور تمام رنگ جسمی
  • مینیاتور آبرنگ روحی
  • مینیاتور سیاه قلم رنگی
  • مینیاتور سیاه قلم
  • مینیاتور سفیدرنگ
  • مینیاتور زیر روغنی

 

یکی از جلوه ها و زیباترین سبک های نگارگری ایرانی نقاشی گل و مرغ است.

 

گل و مرغ

نگارگری گل و مرغ ریشه در بطن ایران زمین دارد و به عقیده برخی قدمت آن به چهار هزار سال پیش بر می گردد. برخی ریشه آن را همنشینی سیمرغ و درخت زندگی می دانند که در اساطیر ایرانی جایگاه بسیار ویژه ای دارد. در ادبیات پیش از اسلام آشیانۀ سیمرغ را بر روی درخت زندگی می دانسته اند که هر بار بر آن می نشیند تخم همۀ گیاهان مفید از آن فرو می ریزد و هر بار برمی خیزد شاخه ای تازه می روید که دارای تخم همۀ گیاهان مفید می باشد.

در دوران پس از اسلام و تغییر عقاید نسبت به این پرنده جایگاه آن نیز کمی تغییر کرد. پس از اسلام گویا سیمرغ را رمز جبرئیل می دانستند. پیکری بزرگ، شکوه و جمال، پر و بال، پرورندگی، درمانگری و نشیمن داشتن بر درخت مقدّس، از صفات مشترکی است که به این نسبت می دادند.

نقاشی مینیاتور، گل و مرغ

نقاشی مینیاتور، گل و مرغ

طاووس نیز در این نقاشی ها جایگاه ویژه ای دارد. اما  بعد از ظهور اسلام و پیدایش اسطوره رانده شدن طاووس از بهشت کم کم جایگاه طاووس در این نگارگری ها تغییر کرد و به قول عطار نیشابوری ” تنها آرزوی طاووس دوباره رسیدن به باغ بهشت و دربانی آنجا را نمودن، است.”

بعد از آن در سیری تاریخی نقاش های گل و مرغ روندی طبیعت گرایانه پیدا کردند و پرندگان در باغ هایی پر گل و شکوفه نشان داده شدند.  در حال حاضر آنچه در نقاشی های گل و مرغ مشاهده می شود پرندگانی نظیر گنجشک، هدهد و  شانه به سر هستند.

 

امروزه از گل و مرغ چه استفاده‌هایی می‌شود؟

در گذشته نگار گری ها در فرهنگ ایرانی در بین مردم عادی جایگاه چندانی نداشته و بیشتر موارد مصرفی آن ها در میان درباریان برای مزین ساختن دربار و قصر و کاخ استفاده می شد.

امروز که سطح علاقه و شناخت نسبت به نگارگری ایرانی بیشتر شده است، این هنر به طرق گوناگون به زندگی مردم راه پیدا کرده است. این نگار گری ها در مزین کردن دیوار خانه ها فراتر رفته و در وسایل دکور خانه استفاده می شود. بر کیف و لباس و ظروف آن ها مشاهده می کنیم.

اما متاسفانه تکنیک های پیشرفته چاپ و هزینه های تمام شده ی پایین راه را بر هنرمندان واقعی این عرصه سخت و دشوار کرده است که تنها هنردوستان می توانند با حمایت خود از این هنر-صنعت جلوی نابودی آن را بگیرند.

 

قاب نقاشی مینیاتور و گل مرغ

قاب نقاشی مینیاتور و گل مرغ

 

پل خواجو اصفهان

صنایع دستی اصفهان را بهتر بشناسید

کدام یک از صنایع دستی اصفهان را می شناسید؟

صنایع دستی اصفهان نماد هویت، فرهنگ و تمدن ایران است؛ این سخن را از آن رو به زبان می آوریم که هنر و فرهنگ یک جامعه از شاخصه های پیشرفت و تفکر در آن جامعه است؛ و صنایع دستی اصفهان نیز به خوبی نشان داده اند که می تواند نماد های فرهنگی ایران باشند.

شما تا چه میزان با این صنایع آشنایی دارید؟چه تعداد از آن ها را به اسم می شناسید و از هر کدام تا چه حد شناخت دارید؟ در این مقاله سعی می کنیم نام مهم ترین هنر های سنتی اصفهان را معرفی و به تفسیر کوتاهی از هر کدام بپردازیم.

چرا صنایع دستی در اصفهان به وفور پیدا می شود؟

قبل از اینکه به نام بردن از این هنر ها و صنایع بپردازیم بهتر است کمی از اصفهان بگوییم و دلیل این همه انباشتگی هنر ها را در این شهر بررسی ای اجمالی کنیم:

اصفهان در دوره حکومت صفویان از سال ۱۰۰۷ هر.ق پایتخت ایران بود و این شرایط تا سال ۱۱۳۵ و سقوط سلسله صفویان ادامه داشت. صفویان مردمانی صلح طلب و هنر دوست بودند. معمولاً در ایران، خاندان پادشاهی و افراد طبقه‌های بالای اجتماعی متقاضی آثار هنری بوده‌اند و به شکوفایی آن کمک می‌کردند. پادشاهان صفوی نیز از این قاعده مستثنا نبودند و برخی‌شان مانند شاه تهماسب یکم و سام میرزا خود هنرمند بودند و به هنر ارج بسیاری می‌نهادند.

می توان گفت تمامی صنایع دستی اصفهان در این دوره به اوج شکوفایی خود رسیدند. در ادامه سعی می کنیم با بیشتر آن ها آشنا شویم:

  1. خاتم کاری
  2. میناکاری
  3. قلمزنی
  4. قلم کاری
  5. فیروزه کوبی
  6. کاشی کاری

 

خاتم کاری

یکی از زیبا ترین صنایع دستی ایرانی که امروزه بیشتر در اصفهان پیدا می شود خاتم کاری است. که به آن اصطلاحا هنر موزاییک چوب نیز می گویند. علاوه بر اصفهان شیراز نیز هنرمندان خاتم کار بسیاری دارد. این هنر به مانند بسیاری از هنرهای دیگر در دوران صفوی و به سبب حمایت های هنردوستانه ی شاه عباس به اوج رونق خود رسید.

خاتم کاری اصفهان

خاتم کاری اصفهان

میناکاری

هنری که حتی از شنیدن نام آن یاد اصفهان به ذهن می آید. میناکاری هنر لعاب و نقاشی روی سطح فلز است. این هنر سابقه ای در حدود پنج هزار سال دارد. میناکاری به سه روش انجام می شود:

  • مینای خانه بندی (مینای ملیله)
  • مینای زمینه برجسته (حکاکی)
  • مینای نقاشی

میناکاری اصفهان

قلمزنی

یکی از قدیمی ترین زیر شاخه های هنر فلزکاری هنر قلمزنی روی فلز است که اکثرا  فلز مس را برای این کار انتخاب می کردند و می کنند. استفاده از مس در ایران به حدود چند هزار سال پیش برمی گردد.

قلمزنی به دو شیوه مشهور است؛ سبک تبریز و سبک اصفهان انجام می شود.  در سبک تبریز برای ایجاد نقوش بر سطح سرد فلز از فشار مچ بر روی قلم و سپس بر روی فلز استفاده می شود. از این رو حکاکی ها در این روش از عمق کم تری برخوردارند. اما در سبک اصفهان از چکش برای فشار آوردن بر روی قلم برای ایجاد نقش استفاده می شود؛ پس نقوش به صورت عمیق بر فلز ایجاد می شوند.

قلمزنی اصفهان

قلمکاریقلمکاری یا چاپ مهری، هنری است که سابقه ای حدودا ۸۰۰ ساله در ایران دارد. در قلمکاری باید از پارچه های پنبه، ابریشم، کتان، چلوار و کرباس استفاده کرد. در پارچه های قلمکار هرچه تغداد رنگ ها بالاتر باشد، بدین معنا است که تعداد مهرها و بالطبع تعداد افرادی که روی آن وقت گذاشته اند بیشتر است.

قلمکاری اصفهان

قلمکاری اصفهان

فیروزه کوبی

هنر موزاییک فیروزه بر سطح فلزاتی از قبیل برنج نقره و مس است. فیروزه کوبی در مشهد ابداع شد اما در اصفهان به اوج رسید و قدمت آن به ۶۰ تا ۷۰ سال پیش بر می گردد. فیروزه کوبی سه مرحله دارد:

  • زرگری
  • فیروزه کوبی
  • پرداخت گری
فیروزه کاری اصفهان

فیروزه کاری اصفهان

کاشی کاری

کاشی کاری (یا همان آجر لعابی) مانند سفالگری از اصالت و قدمت زیادی برخوردار است. از اساتید معاصر این رشته از هنر ایرانی می‌توان از استاد علی پنجه پور اصفهانی نام برد. یکی از آثار ایشان گلدسته‌های حرم حضرت زینب  در کشور سوریه است. کاشی کاری انواع گوناگونی دارد:

  1. کاشی کاری معرق
  2. کاشی کاری مَعقِلی
  3. کاشی کاری مشبک
  4. کاشی کاری هفت رنگ
  5. کاشی کاری مقرنس

 

کاشی کاری اصفهان

کاشی کاری اصفهان

هدیه سازمانی چیست

چرا باید هدایای سازمانی را جدی بگیریم؟

هدیه سازمانی چه هدیه ای است؟

هدیه سازمانی ، هدیه ای است که یک سازمان به مشتری خود می دهد که  مهم ترین هدف آن استحکام بخشیدن به رابطه تجاری فی ما بین است. البته راه های زیادی وجود دارد تا اهمیتی که برای مشتری و یا شرکای تجاری خود  قائلیم را نشان دهیم. اما روشی که معمولا همه از آن غافل می مانند هدیه است. هدیه ای که می دانید معنای ویژه ای برای آن ها خواهد داشت.

به چه دلایلی سازمان ها و شرکت ها به یکدیگر هدیه می دهند؟

دلایل ارائه هدیه سازمانی می تواند کاملا متفاوت باشد، مثلا قدردانی از یکی از مشتریان وفادار و همیشگی و یا تشکر از کارمندی که بیشتر از زمان و فرا تر از حدود وظایف خود برای شما وقت گذاشته است. اما دلیلی که تقریبا می توان گفت بیشتر شرکت ها به همان منظور به هدیه دادن روی می آورند، تقویت رابطه تجاری پیش امده است. برخی دلایل را در ادامه معرفی می کنیم:

  • هدیه دادن پلی است برای ایجاد رابطه نزدیک تر
  • شخصی سازی کردن هدایا برند شما را تقویت می کند
  • در تماس بودن مشتری، رابطه کاری تان را زنده نگه می دارد
  • هدیه دادن شما را نسبت به رقبایتان متمایز می کند
هدایای سازمانی ویژه شرکتها

هدایای سازمانی ویژه شرکتها

۱-هدیه دادن پلی است برای ایجاد رابطه نزدیک تر

بدون در نظر گرفتن مکان جغرافیایی، هدیه می تواند فاصله بین شما و مشتری یا شریک تجاری تان را از بین ببرد حتی اگر در دو قاره متفاوت باشید.

 

۲-شخصی سازی کردن هدایا برند شما را تقویت می کند

اگر برای برند خود اهمیت قائلید به کسانی که شما و سازمان تان را برای تجارت انتخاب کرده اند، نشان دهید که برند شما به این رابطه و تفکر مشترک فی ما بین اهمیت خاصی می دهد. شرکت هایی که هدایای سازمانی به فروش می رسانند اغلب این امکان را فراهم می کنند تا هدایای شما اختصاصی شود و با لوگوی خودتان ارائه شود.

 

۳-در تماس بودن مشتری، رابطه کاری تان را زنده نگه می دارد

در بازاریابی مفهومی است به نام ” کمپین قطره ای”؛ که مقصود آن ذره ذره در ارتباط بودن با مخاطب می باشد. وقتی هدیه شما در زمانی مناسب به مخاطب می رسد درهای جدیدی از رابطه به روی او باز می شود و به احتمال زیاد در پی این خواهد بود تا مذاکرات تجاری اش را با شما گسترش دهد تا پاسخی مناسب برای هدیه شما ارائه دهد.

 

۴-هدیه دادن شما را نسبت به رقبایتان متمایز می کند

مطمئنا شما تنها شرکتی نیستید که مشتری شما با آن ها سر و کار دارد؛ اما می توانید تنها شرکتی باشید که یک هدیه خاص در زمانی مناسب برای آن ها می فرستد.

 

چه اخلاقیاتی را باید در هدیه دادن رعایت کنیم؟

هر مناسبت و هر مخاطبی شرایط ویژه ای را برای:

  1. هدیه ی مناسب
  2. انتخاب شیوه ارسال و تحویل
  3. زمان مناسب

 

  • قبل از اینکه به فکر خرید هدیه باشید اول مطمئن شوید که سازمان مخاطب تان شرایط و اخلاق نامه ویژه ای دارد و یا خیر.
  • در هدیه دادن به شرکت های مالی مانند ادارات مالیاتی و بیمه باید به تمام شرایط و ضوابط آن شرکت توجه کنید
  • زمانی که در میان یک مناقصه هستید اصلا به فکر هدیه دادن نباشید چون بدترین زمان ممکن است حتی اگر در تعطیلات باشد
  • هدیه های سخاوت مندانه و بسیار لوکس مانند ماشین یا یک سفر خاص همیشه مورد شک و ظن قرار دارند و باید بسیار محطاتانه تهیه شوند، زیرا برخی قوانین مالی و مالیاتی اجازه دادن و گرفتن این گونه هدایا را به برخی شرکت ها نمی دهد.
  • حتی اگر قانونی در کار نباشد مواظب باشید تا هدیه ای که انتخاب می کنید تاثیر بدی در مخاطب نگذارد. برای این منظور باید فرهنگ و آداب مخاطب خود را مورد بررسی و توجه قرار دهید؛ به ویژه اگر مخاطب تان از کشوری دیگر است.
  • بهترین زمان هدیه دادن تعطیلات است، مثلا تعطیلات سال نو. اما مناسبت هایی مانند تولد، سالگرد شروع همکاری و … نیز وجود دارند؛ هدیه دادن در این زمان ها مطمئنا حس بسیار بهتری در مخاطب ایجاد خواهد کرد.

 

هدیه های سازمانی راهی مناسب برای تحکیم رابطه تجاری شماست. از آن با یک شیوه و در زمان مناسب استفاده کنید تا به نتیجه مطلوب برسید.

از مهمترین خدمات صنایع دستی کلوت تهیه و تولید هدیه سازمانی با صنایع دستی ایرانی است برای اطلاعات بیشتر از صفحه هدایای تبلیغاتی دیدن فرمایید.

تشخیص میناکاری مرغوب

راه‌های تشخیص میناکاری مرغوب

روش‌های تشخیص میناکاری مرغوب

همیشه تشخیص میناکاری مرغوب از دغدغه های خریداران صنایع دستی و ظروف میناکاری بوده است. تشخیص کیفیت برخی اقلام به دلیل همه گیر بودن، مثلا خرید روزانه، ماهانه و حتی سالانه، بسیار ساده تر شده است؛ اما کالا هایی وجود دارند که بدلیل آن که شناخت کافی در مورد آن ها وجود ندارد، نمی توان در مورد کیفیت و مرغوبیت شان به درستی تصمیم گرفت.

صنایع دستی ایران نیز از این قاعده مستثنا نیستند. هر ایرانی باید نسبت به این میراث گرانبها تعهداتی داشته باشد که حداقل آن داشتن “شناخت” نسبت به این دست از اجناس است. میناکاری یکی از همین محصولات است که اکثر مردم از جنس و نحوه تولید آن اطلاع چندانی ندارند. هر فرد که تمایل به خرید یک ظرف میناکاری دارد برای تشخیص میناکاری مرغوب باید نسبت به موارد زیر توجه داشته باشد:

جنس و ظاهر ظروف میناکاری

به محض اینکه یک ظرف میناکاری را در دست می گیرید، دست تان با سردی مس آشنا می شود و متوجه وزن آن می شوید. اگر مس به تناسب اندازه ظرف خیلی کم وزن بود، آن ظرف از قیمت پایین تری باید برخوردار باشد و البته خریدار باید از عواقب آن مثلا دِفُرم شدن آگاه باشد.

بعد از ان فرد باید روی سطح کار دست بکشد. مینا باید کاملا صاف و براق یا به اصطلاح شیشه ای باشد. اگر سطح کار زبر بود یعنی لعاب مینا روی ظرف در کوره به دلیل دمای بیش از حد آن یا ماندن ظرف در کوره بیشتر از زمان مورد نیاز، سوخته است.  استفاده از رنگ های نامرغوب نیز می تواند دلیل دیگری برای زبری سطح کار باشد.

 

رنگ و نقوش میناکاری

همانگونه که گفته شد در میناکاری از نقوش سنتی مانند اسلیمی، ختایی، گل و مرغ و ترکیب این ها استفاده می شود. هر کار هر چقدر ظرافت طراحی و تنوع رنگی ان بیشتر باشد از ارزش مادی برخوردار خواهد بود. حتی گاهی برخی از کار ها به خاطر استفاده از رنگی خاص مانند برخی زیرمجموعه های رنگ قرمز یا ارغوانی قیمت بیشتری خواهد داشت؛ زیرا در تولید این رنگ ها از پودر طلا استفاده می شود.

 

نمونه ای از نقش و نگار ظروف میناکاری

نمونه ای از نقش و نگار ظروف میناکاری

 

شناسنامه دار بودن محصولات میناکاری

هر کالای معتبری که ما در بازار خریداری می کنیم شناسنامه دارد. این شناسنامه شامل توضیحاتی در مورد محصول، سازنده آن و البته گارانتی است. ظرف میناکاری شده نیز باید شناسنامه داشته باشد تا بدانیم از کجا آمده به دست چه کسی یا چه مجموعه ای و یا تحت عنوان چه نام تجاری ای تولید شده است و کدام مجموعه نسبت به کیفیت آن پاسخگو خواهد بود.

تمامی موارد گفته شده در این مقاله جهت آشنایی هر چه بهتر هر ایرانی با این هنر چند هزار ساله و اصیل ایرانی است تا در مواقع احتیاج یا خرید بتواند با ذهنی روشن و مطلع بهترین و با کیفیت ترین اثر را خریداری نماید تا ادای دینی کنیم به این هنر ایران زمین.

 

در بلاگ صنایع دستی کلوت مقاله ای با عنوان میناکاری را بشناسیم نگارش شده است که می توانید مطالعه نمایید.

مشخصه های مرغوبیت یک ظرف میناکاری

مشخصه های مرغوبیت یک ظرف میناکاری

مشخصه های مرغوبیت یک ظرف میناکاری

 

همه ما ایرانی ها بارها و بارها از فروشگاههای صنایع دستی در شهر های مختلف بازدید کرده ایم اما زمانی که در شهر اصفهان از ظروف میناکاری شده بازدید میکنیم به این موضوع فکر میکنیم که این محصول اصل است یا خیر، قبل از خرید باید با مشخصه های مرغوبیت یک ظرف میناکاری آشنا باشیم تا قدرت تشخیص، انتخاب و خرید ظروف میناکاری را داشته باشیم.

خرید صنایع دستی

خرید صنایع دستی

آثار هنری و به ویژه صنایع دستی ایران نیز مانند تمام کالاهای دیگر دارای کیفیتها و قیمتهای گوناگون میباشند؛ خریداران باید قبل از خرید اطلاعاتی از نحوه تولید و شاخصه‌های مرغوبیتشان بدست بیاورند. میناکاری از آن دست هنرهایی است که بسیاری از افراد اطلاع چندانی از جنس و نحوه تولید آن ندارند. در مقاله پیش رو سعی کرده‌ایم تا هرچه بیشتر با این صنعت دستی ارزشمند کشورمان آشنا شویم.

 

 

جنس زمینه در میناکاری

در میناکاری میتوان از فلزهایی چون طلا، نقره، برنج و مس استفاده کرد. امروزه برای میناکاری از فلز مس که قابلیت چکش خواری بالاتری دارد استفاده می‌شود، و البته قیمت مس نیز نسبت به طلا و نقره مسلما پایین تر و به صرفه تر می‌باشد.

وزن مسی که برای ظروف بکار می‌رود باید متناسب با خود آن ظرف باشد. نه خیلی سنگین و نه خیلی سبک که در کوره شکل کامل و بدون نقص خود را از دست دهد. متاسفانه برخی افراد برای کم کردن هزینه تولید از وزن مس کم می‌کنند که البته در شکل نهایی ظرف تاثیر می‌گذارد.

تمیزکاری قبل از لعاب کاری

وقتی زیرکار مشخص شد، هنرمند مس کار باید سطح کار خور را از هر گونه آلودگی و پستی و بلندی بزداید. به گفته کارشناسان حتی اثر انگشت نیز نباید روی آن باقی بماند، زیرا چربی پوست باعث می‌شود لعاب مینا به خوبی روی سطح مس ننشیند. برای نیل به این منظور سطح مس را با نمک و سرکه پاک می‌کنند. آن را با آب می‌شورند و در آخر برای زدودن هرگونه ناخالصی آن را به کمک کمپرسور هوا پاک می‌کنند.

 

لعاب کاری مس

بعد از آن که سطح زیر کار آماده شد نوبت به لعاب کاری می‌رسد. لعاب در میناکاری از سیلیس، کربنات، سدیم، پتاسیم، آهک، قلع و … تشکیل شده است. بعد از آن که سطح مورد نظر کاملا با لعاب سفید پوشانده شد و حالتی یک دست گرفت ظرف را در گوشه به دور از گرد و غبار می‌گذارند تا کمی خشک شود سپس نوبت به پخت لعاب می‌رسد.

لعاب کاری و پخت لعاب از مراحل مهم در تولید میناکاری اصفهان

لعاب کاری و پخت لعاب از مراحل مهم در تولید میناکاری اصفهان

پخت لعاب ظروف میناکاری

دمای کوره در این مرحله باید ۹۰۰ درجه سانتیگراد باشد. پخت لعاب ۲ تا ۳ دقیقه بیشتر نباید به طول انجامد. اگر بیشتر از این در این دما بماند لعاب می‌سوزد و سطح کار سفید و البته صاف و براق باقی نمی‌ماند. بعد از آن که ظرف لعاب کاری شده سرد شد، رنگ لعاب آن باید براق، شیشه‌ای و کاملا سفید باشد.

 

رنگ و نقوش روی ظرف لعاب کاری شده

حال نوبت به نقاشی با رنگ‌های مینایی یا به اصطلاح رنگ‌های نسوز می‌رسد. رنگ‌های میناکاری از پودر اکسید فلزات تشکیل شده‌اند. در هنر میناکاری رنگ‌های مختلفی وجود دارد که بهتر است برای زیبا‌سازی و همچنین تناسب با درجه حرارت‌های مختلف بعضی از آنها را با هم ترکیب کرد.

رنگ آبی لاجورد

رنگ قرمز مایل به بنفش

رنگ سبز

رنگ زرد

رنگ قرمز ارغوانی

رنگ فیروزه‌ای

رنگ قهوه‌ای

رنگ مشکی

رنگ طلایی

اما اغلب افراد میناکاری اصفهان را به رنگ لاجورد و فیروزه‌ای می‌شناسند.

نکته قابل ذکر در مورد رنگ‌های مینایی این است که در میناکاری رنگ سفید وجود ندارد؛ اگر میناکار در نقوش خود به رنگ سفید احتیاج داشت از همان لعاب زیر کار استفاده می‌کند یا قسمت‌های رنگ شده را با جسم نوک تیز خراش می‌دهد تا به رنگ سفید لعاب دست پیدا کند.

تهیه رنگهای میناکاری

برای تهیه این رنگ‌ها امروزه از رنگ‌های شیمیایی استفاده می‌شود. در حالی که در گذشته از رنگ‌های گیاهی استفاده می‌شد. برای تهیه‌ی رنگ قرمز از طلای حل شده به اضافه‌ی براکس و کربنات سدیم، برای تهیه‌ی رنگ سبز از مس به اضافه‌ی کرومات سرب و برای تهیه‌ی رنگ زرد از ترکیب آهن، اکسید کروم و قلع و در هر صورت برای شفافیت لعاب‌ها از اکسید قلع استفاده می‌شود.

طرح های ظروف میناکاری

نقوش در ظروف میناکاری شده معمولا از یک قاعده و الگو پیروی می‌کنند. طرح و نقشی که در میناکاری به کار برده می‌شوند عموما نقوشی سنتی‌ مانند:

اسلیمی

ختایی

مرغ و ختایی

گل و مرغ

اسلیمی-ختایی

چهره ها

ابنیه تاریخی و مذهبی

 

برخی از آنها پر کارتر و برخی از حجم نقوش سبک‌تری برخوردارند بدیهی است که هر چه نقوش بکار برده شده پیچیده‌تر باشد، نتیجه کار ارزش مادی بیشتری پیدا می‌کند زیرا استاد کار وقت بیشتری برای آن صرف کرده است.

بشقاب میناکاری با نقوش اسلیمی و ختایی (گل های قرمز)

بشقاب میناکاری با نقوش اسلیمی و ختایی (گل های قرمز)

بشقاب مینا کاری با نقاشی گل یا اصطلاحا گل پرداز

بشقاب مینا کاری با نقاشی گل یا اصطلاحا گل پرداز

شناسنامه محصول میناکاری

در همه حال و در همه دوران این پدید آورنده‌ی یک اثر هنری است که به آن هویت می‌بخشد. اگر خالق یا تولید کننده یک اثر مشخص نباشد از ارزش مادی و معنوی آن قطعا کاسته خواهد شد. میناکاری نیز که از هنر های اصیل ایران زمین است از این قاعده مستثنا نیست؛ هر اثر هنری بی نام و نشان، در اینجا همان هنر میناکاری، روزی دست مایه کپی برداری و فراموشی می‌شود.

طرح ها و نقش‌های میناکاری که در بازار صنایع دستی به وفور پیدا می‌شوند اغلب کپی شده‌اند و هنرمندِ خالق یا شرکت تولید کننده آنها مشخص نیست.

بدیهی است مانند تمام محصولات هنری و غیر هنری دنیا، محصولاتی که تحت عنوان یک برند یا نام تجاری معتبر به بازار ارائه می‌شوند برای عموم مردم قابل اطمینان تر خواهند بود.

 

هنرمند مینا کار در حال کار بر روی بشقاب میناکاری طرح گل و مرغ

هنرمند مینا کار در حال کار بر روی بشقاب میناکاری طرح گل و مرغ

 

آیا شما میناکاری مرغوب را میتوانید تشخیص دهید؟ با مطالعه مقاله راه‌های تشخیص میناکاری مرغوب میتوانید ظروف میناکاری مرغوب را از نا مرغوب شناسایی نمایید.