دسته: صنایع دستی

توریسم یا گردشگری

توریسم چیست؟

شاید در چند سال اخیر زیاد نام توریسم یا گردشگری را شنیده باشید. بد نیست تعریف اصلی این عبارت را از زبان سازمان جهانی گردشگری یا UNWTO بخوانیم : “مجموعه فعالیت‌ های فرد یا افرادی که به مکانی غیر از مکان عادی زندگی خود مسافرت می کنند و حداقل یک شب و حداکثر یک سال در آنجا اقامت دارند و هدف از مسافرت آنان نیز گذراندن اوقات فراغت است. البته اهدافی نظیر اشتغال و کسب درآمد شامل آن نمی‌ شود . ” این تعریفی جامع از توریسم است.

 

تاریخچه گردشگری:

با توجه به تعریف بالا نمی توان تاریخچه ای برای توریسم و گردشگری توصیف کرد. این تاریخچه بر می گردد به دوران باستان یونان، روم و ایران. و می توان گفت اولین مقاصد گردشگری در آن دوران عجایب هفتگانه جهان بودند! بیشتر این گردشگر ها با مقاصد مذهبی سفر می کردند و قصد آن ها زیارت مکان های مذهبی مثل معبد های بودایی در ۲۰۰۰ سال پیش بود. چشمه های آب گرم ژاپنی در قرن هفتم یکی از مقاصد گردشگری پر طرفدار بود. جهانگردی از منشا یکی از پدیده های جهانی بود.

عجایت هفتگانه جهان

  • تاریخچه گردشگری در ایران:

ایران در حال حاضر یکی از مقاصد گردشگری برای علاقه مندان به فرهنگ، تاریخ و هنر اسلامی است.

اما این تاریخچه به دلیل وجود جاده ابریشم و گذر آن از ایران زمین به حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد بر می گردد. با وجود این جاده گردشگران زیادی با مقاصد اقتصادی و مذهبی از ایران عبور می کردند. حکام ایرانی در دوره های مختلف مثل هخامنشیان، سلوکیان و صفویه به این مسئله توجه داشتند. وجود کاروان سرا ها، چاپارخانه های قدیمی و راه ‌های ارتباطی گسترده گواهی بر این ادعا است.

در اوایل همین قرن یعنی سال ۱۳۱۴ برای اولین بار اداره ای با نام “اداره جلب سیاحان خارجی و تبلیغات” که زیر مجموعه وزارت داخله بود تشکیل شد. ۵ سال بعد اولین آژانس گردشگری ایران تاسیس. در پی آن در سال ۴۰ شورایی تشکیل شد با نام شورای عالی جهانگردی برای تصمیم گیری در این عرصه.

 

چرا توریسم اهمیت دارد؟

توریسم مدرن مجموعه ای از فعالیت های بسیار متمرکز، و از نظر تجاری سازمان یافته است و حول محور کسب و کار ها شکل گرفته است که می توان آن را منسوب به غرب صنعتی و پسا صنعتی دانست. اهمیتی که توریسم در هر کشور دارد می تواند مادی و یا معنوی باشد. مثلا اعتبار و تصور کلی از یک کشور می تواند متاثر از سیاست های درست و یا غلط مسئولان آن باشد.

  • برندینگ برای کشور:

هر کشوری برای خود برندی دارد. نه صرفا به معنای تجاری، بلکه آنچه در مفهوم برند خلاصه شده است. ما با شنیدن نام هر کشوری چیزهایی را به خاطر می آوریم؛ مثلا با به میان آمدن نام ژاپن یاد کی مینو یا سریال های قدیمی ژاپنی و یا هوش زبانزد ژاپنی ها خواهیم افتاد. با به میان آمدن نام مصر، اهرام ثلاثه یا نام ایتالیا ما را یاد برج زیبای پیزا و شهر ونیز می اندازد. یا کره شمالی! با شنیدن نام این کشور شاید به یاد سیستم نظامی و سیاسی سخت گیرانه این کشور به ذهن خطور کند.

این موارد در مجموع با فرهنگ و تاریخ آن کشور برند این سرزمین ها محسوب می شود. چه خوب می شود که با به میان آمدن نام ایران جهانیان تخت جمشید، میدان نقش جهان، مهمان نوازی ایرانیان و صنایع دستی زیبای ما را به یاد بیاورند.

  • درآمد توریسم:

 بر هیچکس پوشیده نیست که با ورود گردشگران به هر شهر و کشور برای ساکنین و مشاغل آن محل درآمد ایجاد خواهد شد. این گردشگران برای تهیه محل اقامت، خوراک و بازدید از مکان های گوناگون و خرید صنایع دستی پول پرداخت می کنند. این درآمد تزریقی حیاتی بر پیکره اقتصادی یک کشور خواهد بود.

  1. در ایران:

کشور ما با داشتن ۲۴ اثر (۲۲ مورد از میراث فرهنگی و ۲ اثر از میراث طبیعی)  که به ثبت جهانی رسیده می تواند یکی از پر بازدید ترین مقاصد گردشگری دنیا باشد. چغازنبیل، تخت جمشید، میدان نقش جهان، تخت سلیمان، ارگ بم، پاسارگاد و … از این دست آثار هستند. با این حال با وجود ظرفیت های موجود، زیرساخت های استانداردی برای پذیرش حداکثری گردشگران وجود ندارد. در عین حال که هر سال بر رهایی از اقتصاد تک محصولی نفت تاکید می شود اما برنامه ریزی چندان مناسبی در این جهت انجام نمی گیرد.

  • فرصت زایی

صنعت گردشگری فرصت هایی برای ایجاد شغل، مکان های تفریحی و ورزشی و مراکز خرید به وجود می آورد. این صنعت می تواند انگیزه ای برای حفظ، نگهداری و احیای میراث فرهنگی و طبیعی کشور باشد.

  • زمانی برای صلح

چنانچه کشور محیطی امن و مهمان پذیر برای گردشگران باشد، با اطمینان می توان گفت که هر ساله شاهد افزایش آمار ورود گردشگران به داخل کشور خواهیم بود. با ورود توریست ها به کشور و آشنایی آن ها با فرهنگ و جامعه ایرانی، تصور آن ها از کشوری در خاورمیانه دچار تغییر خواهد شد. خاورمیانه زیباست اما این زشتی جنگ چهره این منطقه پر قدمت و متمدن را خدشه دار کرده است.

 

توریست پذیر ترین کشور ها:

بر اساس آمار سال ۲۰۱۸ ، فرانسه، اسپانیا و ایالات متحده آمریکا پذیرای بیشترین تعداد گردشگر، در مجموع بیش از ۲۵۱ میلیون نفر، در دنیا بوده اند. اما درآمد زایی برای آن ها متفاوت است. ایالات متحده با وجود این که در این دسته بندی در مقام سوم قرار دارد اما بیشترین درآمد را از  این صنعت کسب می کند. این کشور با حدود ۲۱۴ میلیارد دلار درآمد، یعنی بیش از ۳ برابر نسبت به فرانسه که رتبه ی نخست توریست پذیر ترین ها قرار دارد ، سر دمدار ایجاد درآمد در توریسم است.

توریست پذیرترین کشور ها

سخن آخر:

اگر به کشور های برتر در حوزه جذب توریست نگاهی بی اندازیم و در باب درآمد و سود حاصله آن ها از این صنعت، جستجوی کوچکی کنیم در میابیم که این کشور ها با صرف هزینه هایی که برای جذب توریست می کنند در کوتاه مدت سود خالص آن ها نقش پر رنگی در درآمد سالیانه کشور شان دارد. در پرتغال ۱۳٫۷% از تولید ناخالص داخلی کشور به صنعت توریسم اختصاص دارد. به طور متوسط ۴٫۱%  از تولید ناخالص داخلی کشورهای عضو OECD ( سازمان همکاری و توسعه اقتصادی) در سال ۲۰۱۸ از صنعت توریسم کسب ده است.

با توجه به این آمار ، هیچ کشوری نمی تواند نسبت به صنعت گردشگری بی تفاوت باشد؛ و باید  ببیند چگونه این صنعت به یکی از ارکان اساسی رشد و توسعه اقتصادی تبدیل شده است.

 

 

 

 

 

 

 

هدیه سنتی چیست؟

هدیه سنتی چیست؟

زمانی که نام هدیه سنتی به میان می آید، تقریبا همه به طرح های سنتی هنری، نقاشی های کلاسیک ایرانی، و یا رنگ ها و اشکال کلاسیک هنری اسلامی فکر می کنند. و هر چیزی که نمادی از این موارد داشته باشد را هدیه سنتی می نامند. اما اگر بخواهیم با دقت و موشکافانه به مسئله دقت کنیم باید تنها کالاهایی که از سمبل های فرهنگی و تاریخی در آن ها  استفاده شده است را به این نام بخوانیم.

هدیه دادن

آیا فقط صنایع دستی هدایای سنتی هستند؟

جواب این سوال، خیر است. اگر سری به فرهنگ لغات معین بزنیم کلمه سنتی را اینگونه معنا کرده است : “(سُ نَّ) [ ع – فا. ] (ص .) ۱ – ویژگی آن چه که ریشه در آداب و رسوم قدیم دارد یا از قدیم رایج بوده است . ۲ – سنت گرا، پیرو سنت”

طبق این تعریف هر شی ای که در ظاهر یکی از سمبل های فرهنگ و هنر کهن را داشته باشد می تواند یک هدیه سنتی باشد.

رسم هدیه دادن

هدیه، تحفه، پیشکش و … همگی برای ابراز محبت، تشکر و قدردانی، تبریک گفتن و یادآوری مسئله ای بین افراد رد و بدل می شوند. ما به بهانه های مختلفی به یکدیگر هدیه می دهیم و سعی می کنیم آن هدیه متناسب با مخاطب، دلیل هدیه دادن و خیلی مسائل دیگر باشد.

چه هدیه ای سنتی است؟

اگر بخواهیم با توجه به ظاهر کار قضاوت کنیم، هدیه های سنتی بازه ی بسیار وسیعی از کالاها را در بر می گیرند. شاید فقط طرح یک کوسن سنتی باشد ولی تهیه و تولید آن کاملا صنعتی انجام شده باشد. به این معنا که هدایای سنتی صرفا صنایع دستی نیستند.

در ایران هر شی ای از المان های هنر ایرانی و یا ایرانی- اسلامی در آن استفاده شده باشد سنتی نام می گیرد. حتی پاور بانک طرح سنتی! اگر عبارت طرح سنتی را در گوگل جستجو کنید بیشترین تصویری که نمایش می دهد طرح های شمسه، ترنج، بته جقه،  اسلیمی و طرح هایی از این دست هستند.

هر تولید کننده ای با دستگاه های چاپ امروزی می تواند این طرح ها را روی اجناس گوناگون، از تیشرت و رومیزی  گرفته تا ماگ و پاور بانک جعبه کادو چاپ کند و در نتیجه یک هدیه سنتی تولید کند.

طرح سنتی

طرح سنتی روی ماگ

هدایای تبلیغاتی و سازمانی می توانند سنتی و با اصالت باشند

راه های زیادی وجود دارد تا اهمیتی که برای مشتری و یا شرکای تجاری خود  قائل هستیم را نشان دهیم. اما روشی که معمولا همه از آن غافل می مانند هدیه است. هدیه ای که می دانید معنای ویژه ای برای آن ها خواهد داشت.  خوشبختانه در کشور ما رسم هدیه های سازمانی و تبلیغاتی جای افتاده است و متاسفانه بسیاری از این هدایا کالا های الکترونیکی و یا در برخی مواقع کالاهای لوکس خارجی مثل ساعت، عطر و یا گوشی های گران قیمت هستند. اما هستند شرکت ها و سازمان هایی که به مناسب های گوناگون از صنایع دستی اصیل و با کیفیت ایرانی برای قدردانی از مشتریان و شرکای تجاری خود بهره می برند.

 

صنایع دستی مناسب ترین هدیه سنتی

درست است که طرح های سنتی جلوه بسیار زیبایی به کالاها می دهند اما کار چاپ های صنعتی و در تیراژ زیاد از اصالت کار خواهد کاست. حتما خیلی از شما بر این باور هستید و هدیه ای را می توانید سنتی بنامید که اصالت فرهنگ در آن نمایان باشد.

صنایع دستی ایران حاصل دسترنج هنرمندان هستند. حاصل صد ها و در مواردی هزاران سال تجربه می باشند. اگر شما این هنر های دستی را برای هدیه دادن انتخاب کنید فقط یک کالا هدیه نمی دهید بلکه فرهنگ و اصالتی که در بطن آن کالا نهفته است را هدیه می دهید.

 

انتخاب صنایع دستی به عنوان هدیه تبلیغاتی

این انتخاب می تواند کمک بزرگی به صنعت و فرهنگ ایران زمین بکند. صنایع دستی ایران از تنوع بسیار بالایی از لحاظ جنس، طراحی، قیمت و کاربرد دارد که می تواند انتخاب مناسبی برای هدایای تبلیغاتی شما باشد. ایجاد بستری مناسب برای عرضه صنایع دستی به عنوان هدیه تبلیغاتی می تواند چالشی برای تولید کنندگان و هنرمندان این عرصه باشد که در این راه برخی شرکت ها پلی میان هنرمندان و سازمان های علاقه مند به صنایع دستی شده اند. این شرکت ها با بروز رسانی نحوه ی بسته بندی و شخصی سازی صنایع دستی، راه دستیابی به این کالاهای ارزشمند را جهت عرضه به عنوان کالای تبلیغاتی، تسهیل می کنند.

 

آز ویژگی های منحصر به فرد صنایع دستی به عنوان هدیه غافل نشوید!

از ویژگی های صنایع دستی که در سایر اقلام تبلیغاتی کمتر دیده می شود می توان به تنوع، دوام و ماندگاری، ایجاد تجربه ی لذت بخش، ارزش مادی و معنوی بالا و قابلیت سفارشی سازی اشاره کرد.

سخن آخر

از صنایع دستی و سنت کشورمان حمایت کنیم!

 

صنایع دستی ایران

جایگاه صنایع دستی ایران در جهان

جایگاه صنایع دستی ایران در جهان

با بررسی جایگاه صنایع دستی ایران در جهان به این نکته پی خواهیم برد که هنر ایرانی در دنیا محبوب و شناخته شده است. یکی از عوامل شناخته شدن این هنر ها و ارتقاء جایگاه صنایع دستی در جهان تنوع در جنس و کاربرد، و همینطور ذوق و قریحه مثال زدنی ایرانیان هنرمند است. جایگاه صنایع دستی با تسهیل راه های خرید و فروش و صادرات مطمئنا به سطوح بهتری خواهد رسید.

توریست های خریدار صنایع دستیصنایع دستی در تعریف جهانی:

بر طبق تعریف سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد ( یونسکو) “صنایع دستی به محصولاتی اطلاق می شود که توسط هنرمند صنعتگر کاملا با دست و یا با کمک ابزار ساده یا مکانیکی تولید می شوند تا زمانی که سهم دستان هنرمند از ابزار کمکی کمتر نباشد.”

  • صنایع دستی محبوب ایرانی در جهان

هنر های دستی ایرانی در ۴۰۰ گروه اصلی جای می گیرند و داراری ۳۰۰۰ هزار نوع هستند. از این میان برخی از آن به سبب برندسازی و یا سهولت در صادرات، در دنیا بیشتر شناخته شده اند.

محبوب ترین صنایع دستی ایرانی در جهان:

  • گلیم و فرش ایرانی
  • زیورآلات سنتی و سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی
  • ظروف شیشه ای دست ساز
  • سفال و سرامیک
  • ظروف فلزی قلمزنی شده از جنس نقره و مس و برنج
  • صنایع دستی چوبی

 

  • کشور های خریدار صنایع دستی ایران:

با اینکه ایران سومین کشور تولید کننده صنایع دستی در جهان است، در زمینه صادرات در جایگاه ۳۹ ام قرار دارد. شاید اگر تحریم ها نبود و راه های تولید و فروش این صنایع در داخل کشور تسهیل می شد جایگاه بسیار بهتری نصیب میهن مان، که مهد هنر های ناب دستی است، می شد. بنا بر گزارشی که سال ۹۶ از زبان پویا محمدیان، معاون سازمان صنایع دستی و میراث فرهنگی، مطرح شد، ” بیشترین میزان رشد در سبد صادرات کالاهای غیرنفتی کشور به صنایع ‌دستی اختصاص دارد.” امارات متحده عربی، عراق، افغانستان و ترکیه از اصلی ترین وارد کنندگان صنایع دستی ایرانی هستند.

 

 

  • دریافت مهر اصالت یونسکو

یکی از راه های افزایش آگاهی و شناخته تر شدن هنر های دستی کشور و ارتقاء جایگاه صنایع دستی در جهان، دریافت مهر اصالت یونسکو است. این مهر از جانب شورای جهانی صنایع دستی به هنرمندان اعطا می شود تا آن ها را به جهت تولید صنایع دستی با مهارت ها، الگو ها و درون مایه های سنتی، به گونه ای خلاقانه تشویق نماید تا تولید صنایع دستی با کیفیت همچنان تداوم داشته باشد. مهر اصالت یونسکو از طرف دفاتر منطقه ای این نهاد به هنرمندان و آثاری که استاندارد های شورا را رعایت کرده باشند تعلق می گیرد.

 

 

  • دریافت کنند گان مهر اصالت در ایران

برنامه “مهر اصالت یونسکو” در سال ۲۰۰۰ توسط این سازمان پایه گذاری شد و یک سال بعد در ۲۰۰۱ برای اولین بار اجرا شد. اما این مراسم در سال ۲۰۱۲  در جهان همه گیر شد. این جوایز هر دو سال یک بار از جانب شورای جهانی صنایع دستی با همکاری شرکای اصلی به مشمولان اعطا می شود. کشور ایران که مهد هنرهای سنتی و اصیل است از سال ۲۰۰۷ در این برنامه عضو است و در هر دوره ای آثار زیادی را جهت دریافت مهر اصالت به شورای جهانی صنایع دستی معرفی می کند و از میان این آثار تعداد در خور توجهی این مهر را دریافت می کنند.

اسب زرین فام اثر بهزاد اژدری. دارای مهر اصالت یونسکو

  • هنرهای ایرانی دارای مهر اصالت یونسکو

بر طبق منطقه بندی هایی که سازمان یونسکو انجام داده است ایران جز کشور های آسیای مرکزی به شمار می رود و در برنامه شورای صنایع دستی با کشور های افغانستان‌، قزاقستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان هم‌ گروه است. در سال ۲۰۱۲ جلسه شورای جهانی صنایع دستی در رابطه با مهر اصالت یونسکو در ایران برگزار شد که در این دوره ۱۴۷ اثر از آثار هنرمندان ایرانی موفق به دریافت این مهر اصالت شدند. در سال ۲۰۱۴ سه اثر ایران به مرحله داوری شورای جهانی رسیدند که از میان آن ها اثری از نساجی سنتی خانم افسانه مدیر امانی و  اثر سرامیکی بهزاد اژدری به نام اسب زرین فام موفق به دریافت مهر اصالت شدند.

 

چگونه جایگاه صنایع دستی ایران در جهان را ارتقاء دهیم

برای بررسی این موضوع باید راه کار های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی موجود را بررسی کرد.

  • تشویق و حمایت از هنرمندان و صنعت گران این عرصه برای تولید با کیفیت تر و بالا بردن سطح اطلاعات و مهارت های آن ها با توجه به تغییرات فرهنگی نمودار های عرضه و تقاضا
  • تجلیل از صنایع دستی به صورت دوره ای با برگزاری نمایشگاه های ملی و بین المللی و شناساندن آن به مردم داخلی و خارجی
  • کم کردن هزینه ها برای بازرگانان و تسهیل امر صادرات
  • حذف تولیدکنندگان کالاهایی که برای فروش و سود بیشتر کیفیت را فدا می کنند
  • تبلیغات و فرهنگ سازی در راستای معرفی هر چه بهتر این صنایع

حرف آخر:

از آنجا که صنایع دستی هر کشور با مواد اولیه ای که در همان کشور یافت می شود ساخته می شوند و نیازمند مواد اولیه وارداتی نیستند؛ قیمت تمام شده ی مناسبی دارند و می تواند یکی از درآمد زا ترین محصولات داخلی باشد. با تسهیل امر تولید، صادرات و رایزنی های بین المللی می توان راه را برای هر چه بیشتر جهانی شدن صنایع دستی اصیل ایرانی باز کرد.

 

زنان در صنایع دستی

 زنان در صنایع دستی

صنایع دستی به دلیل دارا بودن هویتی فرهنگی و هنری و همینطور ذوق و قریحه ای که پشت هر یک از رشته های این صنایع نهفته است، دارای ظرفیت های ویژه ای در زمنیه صادرات است. در کشور ما زنان در صنایع دستی بومیِ بسیاری فعال هستند و این امر کمک شایانی به زنده بودن این هنر ها می کند. زنان در صنایع دستی گوناگون در شهر های مختلف کشور دست به ایجاد کارگاه های هنری زده و از این رو کمک به سزایی به اقتصاد خانواده و جامعه خود می کنند. در این متن قصد داریم تا هر چه بیشتر با نقش زنان در صنایع دستی و رونق بازار آن آشنا شویم.

نقش زنان در صنایع دستی

صنایع دستی در اقتصاد

ایران یکی از سه قطب اول در صنایع دستی جهان است. با این ظرفیت فوق العاده، این می تواند سهم به سزایی در اشتغال زایی و  ایجاد درآمد برای کشورمان داشته باشد. در کشوری مثل ایران که از کشور های در حال توسعه به حساب می آید می بایست به این نوع مشاغل با این ظرفیتِ تولید اختصاصی، توجه ویژه ای شود و مسئولین در صدد حمایت از این صاحبان مشاغل این رشته ها باشند. از آنجا که مواد اولیه هنر های سنتی در کشور خودمان تولید می شود به عبارت دیگر این هنر ها متکی به منابع داخلی هستند، به دنبال آن هرگونه افزایش در میزان تولید و فروش صنایع دستی، اثری مستقیم در افزایش تولید ناخالص ملی دارد.   صنایع دستی با دستیابی به بازار خارجی، ایجاد شغل و رشد اقتصادی پایدار می تواند تأثیر مهم و بزرگی بر اقتصاد ملی داشته باشد و این فرصتی است برای افزایش صادرات غیر نفتی.

 

"نقش

اشتغال زنان در ایران

مساله اشتغال زنان همواره در سده های اخیر مورد بحث و گفتگو در جوامع و فرهنگ های گوناگون دنیا بوده و هست. زنان نیمی از جمعیت را تشکیل می دهند و دارای ظرفیت های زیادی در زمینه های گوناگون شغلی هستند که می توان از این ظرفیت ها و مهارت ها به گونه ای اختصاصی و سودآور استفاده کرد. با توجه به آمارهای وزارت کار و امور اجتماعی، زنان ایرانی در اکثر مشاغل و در کلیه بخش های اقتصادی کشور از قبیل صنعت، کشاورزی و خدمات مشغول به کار هستند. اما به دلیل برخی مسائل فرهنگی و البته عدم حمایت مسئولین امر، نقش و درآمد زنان کمرنگ تر از مردان شده است.

بار صنایع دستی روستایی بر دوش زنان است.

اشتغال زنان در صنایع دستی

بخش اعظمی از صنایع دستی ایران را زنان هنرمند و گمنام تا به امروز برای ما و نسل های آینده حفظ کرده اند. می توان گفت حدود ۵۰ درصد هنر های دستی ایران ب دست بانوان این کشور تولید می شود. سلیقه و ظرافتی که قالی ایرانی دارد بازتاب هنر زن ایرانی است. این طراحان و تولیدکنندگان که اکثرا در گوشه ای از منزل و گاه چادر خود دست به تولید  و خلق می زنند دست کم تولید کننده نیمی از محصولات صنایع دستی هستند و در این فعایلت ها مشارکت چشمگیری دارند، با همه این اوصاف متاسفانه جایگاه آن ها در این عرصه شناخته شده نیست و آن ها را با عنوان نیروی کار نامرئی می شناسند.

  • هنرهایی مختص زنان

بافت انواع قالی، گبه، گلیم، زیلو و جاجیم و …. دوخت انواع رو دوزی های سنتی، چرم دوزی، هنر های فلزی و …. همگی رشته ایی از صنایع دستی هستند که زنان در آن ها حرف اول را می زنند.

بدون شک یکی از مهم ترین صنایع دستی ایران از جهت ارز آوری قالی دست بافت ایران است. این اکثرا هنر در کارگاه های کوچک خانگی طراحی و تولید می شود و موارد اولیه آن با بهترین کیفیت در کشور خودمان وجود دارد. بنا بر گزارش مرکز توسعه صادرات ایران، زنان ۸۰ درصد از کل قالیبافان ایران را تشکیل می دهند. از این رو میتوان گفت با حمایت درست و رسیدگی استاندارد به اینگونه مشاغل و هنرمندان می توان به صنایع دستی به عنوان محصولی صادراتی و  ارز آور در کنار نفت، نگاه کرد.

برند سازی در صنایع دستی

 

برند سازی صنایع دستی

یکی از موضوعات جدید در دنیای اقتصاد و بازار هنر های دستی، برند سازی صنایع دستی می باشد. این موضوع از عوامل توسعه در بازار صنایع دستی و صنعت گردشگری است. برند سازی صنایع دستی در عرصه داخلی و خارجی و در ذهن مخاطبان موجب ایجاد تمایز خواهد کرد؛ و اثری قابل توجه بر این صنعت خواهد گذاشت.

لوگوی کلوت بر زیر بشقاب میناکاری

 

برند چیست؟

اگر بخواهیم به گونه ای ساده برند را تعریف نماییم می توانیم بگوییم برند، نام، طرح، نماد یا هر ویژگی دیگری است که متمایز کننده یک محصول یا خدمات ویژه ای باشد و آن را از سایر خدمات و محصولات متمایز کند. در بازاریابی ایران به آن نام تجاری می گویند.  امروزه برند بخش مهمی از یک سازمان محسوب می شود و مشتریان خواهان ارائه محصولات و خدمات سازمان ها تحت عنوان یک برند هستند و معمولا از محصولات و خدماتی که برند خاصی ندارند استقبال نمی کنند.

اخیرا اهمیت دارایی های نا مشهود در اثربخشی فعالیت، بهبود عملکرد مالی و توسعه کسب و کار بسیاری از حوزه های تولید کالا و خدمات بر همگان آشکار شده است. از دیگر امتیازات داشتن یک نام تجاری وفادار کردن مشتری است. زیرا افراد علاقه دارند همیشه از یک جای خوب خرید کنند.

برندسازی و نتایج آن

برندسازی در صنایع دستی :

 اگر بخواهیم از مشکلات صنایع دستی ایرانی بنویسیم باید صفحات و کلمات زیادی را صرف کنیم تا شاید بتوانیم از تمام مشکلات این بخش از صنعت کشورمان سخن حقی به جای آوریم، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

گرانی مواد اولیه، عدم وجود ساختار دقیق در بازار فروش و جلب مشتری، قیمت هایی که بدون کارشناسی گذاشته می شوند، عدم وجود بسته بندی یا بسته بندی های نامناسب و نبود برند.

موضوعی که ما تمایل داریم در این مقاله به آن بپردازیم برندسازی در صنایع دستی است. همانطور که گفتیم برند هویت و مفهوم محصولات و خدمات سازمان ها و تولیدی ها را در خود جای می دهد. نبود برند در این هنر – صنعت ارزش آن را در بازار های داخلی و خارجی کم می کند. نام تجاری و مشخص بودن سیر تولید و آگاهی بخشی به مشتری و مصرف کننده از خدماتی است که ماحصل در برندسازی هستند.

  • ضرورت برندسازی

در دنیای امروز برندسازی در سازمان ها یک امر تشریفاتی به حساب نمی آید و از ضروریات دستیابی به موفقیت شمرده می شود. به همین سبب به وجود آوردن، مدیریت و هدایت آن از پر اهمیت ترین وظایف هر مدیری است.

 

  • افزایش اعتماد مشتریان
  • موفقیت در فرایند های فروش و بازاریابی
  • اعتبار در بازار
  • ایجاد وفا داری در مشتری
  • ایجاد فضای خلاق و یکپارچه درون سازمان یا کارگاه شما

همگی از فواید برندسازی است.

صنایع دستی، میراث فرهنگی یک تمدن است؛ و می تواند به عنوان یکی از نفیس ترین تولیدات داخلی کشور یکی از شاهراه های توسعه گردشگری و مبادلات فرهنگی باشد. برندسازی و تجاری سازی صنایع دستی کشور از نیاز های مبرم برای نیل به این اهداف است. زیرا با برندسازی و معرفی هر چه بهتر محصولات این صنعت ما می توانیم اعتماد خریدران داخلی و خارجی را جلب کنیم. مکرمی فر مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی  در این رابطه گفته است: “در بازار صنایع دستی داخل کشور، نبود یا کمرنگ بودن برندسازی صنایع دستی ایرانی سبب شده، ملاک مشخصی برای اصالت تولیدات در این حوزه وجود نداشته باشد و ارزان بودن ملاک خرید مردم و البته استقبال فروشندگان بدون توجه به اصل کیفیت شده است. ”

چگونه در صنایع دستی برندسازی کنیم؟

در وهله اول باید کالا یا خدماتی که سازمان و تولیدی شما ارائه می دهید را بشناسید. صنایع دستی از کالاهای غیر ضروری به حساب می آیند و جز ضروریات منزل هر شخصی نیست. پس رویه ای که برای فروش بهتر در نظر خواهید گرفت با روش صاحب یک فروشگاه مواد غذایی متفاوت باید باشد.

  • مخاطب هدف خود و بازار را بشناسید
  • وجه تمایز خود را به مخاطب نشان دهید
  • نام تجاری خود را انتخاب کنید
  • شعار سازمانی، رنگ سازمانی و نشان تجاری داشته باشید

حرف آخر:

هر کسب و کاری نیاز به برند سازی دارد. حتی سوپر مارکت یک محل با داشتن فروشنده یا فروشنده هایی خوش برخورد و صبور و ارائه خدمات جدید در محل، برند خود را تثبیت می کند.

صاحبان کسب و کارها در حوزه صنایع دستی باید بدانند برندسازی و صرف هزینه در کسب اعتماد مشتری از هزینه های ضروری است. اگر برند های قدرتمندی در حوزه صنایع دستی پرورش یابند، شاید بتوان شاهد رسیدن این گونه کسب و کار ها به جایگاه مطلوب باشیم. بهره وری هرچه بیشتر از منابع داخلی و همین طور سودآوری بهتر برای ذینفعان و فعالان عرصه ی هنر و صنعت نیز از نتایج برندسازی مناسب خواهد بود.

منابع : https://www.shopify.com/
https://brandworld.news/

انواع صنایع دستی ایران (بخش دوم)

آشنایی با صنایع دستی ایران(بخش دوم)

در بخش قبلی گفتیم که انواع صنایع دستی در ایران در بسیاری از کشور های جهان شناخته شده است. این صنایع با مواد اولیه گوناگونی در جای جای ایران زمین تهیه و تولید و می شوند؛ با شناخت و حمایت از انواع صنایع دستی ایران می توانیم این میراث فرهنگی با ارزش را زنده نگه داریم و به فرزندان خود بسپاریم.

  1. صنایع دستی سنگی

از انواع صنایع دستی، صنایع دستی سنگی می باشد. زمانی که بشر خود را در طبیعت یافت و نیاز به دفاع از خود پیدا کرد با سنگ اشنا شد و سعی در تولید ابزار با کمک این ماده اولیه نمود. صنایع دستی سنگی شامل:

  • حجاری یا سنگ تراشی

سنگ تراشی را میتوان اولین صنعت دستی بشر دانست. این هنر برش دادن تکه هایی از سنگ و حذف بخش هایی از آن و پیدا شدن جسمی دیگر از دل آن است. سنگ تراشی از هنر های پیش از تاریخ است و گواه این ادعا مجسمه های کوچک ونوس هستند که برخی از آن ها مربوط به ۸۰۰،۰۰۰ سال پیش می باشند.

  • خراطی سنگ

برش دورانی سنگ را که به کمک چرخ خراطی انجام می گیرد خراطی سنگ گویند. خراطی از انواع صنایع دستی است که در این روش قطعه ای از سنگ که باید به گونه ای مکعبی و تا حدودی به اندازه محصول نهایی نزدیک باشد. این قطعه سنگ به دستگاه تراش متصل می شود و هنرمند با کمک مته هایی که دارد سطوح بیرونی و داخلی محصول مورد نظر را برش می دهد. در مرحله آخر با کمک کاغذ سنباده سطوح محصول صاف  و صیقلی می شود.

  • مشبک کاری سنگ

ایجاد حفره و اشکال گوناگون در سنگ یا دیگر مواد را مشبک می گویند.

  • معرق سنگ

در معرق سنگی، هنرمند و یا صنعت کار، با در کنار هم قرار دادن منظم و موزون قطعه های گوناگون سنگ که از قبل برش داده شده اند، و هر کدام جنس و رنگ خاص به خود را دارند اشکال زیبایی می آفریند. این نقوش در معماری ایرانی بیشتر اسلیمی و ختایی و هندسی هستند.

  • مرصع کاری

از آن جا که جواهرات سنگ های گران بها هستند، مرصع کاری در مجموعه صنایع دستی سنگی قرار می گیرد. مرصع­ کاری هنر جواهر نشان کردن، جواهر نگاری و نگین کاری نیز خوانده می شود. مرصع کاری در لغت از واژه ترصیع به معنای موازنه است. در این هنر به کاشت متقارن جواهرات بر سطح مورد نظر ترصیع و نتیجه کار مرصع می گویند.

 

خرازی و حکاکی روی سنگ

 

  1. چاپ های سنتی

  • چاپ کلاقه ای (باتیک)

در این نوع چاپ بیشتر از پارچه ابریشمی استفاده می شود و دو سوی پارچه قبل از چاپ با واکس یا موم می پوشانند تا مانع از نفوذ رنگ به پارچه شود تا نقش زدن بر آن آسان تر باشد.

  • چاپ قلمکار

در ابتدای این هنر- صنعت نقوشی را با استفاده از قلم مو بر روی پارچه های پنبه و ابریشمی می کشیدند و سپس آن ها را رنگ آمیزی می کردند. اما به مرور که تقاضا برای این گونه پارچه ها زیاد می شود و می بایست سرعت عمل بیشتری را در تولید این گونه پارچه ها به کار برد صنعت گران این عرصه رو به چاپ های مهری آوردند.

 

چاپ کلاقه ای (باتیک)

  1. صنایع دستی حصیری

آن هنگام که انسان ها از الیاف گیاهان برای پوشش کف محل سکونت خود استفاده می کردند، آغاز به کار هنر حصیربافی بود. شواهدی که در خاورمیانه به دست آمده نشان می دهند که حصیربافی از اولین زیر انداز های بشر بوده و حتی پروفسور هوپ آن را پیش درآمد هنر سفالگری دانسته است. حصیربافی تقریبا در تمام جغرافیای ایران به اشکال مختلف و مواد اولیه گوناگون انجام می شود.

 

 

  • سوند بافی

برای ساختن سوند از شاخه های برگ دار درخت خرما استفاده میشود. در این روش شاخه برگ دار را با طناب هایی که از برگ درخت خرما ساخته شده است  به هم وصل می کنند و بیشتر برای پوشش های خانه های مسکونی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

  • مروار بافی (بامبو بافی)

در مروار بافی از ترکه ی نوعی گیاه که در اطراف تهران و همدان می روید استفاده می شود. این هنر بیشتر در شهرهای استان گیلان رواج دارد  اما در بامبو بافی از نی خیزران برای بافت استفاده می کنند.

  • کپو بافی

این هنر مختص جنوب ایران به ویژه شهر دزفول است. در کپو بافی از برگ درخت خرما که بافت بسیار محکمی دارد برای ساخت انواع سبد بهره می برند.

  • چیغ بافی

در بافت چیغ از نخ های رنگی در کنار نی های مردابی استفاده می شود و به کمک این رنگ ها نقوشی روی این دست بافته ثبت می شوند. چیغ یا چیخ بافی هنر دست عشایر است و معمولا در ابعاد بزرگ برای حفاظت اطراف چادرهایشان از آن ها استفاده می کنند. چیغ بافی هنری است گروهی و اگر زنی از عشایر مشغول بافتن چیغ باشد دیگر زنان عشیره به کمک او خواهند آمد.

بامبو بافی، ترکه بافی، چم بافی، ارغوان بافی، درج بافی و مروار بافی همگی از انواع حصیری هستند که در تهیه آن ها از ترکه های منعطف گیاهان استفاده می شود. دلیل این نام های گوناگون به دلیل محلی است که این صنایع در آن ها ساخته می شوند. و هر کدام در گویش محلی همان محل معنا دارند.

 

  1. صنایع دستی وابسته به معماری

 

  • ساروج بری یا آهک بری

. ساروج بری به ایجاد نقش در نمای دیوار ها و سقف های آهکی می گویند. نام این هنر به اشتباه آهک بری نیز خوانده می شود اما اگر از آهک به تنهایی و بدون خاکستر، ماسه‏ بادی و گل نی، استفاده شود نتیجه ی کار ترک خواهد برداشت و فرو می ریزد به این ترکیب نامبرده ساروج می گویند و نقش اندازی روی آن را ساروج بری.

گچ بری یکی از قدیمی ترین هنر های تزئینی در هنر معماری است. گچ ماده ای است که پس از ترکیب شدن با آب ماده خمیری اسی از آن ایجاد می شود و زمانی که به اندازه پنیر سفت شد هنرمند می تواند با ابزار گچبری روی آن طرح و نقش مورد نظر را پیاده سازی کند.

  • مقرنس کاری

مقرنس کاری شیوه ای تزئینی و البته مهم تر از آن شیوه ای است در معماری سنتی برای شکل دهی به گنبد مساجد. مقرنس کاری هنر تزئین و برجسته سازی است که با هنر های کاشی کاری و گچ بری تلفیق شده است. اگر می خواهید بیشتر با این هنر آشنا شوید این لینک را لمس کنید.

 

انواع صنایع دستی ایران (بخش اول)

انواع صنایع دستی (بخش اول)

انواع صنایع دستی ایران در جهان شناخته شده است و تقریبا تمام دنیا با گلیم و فرش ایران آشنا هستند و برخی از این صنایع از سودآور ترین صادرات غیرنفتی ما به شمار می روند. صنایع دستی ایران و هنر های مردم این سرزمین با توجه به تنوع جغرافیایی و فرهنگی ایران ، انواع گوناگونی از لحاظ مواد اولیه و ابزار ساخت دارند. با شناخت و حمایت از انواع صنایع دستی ایران می توانیم این میراث فرهنگی با ارزش را زنده نگه داریم و به فرزندان خود بسپاریم.

حتما تا کنون با بسیاری از صنایع دستی کشورمان آشنا شده اید اما ما در این نوشته قصد داریم تا با هنر های زیبای کشورمان به تفکیک جنسیت و مواد اولیه بیشتر آشنا شویم تا بدانیم چه مواد اولیه ای بیشتر در تولید هنر های دستی کاربرد دارد.

 

طبقه بندی صنایع دستی ایران بر اساس مواد اولیه و شاخه اصلی

  1. صنایع دستی فلزی

  • مسگری

استفاده از مس در ساخت ظروف و ادوات جنگی مثل چاقو به بیش از ۱۰۰۰ سال می رسد حتی برخی زنجان را مهد ساخت سلاح های جنگی در زمان هخامنشیان می شناسند. امروز نیز ظروف مسی زنجان طرفداران زیادی دارد و با مدرن شدن طرح ها این هنر ابزار امرار معاش خانواده های زیادی به طور مستقیم و غیر مستقیم می باشد. می توانید با لمس این لینک بیشتر با صنایع دستی زنجان آشنا شوید.

 

 

  • قفل چالشتری

چالِش تُر یکی از ناحیه های شهرکرد در استان چهار محال و بختیاری است. این شهر دارای فرهنگ و تاریخی غنی می باشد. صنایع دستی ویژه خود را دارد که معروف ترین آن که دارای ثبت جهانی است قفل چالشتری است. این قفل را از آهن، مس، طلا  و برنج می سازند. در این مقاله می توانید بیشتر با این قفل و صنایع دستی چالشتر آشنا شوید.

  • میناکاری

هنر نقاشی و لعاب کاری بر فلز مس، طلا یا نقره. این هنر سابقه ای بیش از پنج هزار ساله دارد و در حاضر، اصفهان مهد این هنر می باشد.

 

  • قلمزنی

هنر کار با فلز، یا هنر ایجاد نقوش بر روی فلز را قلمزنی می گویند. ایجاد نقوش یا می تواند با استفاده از قلم و چکش باشد و یا برش دادن بخش هایی از ورقه فلزی برای ایجاد نقش. در حال حاضر قلمزنی بیشتر بر روی مس، نقره و برنج انجام می گیرد. در این لینک بیشتر با این هنر زیبا و انواع آن آشنا شوید.

  • زرگری

طراحی و تولید زیورآلات طلا و نقره را زرگری می گویند. در گذشته زرگر ها ظروف طلا نیز می ساختند که با گران شدن بهای فلزات گرانبها زرگری محدود به ساخت زیور آلات ظریف شد.

  • ملیله کاری

این هنر نیز از شاخه های هنر کار با فلز است و از صنایع دستی شهر زنجان به شمار می آید. فلزاتی از قبیل طلا و نقره و گاهی مس در ملیله کاری کاربرد دارند. در ملیله کاری از مفتول های بسیار ظریف نقره و به هم چسباندن آن ها نقوش و در نهایت ظروف و زیورآلات تهیه می شوند.

 

حکاکی روی فولاد و پرکردن فضای ایجاد شده با طلا یا نقره را طلا کوبی یا نقره کوبی می گویند.

از دیگر صنایع دستی فلزی می توان ریخته گری سنتی، ورشوسازی، علامت سازی، قفل سازی، چلنگری و … نام برد.

 

  1. صنایع دستی تولید شده از الیاف (ابریشمی، پنبه ای ، پشمی)

این نوع صنایع دستی که مواد اولیه آن الیاف هستند بنا بر نوع بافت و وسیله ی بافت نیز تقسیم بندی می شوند:

  • رودوزی های سنتی

سوزن دوزی، پته دوزی، بخارا دوزی، نوار دوزی، ملیله دوزی، گلابتون دوزی، خوس دوزی، قلاب دوزی و …. با بیشتر این هنر ها می توانید در مقاله رودوزی های سنتی آشنا شوید.

  • بافته های داری

قالی، گلیم، گبه و زیلو از بافته های داری به حساب می آیند

  • بافته های دستگاهی

  • جاجیم و جاجیم مانند ها ( مثل گلیمچه، چنته، موج، ماشته، اهرامی)

  • پارچه ها : ترمه، شعربافی، دارایی بافی، زربفت، مخمل بافی، چادر شب بافی و …

 

  1. صنایع دستی چوبی

چوب یکی از قدیمی ترین مصالح ساختمانی در طبیعت است و یکی از پر کاربرد ترین منابع طبیعی برای ساخت و ساز  به شمار می آید؛ و می توان گفت از پر مصرف ترین منابع طبیعی است و سالانه در کشور ایران حدود ۶ میلیون متر مکعب می باشد.

  • منبت کاری

به ایجاد نقوش بر چوب به کمک مغار (قلم منبت) و چکش منبت می گویند.

  • معرق چوب

هنر موزاییک چوب، هنرمند با کنار هم قرار دادن قطعات چوب از جنس ها و رنگ های گوناگون به ایجاد نقوش می پردازد.

  • خراطی چوب

در خراطی به غیر از چوب به چرخ خراطی و ابزار فرم دهنده دیگری نیز نیاز است. از چوب هایی که خراط ها در کار خود استفاده می کنند چوب درختان گردو، بید، نارون، توسکا، زبان گنجشک، چنار، گلابی، کنار، گز، جغ (ششم) و… است.

 

  • خاتم کاری

هنر آراستن سطوح مختلف با قطعات ریز چوبی با استفاده از کنار هم قرار دادن آن ها به کمک چسب. مواد اولیه مورد نیاز انواع چوب مانند آبنوس، فوفل، گردو، بقم، عناب، نارنج، کهکم و کبوده و انواع استخوان مانند استخوان و عاج فیل، استخوان شتر و استخوان اسب هستند.

  • ارسی سازی

در و پنجره های ارسی ماحصل هنر های مشبک کاری و گره چینی هستند.

  • مشبک چوب

مشبک روی چوب مانند مشبک کاری روی سنگ از قدیمی ترین انواع مشبک کاری است زیرا چوب همواره به عنوان یک ماده اولیه در دسترس بوده است. برای مشبک کاری روی چوب ابتدا طرح مورد نظر روی چوب کشیده می شود و سپس هنرمند مشبک کار با اره مویی نقاطی را که باید بریده شود می برد؛ و در آخر کار را پرداخت می کند و شبکه ای از طرح های زیبا بر جای می ماند.

 

گره چینی، نازک کاری، پیکرتراشی چوب، ساز سازی، چپق های سنتی و … از دیگر صنایع دستی چوبی هستند.

 

شطرنج چوبی و مهره های دست ساز

شطرنج چوبی و مهره های دست ساز

بسیاری از ما ایرانیان در منازل خود احتمالا یک شطرنج چوبی و مهره های دست ساز آن را داریم و با نام مهره ها و قوانین ابتدایی آن آشنا هستیم.  شطرنج یک بازی دو نفره است و بر روی صفحه شطرنج و با مهره های آن انجام می شود. شطرنج چوبی و مهره های دست ساز در میان هنر دوستان طرفداران زیادی دارد و خود یکی از زیر شاخه های صنایع دستی در ایران به شمار می رود.   شطرنج چوبی کردستان، به ویژه شهر سنندج، از مرغوب ترین و محبوب ترین انواع تخته شطرنج ها هستند و اگر سراغ هنر نازک کاری را بگیرید حتما در ابتدا فقط به این وسیله ی سرگرمی خواهید رسید.

 

نازک کاری و شطرنج چوبی:

چوب یکی از قدیمی ترین مصالح ساختمانی در طبیعت است و یکی از پر کاربرد ترین منابع طبیعی برای ساخت و ساز  به شمار می آید و می توان گفت از پر مصرف ترین منابع طبیعی است و مصرف سالانه آن در کشور ایران حدود ۶ میلیون متر مکعب می باشد. صنایع دستی چوبی در ایران دارای تنوع زیادی است و می توانید با این تنوع در این مقاله آشنا شوید. یکی از این صنایع، نازک کاری است که از صنایع چوبی کردستان می باشد. در این روش هنرمند طرحی را از قبل آماده می کند و با استفاده از قطعات بسیار کوچک و ظریف و کنار هم قرار دادن و فشردن آن ها، وسیله مورد نظر را می سازد. در این روش ابتدا بدنه کار ساخته می شود و سپس بنا بر طرحی که از قبل زده شده قطعه های چوب کنار هم چسبانیده می شود.

این هنر در استان کردستان، به ویژه شهرستان سنندج رواج زیادی دارد و کالاهایی از قبیل عصا، رحل، کیف، قاب ، جعبه و … محصولات این هنر هستند. اما امروزه درصد بیشتری از این هنر به تولید شطرنج چوبی و تخته نرد اختصاص دارد. اگر سری به خیابان شهدای سنندج زده باشید مطمئنا فروشگاه های زیادی را دیدید که زیبا ترین و اعلا ترین تخته نرد ها را به فروش می رسانند.

در این هنر بیشتر از چوب های زیبای گردو و راش استفاده می شود تا در کنار دوام این چوب ها از گره های طبیعی و زیبای آن ها نیز در خلق این آثار بهره ببرند.

مهره های دست ساز

بازیگر های اصلی بازی شطرنج مهره های آن هستند. در هر بازی شطرنج ۳۲ مهره باید حضور داشته باشند. هر طرف بازی ۱۶ مهره دارد که به مهره های سیاه و سفید مشهور اند حتی اگر به رنگ های چوب باشند! انواع گوناگونی از مهره های شطرنج در بازار موجود هستند. مهره های پلاستیکی، سنگی، چوبی و … در اکثر مواقع این مهره های دست ساز هستند مانند مهره های چوبی و سنگی که حاصل هنر خراطی، نازک کاری و یا حجاری می باشند.

مهره های چوبی و دست ساز زاده ی هنر خراطی و نازک کاری هستند از صنایع دستی ایران به حساب می آیند که اکثرا در کردستان شاهد تولید آن هستیم.  گاهی هنرمند برای زیبایی هر چه بیشتر اثر خود چند هنر را با هم تلفیق می کند؛ مثلا از خاتم کاری، منبت و یا پیکرتراشی در ساخت مهره استفاده می شود. در ساخت این مهره ها نیز ماننده صفحه ی شطرنج از چوب های راش و گردو استفاده می شود.

 

هنر ساخت صفحات شطرنج ،تخته نرد، مهره ها و تاس های چوبی دست ساز، هنری حدودا ۱۵۰ ساله است اما اگر از هنرمندان این عرصه حمایت نشود این هنر به دست فراموشی سپرده می شود و تنها راه درآمد این هنرمندان مسدود خواهد شد.

شرکت های هرمی در صنایع دستی

شرکت های هرمی در صنایع دستی

همانطور که می دانید صنایع دستی ایران از متنوع ترین ،اصیل ترین و شناخته شده ترین صنایع دستی جهان هستند. کارگاه های تولیدی صنایع دستی در ایران زمینه اشتغال ده ها هزار نفر را به طور مستقیم و غیر مستقیم ایجاد کرده اند. متاسفانه در چند سال اخیر با پدیده شرکت های هرمی آشنا شده ایم و می دانیم که عناصر اصلی آن ها به دنبال سودجویی های شخصی خود هستند. محصولاتی که از طریق این شرکت ها به بازار ارائه می شوند استاندارد مشخصی در بازار ندارند با کیفیتی پایین به دست مشتری نهایی می رسند. حال شوربختانه شاهد این پدیده در بازار هنر های دستی کشور نیز هستیم. شرکت و یا شرکت هایی که مانند یک غده سرطانی تاثیر بسیار بدی بر این بازار محصولات فرهنگی و اصیل می گذارند و ارزش معنوی این آثار را تحت تاثیر قرار می دهند. اما تاثیر منفی این نوع شرکت ها بر بازار صنایع فرهنگی و هنری چیست؟

 

۱: تولید انبوه کالای بی کیفیت :

سیاست سود جویانه شرکت های هرمی عاملی بر تولید انبوه کالای بی کیفیت در کارگاه های صنایع دستی می شود. از طرف مدیران این شرکت ها به تولید کنندگان این عرصه سفارشات عمده ای داده  و از آن ها خواسته می شود تا جای امکان هزینه های تمام شده را پایین بیاورند. از این رو تولید کننده ناچار به تولید کالاهایی با کیفیت پایین هستند. یکی  از دلایلی که تولید کنندگان صنایع دستی حاضر به پذیرش چنین سفارش هایی از طرف این گونه شرکت ها هستند، عدم حمایت از آن ها برای تولید کالای اصیل و با کیفیت است. از این رو تولید کننده با قبول سفارشات انبوه شرکت های هرمی و خارج کردن کالای با کیفیت از خط تولید بازار را با انبوهی از کالای بی کیفیت رو به رو می کند.

۲: آسیب به هویت معنوی صنایع دستی

شیوه تولید و فروش صنایع دستی از طریق شرکت های هرمی به هویت فرهنگی و اصالت این آثار لطمه ی جدی و جبران ناپذیری وارد می کند. این کالا ها بار هویت یک ملت را به دوش می کشند و با این گونه بازاریابی و کیفیت پایین از ارزش معنوی این محصولات کاسته و بر سود خود افزوده اند.

 

 

۳: بر هم زدن چرخه تولید، بازاریابی و فروش

تولید کنندگانی که سفارش های انبوه موسسات هرمی را می پذیرند دیگر قادر به قبول سفارشات از مشتریان همیشگی خود نیستند. از این رو شرکت و ها و سازمان هایی که همیشه از صنایع دستی برای هدایای سازمانی خود استفاده می کردند دیگر اعتمادی به این صنف نخواهند داشت و کم کم کالاهای الکترونیک و بعضا چینی به عنوان هدایای تبلیغاتی و سازمانی در میان شرکت ها رد و بدل می شود. ذکر این نکنه ضروری است که خریدارانی که به شرکت های هرمی برای خرید هنر های دستی مراجعه می کنند اکثرا مشتری واقعی نیستند و برای گسترش شبکه فروش و افزایش زیر شاخه دست به خرید می زنند.

۴: قیمت بالای مصرف کننده:

در حالی که سفارشات این شرکت ها به صورت انبوه با قیمت تمام شده پایین است، به دلیل وجود زیر شاخه های متعدد و افزایش قیمت پلکانی در نهایت کالای بی کیفیت با قیمت بالا به مشتری نهایی فروخته می شود. که این خود سبب بی اعتمادی به بازار صنایع دستی خواهد شد.

۵: اشباع بازار

از آنجا که صنایع دستی کالاهایی ماندگار هستند و جز اقلام مصرفی محسوب نمی شوند، عرضه ی آن باید به گونه ی محدود باشد. اما موسسات هرمی با سفارشات زیاد خود و اشباع کردن بازار با این کالاهای بی کیفیت عرضه را بیش از تقاضا کرده اند که خود دلیلی بر رکود کارگاه های صنایع دستی در سال های آتی خواهد شد.

۶:   زیان در بلند مدت برای کارگاه های تولید کننده:

  • پایین آمدن کیفیت کار برخی برند های معتبر صنایع دستی که با شرکت های هرمی همکاری می کنند
  • نارضایتی مشتریان همیشگی قبلی که دیگر سفارشات شان از سوی تولید کننده پذیرفته نمیشود
  • امکان جلوگیری از فعالیت شرکت های هرمی از سوی مراجع قانونی (و عدم پرداخت مطالبات تولید کننده)

 

این مقاله سعی داشت با نگاهی دلسوزانه به بازار صنایع دستی و ارائه دلایلی مبنی بر زیانی که شرکت های هرمی بر پیکره ی بازار و اقتصاد و کارگاه های تولیدی هنر های دستی وارد می کنند، تبعات فعالیت شرکت های هرمی را بازگو کند.

آشنایی با هنر شیشه گری

شیشه گری

اگر قدیمی ترین صنایع دستی را به صف کنیم مطمئنا شیشه گری جز رتبه های نخست خواهد بود؛ با حدود ۵ هزار سال سابقه! بنا بر شواهد شیشه گری دستی یا فوتی اولین بار در مصر باستان انجام شده است. اما بقایایی از یک گردنبند شیشه ای در شمال غربی کشور نشان از آن دارد که ایرانیان نیز پیش از ۲۲۰۰ سال پیش از میلاد به تولید و ساخت شیشه اشتغال داشته اند. شیشه گری هنر شکل دهی به خمیر شیشه یا سیلیس است.

هنر شیشه گری

تاریخچه شیشه گری در ایران

همانگونه که اشاره کردیم شیشه گری در ایران سابقه ای حدود ۵ هزار ساله دارد. تا سده اول پیش از میلاد از شیشه به شکل توده ای بیشتر استفاده می شد. مثلا مهره های تزیینی و امثالهم. اما از زمان اشکانیان و  ساسانیان دو روش فوتی و فوتی قالبی در شیشه رواج یافت. اما اوج شکوفایی آن و به وجود آمدن روش های جدید در تولید ظروف و اشیای شیشه ای مربوط به دوران سلجوقیان است. در این دوران از قالب های گوناگون، نقوش برجسته و فرورفته، حک کردن و تراشیدن برای مزین کردن شیشه ها استفاده می کردند.

ماده اولیه شیشه

با اینکه در چند سال اخیر راه های مختلفی برای تهیه ی شیشه به وجود آمده اما در ۹۰ درصد مواقع مانند چند هزار سال پیش از آهک ، سیلیس و کربنات سدیم برای تهیه شیشه استفاده می شود. خمیر شیشه در کوره های ویژه این کار در دمای ۱۲۰۰ تا ۱۷۰۰ درجه سلسیوس به دست می آید که پس از آن یا قالب گیری می شود و یا با روش سنتی شکل دهی خواهد شد.

شیشه گری سنتی

شیشه گری سنتی از هنر های سنتی زنده است و هم اکنون در کارگاه های شیشه گری بسیار ی در داخل و در خارج از کشور انجام می شود. در این روش مواد اولیه را در کوره با دمای ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ درجه ذوب می کنند و سپس به وسیله بوری یا میله دم ( لوله ای تو خالی از جنس فولادی به طول ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر با قطر ۱٫۵ تا ۲ سانتیمتر ) ماده مذاب شیشه را بر می دارند و به کمک دمیدن در میله بوری و قالب به آن فرم می دهند. شیشه گری سنتی به روش های فوتی، فوتی قالبی و پرسی انجام می شود.

  • فوتی

شیشه گری فوتی

در این روش ماده مذاب را با بوری از کوره بر می دارند و استاد کار شروع به چرخاندن میله می کند (برای تعادل در مقدار ماده مذاب) سپس شروع به ورز دادن و به اصطلاح مرمری کردن می رسد. دوباره ماده مذاب سر میله را به سمت کوره می گیرد تا گرم شود و سپس با دمیدن در آن حبابی در ماده مذاب ایجاد شده . بعد از آن استاد کار با چرخاندن و دمیدن و به کمک ابزار به آن شکل می دهد.

  • فوتی قالبی

در روش فوتی قالبی همانطور که از اسم آن مشخص است از دو روش فوتی و قالب برای شکل دهی استفاده می کنند. استاد کار ماده ذوب شده را با میله بوری بر می دارد و در آن می دمد و سپس آن را در قالب می گذارد و سپس بار دیگر در آن می دمد تا خمیر شکل قالب را به خود بگیرد.

  • پرسی

در روش پرسی ماده مذاب را با میله بر می دارند و به سرعت در قالب می ریزد و آن را از میله جدا می کنندو در این روش قالب به سرعت بسته شده و با فشار هوای داخل آن به شیشه شکل می دهد. سپس شیشه شکل داده شده را در گرمخانه برای سرد شدن تدریجی قرار می دهند.

 

استاد علی بابا بختیاری. هنرمند حوزه شیشه گری سنتی

رنگ های شیشه

حتما شیشه ها و بطری ها و ظروف شیشه ای سنتی زیادی در ویترین فروشگاه های صنایع دستی دیده اید. اما چیزی که بیش از هر چیز توجه هر بیننده ای را به خود جلب می کند رنگ های زنده و متنوع شیشه ها است. در شیشه گری از رنگ های معدنی برای رنگی کردن شیشه ها استفاده می شود. به طور مثال:

  • اکسید آهن: رنگ سبز
  • اکسید کبالت: رنگ آبی کبود
  • اکسید مس و کرومات: رنگ آبی زنگاری
  • اکسید مس یک ظرفیتی یا سلنیوم: رنگ قرمز
  • بی اکسید منگنز و کبالت: رنگ بنفش

این اکسید ها به اندازه مورد نیاز با خرده شیشه یا سیلیس مخلوط می شوند و سپس برای ذوب شدن به مدت ۸ ساعت در کوره با دمای ۱۰۵۰ تا ۱۲۰۰ درجه قرار می گیرند.

شیشه گری در حال حاضر

در حال حاضر چندین کارگاه شیشه‌ گری در تهران و برخی شهرهای دیگر مثل اصفهان، میمند فارس، قمصر کاشان و… مشغول به فعالیت هستند. اما برخی هنرمندان و استادکاران این هنر از رو به فراموشی رفتن این هنر می گویند و یاد آور می شوند که بیشتر کارگاه ها از روش های صنعتی در تولید شیشه استفاده می نمایند.