دسته: صنایع دستی

صنایع دستی کردستان

صنایع دستی کردستان

صنایع دستی کردستان را بشناسیم

از کاربردی ترین صنایع دستی ایران می توان به صنایع دستی کردستان اشاره کرد. مردان و زنان روستانشین این استان برای استفاده های روزمره خود دست به تولید صنایعی زده اند که می توانند به طور روزمره از آن ها استفاده کنند. صنایع دستی کردستان بخشی از فرهنگ و نشان دهنده سبک زندگی کرد های غیور ایران است. صنایع دستی این منطقه از کشور از سوغاتی های ارزشمندی است که مسافران و گردشگران ایرانی و خارجی به همراه سوغاتی های خوراکی با خود به ارمغان می برند.

 

گلیم سنه

گلیم سنه کردستان از معروف ترین و شاخص ترین صنایع دستی کردستان است که بافت آن بیشتر در شهر سنندج رواج دارد. این گلیم برگرفته از طرح فرش های هراتی است که از نقوش بوته ای بهره می برد. نقوش گلیم های کردستان زاویه دار و به اصطلاح خشن هستن و برگرفته از سبک زندگی آن ها در مناطق کوهستانی و صعب العبور بوده است.  سنه نام قدیم و کردی سنندج است.

 

گلیم سنه

گلیم سنه

نازک کاری چوب

کار با چوب و ساخت دست سازه های ظریف چوبی از صنایع دستی مهم سنندج است. هنر استفاده از چوب و قراردادن قطعه های ظریف آن در کنار یکدیگر. هنر نازک کاری چون حدود دو قرن در سنندج رواج دارد و بنیانگذار آن را استاد نعمت الله نعمتیان می دانند. هنرمندان این منطقه از چوب درخت گردو و سنجد به دلیل زیبایی و داشتن گره های ریز طبیعی آن استفاده می کنند. در حال حاضر بیشتر صنعت گران این عرصه با استفاده از هنر خود تخته نرد و شطرنج می سازند و به دلیل کمیابی و گران بودن مواد اولیه به ساخت قطعات دیگر مشغول نمی شوند. اما در میان محصولات نازک کاری شده شاهد ابزاری مانند عصا، جعبه جواهر، رویه ی میز، تخته نرد و … هستیم. هنر نازک کاری چوب بعضا با هنر های معرق و منبت نیز تلفیق می شود. اما نازک کاری اصیل هنری مجزا از سایر هنر های چوبی است.

 

نازک کاری

نازک کاری

کلاش

اگر به پوشاک سنتی کرد ها دقت کرده باشید مطمئنا کفش یا پاپوش های گیوه ای آن ها را دیده اید . این گیوه ها در کردستان کلاش خوانده می شوند. کلاش رویه ای از جنس پنبه دارد و زیره ی آن از پارچه ی فشرده تولید می شود. به همین دلیل این نوع گیوه سبک و بسیار انعطاف پذیر است.

تولید کلاش به حدود ۱۵۰۰ سال پیش در منطقه اورامانات بر می گردد اما هم اکنون در بیشتر مناطق کردستان و کرمانشاه باته و دوخته می شود.

کلاش یا گیوه سنندج

کلاش یا گیوه سنندج

 

 

نساجی سنتی کردستان

موج بافی

موج بافی یا رختخواب پیچ نوعی پارچه است دستبافت از جنس پشم گوسفند است. موج بخشی از جهزیه دختران کرد بود. اما امروز به دلیل عدم حمایت از بافندگان این هنر تنها دو یا سه استاد کار هنوز به موج بافی می پردازند.

  • از موج به عنوان
  • رختخواب پیچ
  • پشتی
  • رویه کرسی
  • سجاده

استفاده می کردند.

 

موج بافی

موج بافی

 

جولایی

جولایی کارگاه سنتی نساجی است که در آذربایجان غربی و کردستان رواج داشته است. از کارگاه جولایی برای بافت پارچه لباس کردی مردانه استفاده می شود. در زبان کردی جولا به معنای تحرک و جنب و جوش است؛ نام این کارگاه نساجی را به دلیل جن و جوش زیاد بافنده در هنگام بافت بر آن نهاده اند. در جولایی از پشم بز و گوسفند استفاده می شود.

با استفاده از این کارگاه پارچه های سنتی نظیر

  • چارشیو (چادرشب یا رختخواب‌پیچ)
  • برمال (سجاده یا جانماز)
  • پوپشمین (پشه‌بند یا توری)
  • رانک و چوخه (لباس مردانه کردی)
  • بوزو (ساق‌بند)

بافته می شوند.

جولایی

جولایی

 

۳ نکته مهم درباره خرید پته

نکات مهم قبل از خرید پته

خرید پته و سایر رودوزی های سنتی مستلزم آن است که از قبل نسبت به آنها شناخته کافی داشته باشید تا بهترین تصمیم را در خرید بگیرید. باید بدانید که پته چیست، چگونه، کجا و توسط چه کسی دوخته می شود و با جنس های آن آشنایی داشته باشید . خرید پته در راستای حمایت از بانوان هنرمند زحمتکش می تواند رونقی در کسب و کار آن ها و همچنین صنایع دستی کشور ایجاد نماید.

پته چیست؟

پته نوعی رودوزی سنتی است که در برخی شهر های استان کرمان مثل سیرجان، کرمان و رفسنجان رواج دارد. مواد اولیه این رودوزی طبیعی و از جنس پشم بز و گوسفند و رنگ های طبیعی هستند. پته در لغتنامه دهخدا این چنین معنا شده است: ” پُت: پشم نرمی که از بن موی بز می روید و آن را به شانه بر آورند و از آن شال بافند.” در این رودوزی از نخ های الوان پشمی استفاده می شود. رنگ هایی که برای رنگرزی این نخ ها به کار می رود در گذشته صد در صد گیاهی بودند اما امروزه در بعضی کارگاه ها به دلیل دوخت راحت و قیمت پایین از نخ هایی که با رنگ شیمیایی رنگرزی شده اند استفاده می شود.

پته دوزی با رنگ های گیاهی (پته گیاهی)

پته دوزی با رنگ های گیاهی (پته گیاهی)

پارچه ای که بر روی آن رودوزی انجام می شود شال یا عریض نام دارد و از جنس پشم می باشد. شال معمولا به رنگ های سفید، عنابی، سورمه و قرمز می باشد. به عقیده برخی دوخت بر شال سفید به دو دلیل برتری دارد؛ زیرا به دلیل بازتاب نور بیشتر هنرمندا بیشتر احساس خستگی می کند وکار به کندی و با دقت بیشتر پیش میرود؛ و دلیل دیگر را مربوط به وضوح بیشتر دوخت اشتباه بر شال سفید می دانند. این رنگ زوائد و نواقص را بیشتر بروز می دهد.

 

 

۳ نکته مهم که باید قبل از خرید پته بدانید

نقوش پته

هر چه پته پرکار تر باشد و قسمت های کمتری از شال یا عریض مشخص باشد آن پته از ارش مادی بیشتری برخوردار است زیرا هنرمند وقت بیشتری را صرف آن کرده است. نقوشی که در پته دوزی استفاده می شوند معمولا در سه زیرگروه زیر جای می گیرند.

  1.  طرح درخت زندگی
  2. شکوفه ی افشان
  3. بته جقه
طرح شکوفه افشان

طرح شکوفه افشان

 

طرح بته جقه و سرو

طرح بته جقه و سرو

 

طرح شکوفه افشان

طرح شکوفه افشان

دوخت ریز یا درشت

از آن جا که نخ های استفاده شده در پته دوزی پشمی هستند و پرز دارند، نقوشی که بر سطح شال زده می شوند نسبت به رودوزی هایی مانند رشتی دوزی که با ابریشم انجام می شود، درشت تر هستند؛ با این حال برخی هنرمندان پته دوز چنان ماهرانه بر سطح پارچه نقش می اندازند که ظرافت بسیار خوبی دارد. ظرافت نقوش عاملی تایین کننده در قیمتت پته است.

 

 

رنگ گیاهی یا شمیایی

گفتیم که مانند بسیاری دیگر از هنر های دستی ایرانی رنگ هایی که در پته دوزی مورد استفاده قرار می گیرند طبیعی هستند . پته دوزی نیز از این قاعده مستثنا نیست. اما همان گونه که گفتیم امروزه برخی هنرمندان به دلیل قیمت پایین تر از رخ هایی هایی استفاده می کنند که به صورت شیمیایی و در کارگاه های نساجی تولید می شوند. الیافی با رنگ های طبیعی رنگ آمیزی می شوند لطیف و نازک تر هستند از این رو ظرافت دوخت شان بر شال بیشتر خواهد شد.

نکات مهم درباره خرید نقاشی مینیاتور

قبل از خرید نقاشی مینیاتور بهتر است بدانید

هنگام خرید نقاشی مییناتور نکات مهمی وجود دارد تا با توجه آن ها و با توجه به بودجه و فضای دکوراسیون منزل بهترین خرید را انجام دهید. خرید نقاشی مینیاتور ارزش گذاری و توجه به هنرمندان را در جامعه رواج خواهد داد و حمایتی درخور از هنر و هنرمند خواهد بود. انتخاب تابلویی مناسب با روحیات اعضای خانواده و دکوراسیون منزل می تواند کمک شایانی به زیبایی منزل شما کند. نقاشی های مینیاتور به دلیل ظرافت زیادی که دارند و قابلیتی که در استفاده در فضاهای مدرن امروزی دارند هنری سنتی است که جایگاه ویژه ای در هنر مدن دارد.

سبک نقاشی تابلو

هنر نقاشی از هنر های بسیار قدیمی و باستانی در میان جهانیان است. از همان زمان که انسان سعی کرد برای رساندن پیام خود بر در و دیوار محل زندگی اش به نقاشی بپردازد. در دوران و تمدن های گوناگون سبک های مختلفی در نقاشی خلق شدند که معروف ترین های آن ها در بزرگترین موزه ها نگهداری می شوند. اگر به هنر و به ویژه به هنر نقاشی غعلاقه مند باشید حتما نگاهی به مکتب های هنری و سبک های گوناگون نقاشی انداخته اید و مطالعه ای در این زمینه داشته اید؛ و با سبک هایی مثل: رنسانس، رمانتیسم، کوبیسم، اکپرسیونیسم و … اما سبک نقاشی ای که ایرانی سازی شده است مینیاتور می باشد.

 

مینیاتور ایرانی

مینیاتور ایرانی

نقاشی مینیاتور چیست؟

مینیاتور سبکی در تصویرگری است که در آن اجسام و اشیا کوچکتر از حالت طبیعی شان به تصویر کشیده . واژه مینیاتور از ریشه عبارت “مینیموم ناتورال” به معنای طبیعت کوچک و ظریف، گرفته شده است. زادگاه و تاریخ شروع این گونه از نقاشی به طور کامل مشخص نیست و مشکل بتوان گفت که مینیاتور کدام نقطه ی جغرافیایی متولد شد. برخی مدارک حاکی از آن است که مینیاتور در حدود قرون وسطی پا به عرصه ی هنر گذاشته است. باید بدانیم که مینیاتور هنری جهانی است و فقط سبک های آن در نقاط گوناگون مختص به همان منطقه است؛ از این رو به طور مثال مینیاتور چینی و مینیاتور ایرانی به طور کامل قابل تشخیص می باشند.

آن گونه که از پژوهش ها بر می آید هنر مندان ایرانی قبل از خلق سبک ایرانی در این هنر با مینیاتور چینی آشنا شده بودند. اما ماحصل کار آن ها ارائه گر ذوق و ادراک ایرانی بود. برخی دیگر بر این باور هستند که مینیاتور ایرانی بعد از حمله ی مغول ها به دست آن ها به چین رفت و مینیاتور چینی برگرفته از مینیاتور ایرانی است. با همه ی احوال نقاشی هایی که امروزه به اسم مینیاتور در جهان شناخته شده است نقاشی مینیاتور به سبک ایرانی است. کشور ما جز معدود کشور هایی است که این هنر و آموزش آن هنوز رواج دارد.

 

نکات مهم جهت خرید نقاشی مینیاتور

  • سبک های گوناگون مینیاتور را بشناسید

مینیاتور تمام رنگ جسم

مینیاتور آبرنگ روحی

مینیاتور سیاه قلم رنگی

مینیاتور سیاه قلم

 

  •  از اصالت کار اطمینان حاصل کنید

با پیشرفت تکنیک های چاپ متاسفانه گاهی شاهد سواستفاده هایی هستیم که محصول چاپی را به جای کار دست هنرمند به فروش می رسانند. اما راه حل هایی وجود دارد تا کار دست را تشخیص دهیم:

از نزدیک به کار دقت کنید. معمولا اثر رنگ روغن و آبرنگ بر روی سطح بوم (چوب یا کتان) مشخص است

کار دست معمولا با جزییاتی در حاشیه ها و خطوط خود را می نمایاند. زیرا دست انسان دقت یک دستگاه کامپیوتری را ندارد و گاهی در برخی مواقع در جزییات نواقصی دیده می شوند که مانند چال گونه ی انسان، اگرچه نوعی معلولیت است اما امتیازی است برای زیبایی بیشتر!

  • جنس کار را بشناسید

معمولا هنرمندان نقاش بر روی کاغذ، چوب، کرباس (بوم های امروزی) سنگ، نقاشی می کنند

  • به جزئیات نقاشی دقت کنید
  • نقاشی چگونه ارائه می شود؟

با توجه به نوع استفاده ای که مورد نظرتان است باید نقاشی انتخاب کنید. در برخی مواقع ما نقاشی را به عنوان هدیه انتخاب می کنیم. در این مواقع کار باید سایز و قاب مناسبی داشته باشد.

  • اگر از یک فروشگاه خرید می کنید به نام و نشان آن دقت فرمایید
  • آیا با فضای منزل شما سازگاری دارد؟

رومیزی های سنتی

رومیزی و صنایع دستی

رومیزی یکی از اقلام پرکاربرد در چیدمان منزل و گاهی در ادارات است. بر اساس نوع چیدمان روزمیزیهای گوناگونی برای بهره گیری وجود دارند؛ سنتی، مدرن، کلاسیک و … . روزمیزی معمولا از جنس پارچه است که جنس های گوناگونی از قبیل ابریشمی، کتانی، پشمی و … دارد. در صنایع دستی ایران انواع گوناگونی پارچه بافی و رودوزی سنتی دارد که می توانند به عنوان روزمیزی استفاده شوند که در ادامه با آن ها آشنا می شویم.

انواع رومیزی های سنتی

  • ترمه دوزی
  • پته دوزی
  • سفره قلمکار
  • دارایی دوزی
  • دارایی – ترمه دوزی
  • بلوچ دوزی
  • گلیم سوزنی

 

روزمیزی ترمه

پارچه ترمه از منسوجاتی است که از تار و پود بافته شده و معمولا از جنس ابریشم است. پود در ترمه در پشت کار به صورت آزاد قرار دارد و اگر آسترکشی نشود به بافت پارچه آسیب خواهد رسید. بافت ترمه از زمان صفویان به اوج رسید و از آن در البسه، پرده ، رومیزی، پوشش بالشت و کوسن و… استفاده می شد. روزمیزی های ترمه معمولا در ابعاد گوناگون برای میزهای وسط، ناهار خوری و عسلی به کار می رود. از آن جا که ترمه می تواند در رنگ های گوناگون تولید شود همخوانی خوبی با دکوراسیون های خانه های امروزی دارد.  ترمه انواع گوناگونی دارد که بهتر است برای آشنایی بهتر با این نوع از منسوجات ایرانی از مقاله ترمه دوزی دیدن کنید.

رومیزی ترمه

رومیزی ترمه

 

رومیزی پته دوزی

پته از آن دست رودوزی های سنتی است گرمایی به دکوراسیون منزل می دهد که به دلیل استفاده از الیاف و شال پشمی در آن است. این رودوزی هنر دست زنان کرمانی است و بر روی پارچه های پشمی که اصطلاحا شال یا عریض خوانده می شوند، دوخته می شود. شال یا عریض معمولا در رنگ های سفیدف سورمه ای، عنابی تهیه می شوند که هنرمند با کمک نخ های پشمی الوان نقش می زند.  نقوش در پته دوزی محدود هستند و معمولا از طرح بته جقه، درخت زندگی و شکوفه استفاده می شود. از پته می توان به عنوان پوشش کوسن و بالشت، روتختی، دیوارکوب و رومیزی استفاده کرد. می توانید برای آشنایی بیشتر با پته دوزی از مقاله مربوط دیدن فرمایید.

استفاده از پته رومیزی

استفاده از پته رومیزی

رومیزی قلمکار

سفره های قلمکار را تقریبا در بیشتر خانه های ایرانی دیده ایم. این هنر در اصفهان رواج دارد و به کمک چاپ مهری پدید تولید می شود. مهر ها از جنس چوب هستند که بعد از نقش اندازی و کنده کاری آماده نقش اندازی بر روی پارچه می شوند. پارچه هایی که برای قلمکاری استفاده می شوند باید از جنس های پنبه، ابریشم، کتان، چلوار و کرباس باشند زیرا رنگ پذیری خوبی دارند و دوام رنگ بر آن ها بیشتر است. در قلمکاری سنتی تنها از رنگ های طبیعی استفاده می شود؛ مانند پوست گردو، کتیرا، زاج سفید، روناس لاجورد و پوست انار

رومیزی قلمکار

رومیزی قلمکار

رومیزی دارایی و ترمه-دارایی

نساجی سنتی یزد پیشنینه ای ۲ تا ۳ هزار ساله دارد. در برخی مناطق یزد هنوز کارگاه های سنتی نساجی یا همان کارگاه های شعربافی دیده می شوند. دارایی نیز در همان کارگاه ها بافته می شود و از زیباترین منسوجات سنتی ایرانی است. دارایی معمولا از جنس ابریشم و یا پنبه است. در برخی کارگاه ها هنرمندان با تلفیق دارایی و ترمه پارچه های نوینی با عنوان ترمه دارایی تولید کرده اند که زیبایی دو چندانی دارند.

 

دارایی بافی

دارایی بافی

رومیزی سوزن دوزی بلوچ

هنر دست زنان بلوچ که سابقه ای بالغ بر ۱۷۰۰ تا ۲۰۰۰ سال دارد. این هنر در بلوچستان ایران و پاکستان رواج زیادی دارد. زنان و دختران این ناحیه برای تزئین پوشاک خود از آن بهره می برند. در سوزن دوزی بلوچ معمولا از نخ پنبه و یا در برخی موارد از نخ ابریشم استفاده می شود. پارچه ای بر آن نقوش وارد می شوند باید تار و پودی منظم داشته باشد زیرا هنرمند نقوش را بر اساس شمارش تار و پود پیاده می کند.

در این هنر بیشتر از نقوش هندسی استفاده می شود تمام گل ها و حیوانات و سایر نمایدگان طبیعت به صورت چند ضلعی ها و دانه برفی طراحی شده اند.

 

رومیزی سوزن دوزی بلوچ

رومیزی سوزن دوزی بلوچ

رومیزی رشتی دوزی

همانگونه که از نامش پیداست این هنر در استان گیلان به ویژه شهر رشت رواج دارد. الیافی که در این هنر کارد دارد نخ های ابریشمی الوان هستند و پارچه ای رودوزی بر آن انجام می شود ماهوت (پارچه پشمی ) است. این رشتی دوزی به کمک قلاب انجام می شود و از این رو به آن قلاب دوزی نیز می گویند. این هنر مانند سایر رودوزی ها هم در تزیین لباس کاربرد دارد و هم پرده و کوسن و رومیزی و …

 

رومیزی رشتی دوزی

رومیزی رشتی دوزی

 

شما از چه نوع هنر و صنایع دستی برای رومیزی های منزل خود استفاده میکنید؟

نکات مهم درباره خرید گلیم

قبل از خرید گلیم بدانیم

برای خرید گلیم و سایر زیرانداز های دستبافت باید از پیش از خرید اطلاعات جامعی در مورد آن ها داشته باشید. اگر قبل از خرید اطلاعاتی از انوع گلیم های ایرانی، نوع نخ های به کار رفته، نقوش پرکاربرد، هنر گلیم بافی و سایر شاخصه های زیرانداز ها داشته باشید می توانید با اطمینان بیشتری خرید خود را انجام دهید و از خرید گلیم خاطره ای خوب در ذهن خود داشته باشید.

قبل از هر چیز باید گلیم را از سایر زیرانداز های دستباف تشخیص دهید.

 

شناخت گلیم

گلیم از انواع زیرانداز بدون پرز است که از تار و پود و در مواردی مانند گلیم سوزنی از نخ خامه نیز بهره می برد. جنس اصلی آن پشم بز یا گوسفند است. پس تا اینجا فرق گلیم با قالی را متوجه شدیم. قالی ها (یا همان فرش های امروزی) دارای پرز هستند در حالی که گلیم پرز ندارد. واژه گلیم از لغت ترکی کِلی (kili) که به معنای پشم یا مو، گرفته شده است. البته با نام جاجیم نیز که از زبان ارمنی و کلمه ی گاگیم (به معنای پشم گوسفند) گرفته شده است. قابل قیاس است. در فرهنگ معین گلیم این چنین تعریف شده است : ” نوعی فرش که از پشم بافند ” و در  هخدا نیز نوشته شده ” پوششی معروف که از موی بز و گوسفند بافند.”

 

قیمت گلیم

قیمت گلیم به چند عامل مهم بستگی دارد:

  • جنس مواد اولیه
  • نقوش
  • نوع بافت

اگر گلیمی با جنس پشم مرینوس و زنگ های طبیعی و بافت شیرکی پیچ باشد معمولا از تمام انواع گلیم گران‌تر خواهد بود. زیرا هر سه عامل مرغوبیت را در خود دارد.

گلیم فرش چیست

گاهی هنرمندان بافنده، برخی از نقوش گلیم را به کمک فن قالیبافی برجسته می کنند. این گونه گلیم ها را گلیم فرش می خوانند. این عدم تقارن که به دلیل پرزدار بودن قالی و بدونن پرز بودن گلیم در حاصل کار پدید می آید زیبایی دوچندانی به زیرانداز می بخشد.

گلیم فرش

گلیم فرش

نکات مهمی که قبل از خرید گلیم باید بدانید

  1. شناخت انواع گلیم
  2. نقوش گلیم
  3. تابلو گلیم
  4. قیمت گلیم

 

 

شناخت انواع گلیم

  • گلیم شاهسون

ایل شاهسون یکی از بزرگترین ایل های ایرانی است که در شمال غربی ایران ساکن اند.

از شاخصه های اصلی این گلیم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • طرح های هندسی شکسته
  • استفاده از رنگ های ملایم
  • حاشیه باریک
  • استفاده از نوار های پهن افقی در متن کار

نوع بافت گلیم های شاهسون سوماک است که در آن از پود زخیم استفاده می شود. از مهم ترین کاربرد های گلیم شاهسون استفاده از ان به عنوان جل اسب بود.

گلیم شاهسون

گلیم شاهسون

 

  •  گلیم لری

گلیم لری از ساده ترین انواع گلیم از نظر نقوش و طرح است. یکی از مهم ترین شاخصه های گلیم لری این است که بافنده در طول مدت بافت در پشت گلیم می نوشیند و به اصطلاح طرح را از پشت می اندازد.

در گذشته مهم ترین کاربرد گلیم لری استفاده از آن به عنوان خورجین جهت حمل اثاثیه بوده است. به این منظور بافت این گلیم بسیار مستحکم می باشد.

گلیم لری

گلیم لری

  • گلیم هرسین

نقوش فشرده، رنگ های تیره و اشکال هندسی از مهم ترین ویژگی های گلیم هرسین هستند. در حاشیه این نوع گلیم از پشم بز به دلیل خاصیت ضد بید بودن آن استفاده می شود.

گلیم هرسین

گلیم هرسین

  • گلیم ورنی

وزنی در آذربایجان رواج زیادی دارد. این گونه زیرانداز از نظر بافت و سبُکی مانند گلیم است و از مانند قالی از ظرافت زیادی برخوردار است. ورنی بافی به سبک پود پیچی، یعنی گذراندن پود اصلی از تار و پیچش نخ به دور نخ‌های تار بافته می شود.  ورنی بیشتر به رنگ های لاکی، سورمه ایف سفیدپیازی و آبی روشن بافته می شود.

 

گلیم ورنی

گلیم ورنی

  • گلیم شیرکی پیچ

این گلیم در کرمان و به ویژه در شهر سیرجان بافته می شود. نامگذاری این گلیم بر اساس نوع بافت آن انجام شده است. در گلیم شیرکی پیچ نخ خامه ی رنگی به دور نخ تار (چله) تابانده یا به اصطلاح پیچیده می شود. در گویش محلی به این گلیم، گلیم پیچ نیز می گویند. بر خلاف دیگر گلیم ها در این نوع گلیم پود تنها نقش به هم وصل کردن تار ها را دارد و نقشی در ایجاد نقوش ندارد. در مقالات قبل درباره شناخت گلیم شیرکی پیچ سیرجان به طور مفصل درباره این گلیم باکیفیت صحبت کرده بودیم.

 

گلیم شیرکی پیچ

گلیم شیرکی پیچ

نقوش گلیم

گلیم زبان مردم خویش است. بافنده با نقوشی که بر گلیم می اندازد از آمال و آرزو ها و نیاز های خود می گوید. این نقوش با توجه به محل بافت گلیم متفاوت است. بیشتر این نقوش از طبیعت اطراف  بافنده و فرهنگ آن جامعه برگرفته شده است. موتیف یا همان نقش مایه در گلیم گویی رسم جا افتاده یا زبان مشترک تمام گلیم های جهان است. زبانی که می توان با ان گلیم را “خواند” .

  • زن دست به کمر

نماد زنانگی، مادرانگی و باروری. این نقش زنی را نشان می دهد که دستان خود را به کمر زده است. دست به کمر زدن شاید نشان از خستگی را به نمایش بگذارد و یا شاید قدرتی که زن می خواهد به رخ بکشد.

زن دست به کمر

زن دست به کمر

 

  • شاخ قوچ

شاخ قوچ نشان از قهرمانی، قدرت و مردانگی دارد.

شاخ قوچ

شاخ قوچ

  • گوشواره

هر گاه دختری در نقوش گلیم خود از نقش گوشواره استفاده می کرد به آن معنا بود که در دل آرزوی ازدواج دارد. زیرا در فرهنگ برخی اقوام زمانی که خانواده ای دختری را برای پسر خود انتخاب می کردند گوشواره ای به او هدیه می دادند.

 

گوشواره

گوشواره

  •  آب روان

آب همیشه  در هنر و ادبیات نماد نعمت و برکت بوده و هست.  زیرا از حیاتی ترین عناصر برای زندگی است. در این هنر نیز ردپای آب بر گلیم ها باقی مانده است تا بافنده از آرزوی خود برای پُر آبی و سالی پربار برای کشاورزی خود بگوید.

آب روان

آب روان

  • برکت

شاخ قوچ نماد قدرت و مردانگی و زن دست به کمر نمادی از مادرانگی و باروری. پس ترکیب این دو مظهر قدرت خداوند می شود و حضورشان به زندگی ‘برکت’ می بخشد.

برگ

برگ

 

تابلو گلیم

امروزه به دلیل قیمت بالای گلیم، که البته دلیل آن مواد اولیه با کیفیت و دست بافت بودن آن هاست، برخی ترجیح می دهند به جهت بهره بردن از این هنر در اطراف خود آن را در ابعاد کوچک تهیه نمایند . تابلو های گلیم می توانند به عنوان قابی بر دیوار مسئول زیبایی و اصالت محیط اطراف شما باشند.

تابلو گلیم

تابلو گلیم

صنایع دستی سیستان و بلوچستان

صنایع دستی سیستان و بلوچستان

آشنایی با صنایع دستی سیستان و بلوچستان

صنایع دستی سیستان و بلوچستان از اصیل ترین و قدیمی ترین صنایع دستی ها به حساب می آید که قدمت برخی از آنها مانند سفال کلپورگان به چند هزار سال قبل بر میگردد. صنایع دستی سیستان و بلوچستان هنر دست زنان و مردان خون گرم این سرزمین اصیل هستند وبیشتر آن ها ثبت ملی و جهانی شده اند.

استان سیستان و بلوچستان دومین استان بزرگ کشور است که در جنوب شرقی کشور در همسایگی کشور افغانستان واقع شده است. این استان از نظر قومیتی به دو بخش سیستان که شامل زابل، هامون، هیرمند، نیمروز و زهک است و بخش بلوچستان شامل شهرستان خاش تا چابهار می‌باشد. سیستان و بلوچستان به دلیل تمدن طولانی چند هزار ساله در آن دارای صنعت متنوعی در زمینه قالی بافی، سفال گری و پوشاک بوده و هست. از مهم ترین و اصیل ترین صنایع دستی این استان می توان موارد زیر را نام برد.

بلوچی دوزی

بلوچی دوزی یا سوزنی دوزی بلوچ از هنر های دستی و تزئینی بانوان بلوچستان و صنایع دستی سیستان و بلوچستان است که سابقه ای بالغ بر ۲۰۰ سال دارد. در گذشته اکثر سوزن دوزی ها یا با نخ ابریشم و یا با نخ پشمی صورت می گرفت اما امروزه الیافت صنعتی نیز در این هنر کاربرد پیدا کرده است. بیشتر زنان و دختران روستایی بلوچ این هنر را می شناسند و برخی از این طریق امرار معاش می کنند. لباس هایی که با بلوچی دوزی مزین می شوند اکثرا به دلیل وقت زیادی که هنرمند برای آن می گذارد قیمت نسبتا بالایی دارند.

به غیر از بلوچی دوزی رودوزی های سنتی دیگری نیز در این منطقه رواج دارد. مانند:

  • خمک دوزی
  • سیاه دوزی
  • سکه دوزی
  • آینه دوزی
  • و ….

 

سفال گری

شهر سوخته در ۵۶ کیلومتری جنوب شهر زابل در استان سیستان و بلوچستان حدود ۵۰۰۰ سال پیش در کنار رودخانه هیرمند ساخته شد. از بقایایی که در این شهر پیدا شد می توان در یافت که سفال گری از اولین صنایعی بود که در این منطقه رواج یافت. سفال کلپورگان از معروف ترین سفال های جهان است. این شهر به موزه زنده سفال معروف است. زنان در روستای کلپورگان بدون استفاده از چرخ سالگری به ساخت ظروف می پردازند و روی آن ها را بعد از پخت بنا بر سلیقه خود نقاشی می کنند.

سفالگری در سیستان و بلوچستان

سفالگری در سیستان و بلوچستان

دودنی بافی

در هر فرهنگ و خانه ای زن خانه همیشه تلاش می کند تا با هنر دست خود محیط زندگی خود را زیبا تر کند و حتی در بعضی فرهنگ ها اشیایی در جای جای خانه بگذارد تا اعضای خانواده خویش را از چشم زخم مصون بدارد. دودنی از آن دست دست سازه های زیبا است که دو کاربرد دارد. هم برای تزئین و هم حفاظت از چشم زخم. این دیوارآویز سنتی توسط زنان سیستانی با کمک گیاهان علفی و گل های زرد وحشی بافته می شود.

دودنی بافی در سیستان بلوچستان

 

سیس بافی و خولک بافی

استفاده از منابع طبیعی یکی از اصول اولیه زندگی در گذشته بوده است. مردمان هر سرزمینی با توجه به به محیطی که در آن متولد شده و زندگی می کنند از طبیعتی که پروردگار در اختیار آن ها گذاشته نهایت استفاده  را می برند. در استان سیستان و بلوچستان با توجه به وجود دریاچه هامون و نخلستان ها حصیر بافی، سیس بافی و خولک بافی رواج خوبی پیدا کرد.

در سیس بافی از الیافی که در کناره تنه ی درخت خرما بوجود می آیند استفاده می شود. در سیس بافی این الیاف را در هم تنیده و به کمک آن رشته الیاف های کلفت تری پدید می آید که به کمک آن پادری، زیرانداز، طناب و سبد می سازند.

 

سیس بافی

سیس بافی

خولک بافی اما به کمک نی هایی که در اطراف دریاچه هامون رشد می کردند ساخته می شود./ که البته به خشک شدن دریاچه رشد این گونه ی گیاهی نیز متوقف شد و امروزه از نی هایی که در شمال کشور رشد می کنند در این هنر-صنعت استفاده می شود.

 

خولک بافی

خولک بافی

موزه های تهران

موزه های تهران را بشناسید

موزه های تهران

موزه های تهران همواره یکی از جذاب ترین مکان های دیدنی برای گردشگران داخلی و خارجی است.این موزه ها در جای جای تهران موزه های تهران از غنی ترین موزه های ایران هستند که تنوع موضوعی آن نیز بسیار زیاد است. موزه های هنری، تاریخی، طبیعی، فرهنگی، اجتماعی و ….
موزه ها در هر کشوری نشان دهنده قدمت تمدن آن کشور می توانند باشند. موزه ها بیانگر فعالیت های یک تمدن در گذر تاریخ هستند. بنا بر تعریف شورای بین المللی موزه هدف اصلی این سازمان ها “گردآوری، نگهداری، مطالعه،بررسی و به نمایش گذاشتن اشیای فرهنگی، طبیعی، تاریخی و … به منظور پژوهش و آموزش و ارزش نهادن به این آثار است”. در این مقاله سعی داریم با برخی از موزه های تهران با محوریت صنایع دستی، هنری و فرهنگی آشنا شویم.

 

موزه فرش

تاریخ شروع به کار: سال ۱۳۵۵

وسعت ساختمان موزه: ۳۴۰۰ متر مربع

آدرس: تهران خیابان کارگرشمالی، تقاطع دکتر فاطمی (ضلع شمال پارک لاله)

ساختمان موزه فرش ایران در سال ۱۳۴۰ ساخته شد اما به دلیل برخی مشکلات به مدت ۱۵ سال متروک باقی ماند تا سال ۱۳۵۵ شروع به تعمیرات و تغییرات کلی کردند و در بهمن سال ۵۶ رسما توسط فرح پهلوی افتتاح شد. این موزه ۱۵۰ قطعه  قالی و گلیم اصیل ایرانی را از قرن ۹ هجری تا زمان حال را به نمایش عموم گذاشته است.

موزه فرش ایران

موزه فرش ایران

موزه ایران باستان

تاریخ شروع به کار: ۱۳۱۶ شمسی

آدرس: خیابان امام خمینی نبش خیابان سی تیر

طرح ساختمان: بر اساس طرح ایوان کسری (معماری ساسانی)

ساخت موزه ایران باستان در سال ۱۳۱۳ به دستور رضا شاه پهلوی شروع شد و در سال ۱۳۱۶ رسما به فعالیت در این زمینه آغاز به کار کرد.  در این موزه اشیای گرانقدری از دوران پیش از تاریخ مانند پارینه سنگی، نوسنگی، دوران روستانشینی و تمدن ایلام به چشم می خورد.

 

موزه ایران باستان

موزه ایران باستان

موزه رضا عباسی

تاریخ شروع به کار: سال ۱۳۵۶

آدرس: خبابان شریعتی نرسیده به پل سیدخندان

نام گذاری: به یاد نقاش معروف دوران صفوی به این اسم نام گذاری شده است

موزه رضا عباسی در سال ۵۶ افتتاح شد و شروع به کار کرد و دقیقا یک سال بعد متوقف شد. این موزه تا سال ۱۳۷۹ چند بار فعال و تعطیل شد. اما از سال ۷۹ تا به الان هر روزه و به طور دائمی به نمایش آثار باستانی و هنری مربوط به پیش از اسلام تا قرن ۱۳ هجری می پردازد. این موزه به سه بخش تقسیم شده است. در این موزه ۵۰ هزار قطعه نگهداری می شود که فقط ۷۰۰ قطعه آن به نمایش عموم درآمده است و باقی آن در برخی نمایشگاه های دوره ای به نمایش در می آید.

  1. تالار پیش از اسلام

شامل اشیا  (ظروف کاربردی و تزئینی و زیورآلات ) که مربوط به دوران ساسانیان و هخامنشیان می باشد.

  1. تالار دوره اسلامی

شامل آثار هنری و صنایع دستی مربوط به بعد از ورود اسلام به ایران

تالار نگارگری و خوشنویسی

 

موزه رضا عباسی

موزه رضا عباسی

موزه آبگینه و سفالینه های ایران

تاریخ شروع به کار:۱۳۵۸ شمسی

آدرس: تهران، خیابان جمهوری، خیابان سی تیر، پلاک ۵۵

موزه آبگینه و سفالینه تهران محل نگهداری از ظروف شیشه و سفالین با ارزش است. این موزه در دو طبقه و پنج تالار به نمایش اشیای تاریخی می پردازد. دو تالار در طبقه اول مربوط به دوران پیش از اسلام و سه تالار در طبقه دوم مربوط به آثار پس از اسلام می باشد. از نکات جالب این موزه معماری داخلی و ویترین های آن می باشد. ویترین های موزه ی آبگینه با الهام از ستون های تخت جمشید و یا کاخ تچر (کاخ داریوش) ساخته شده است. موزه ابگینه از ۱۰ موزه برتر ایران با سالانه حدود ۲ میلیون نفر بازدیدکننده است. در این موزه سفالینه هایی با قدمت ۴ هزار سال پیش از میلاد و آبگینه هایی با قدمت هزار سال پیش از میلاد نگهداری می شوند.

موزه آبگینه و سفالینه

موزه آبگینه و سفالینه

موزه هنر های معاصر

تاریخ شروع به کار: ۱۳۵۶ شمسی

معمار: کامران دیبا

آدرس: خیابان کارگر شمالی جنب پارک لاله

کامران دیبا از معماران نزدیک به سلطنت پهلوی پس از تحصیل در اروپا به این خاندان پیشنهاد داد تا مکانی طراحی و آثار مدرن هنری دنیا خریداری شود تا ایران را هم تراز دیگر کشور های پیشرفته در زمینه اهمیت به هنر قرار دهند. در سال ۱۳۵۴ به دستور فرح پهلوی برخی آثار بزرگ و معروف از هنرمندان بزرگ نظیر گوگن، ونگوگ، پولاک، رنوآر، پیکاسو، مگریت و … خریداری شد و در این موزه از آن ها نگهداری می شود.

این موزه ۹ گالری دارد که در ۳ گالری آن نمایش دائمی آثار با ارزش بین المللی نگهداری می شود. و در ۶ گالری دیگر نمایشگاه های موقتی و فصلی بر پا می شود.

تندیس های جاکومتی - 1960 - موزه هنرهای معاصر

تندیس های جاکومتی – ۱۹۶۰ – موزه هنرهای معاصر

نکات مهم درباره خرید میناکاری

خرید میناکاری

خرید میناکاری یا هر نوع صنایع دستی دیگری نیازمند اطلاعات و بررسی هایی قبل از خرید است. اول از همه باید میناکاری را بشناسید و با شاخصه های مرغوبیت آن آشنا باشید و سپس اقدام به خرید میناکاری کنید.. قبل از اینکه سراغ راه های تشخیص مینای مرغوب برویم  بهتر است با میناکاری آشنا شویم.

نکاتی که قبل از خرید میناکاری باید بدانید

تاریخچه: میناکاری یا میناسازی هنری است که سابقه ای در حدود پنج هزار سال دارد و ابداع آن به دوران ساسانیان باز می گردد. در اعصار گذشته مینا کاری به منظور های گوناگونی همچون زیورآلات، جعبه  و ظروف ( مانند بشقاب و قدج و جام انفیه دان ….) استفاده می شده است. منتها این زیورآلات و ظروف صرفا جهت استفاده خانواده های دربار و اشرافی بوده است. زیرا بیشتر میناکاری ها بر روی فلزاتی چون طلا و برنج انجام می شده اند که قیمت بسیار بالایی پیدا میکردند.

انواع میناکاری

 مینا به تفکیک نوع طراحی به سه نوع تبدیل می شود:

جنس زمینه و رنگ ها

 جنس زمینه در میناکاری در حال حاضر در اکثر کارگاه ها مس است. در برخی موارد از برنج نیز استفاده می شود. گفتنی است برخی تولید کنندگان زیورآلات نیز از میناکاری در مزین ساخت زیورالات نقره و طلای خود استفاده می کنند. رنگ هایی که در میناکاری استفاده می شوند اکثرا معدنی بوده و لعات

رنگ و نقوش

 در میناکاری از نقوش سنتی مانند اسلیمی، ختایی، گل و مرغ و ترکیب این ها استفاده می شود. هر کار هر چقدر ظرافت طراحی و تنوع رنگی ان بیشتر باشد از ارزش مادی برخوردار خواهد بود. حتی گاهی برخی از کار ها به خاطر استفاده از رنگی خاص مانند برخی زیرمجموعه های رنگ قرمز یا ارغوانی قیمت بیشتری خواهد داشت؛ زیرا در تولید این رنگ ها از پودر طلا استفاده می شود.

 

برای خرید میناکاری به چه نکاتی باید توجه کرد

  • وزن
  • سطح صاف و براق
  • رنگ ها
  • طرح و نقوش
  • شناسه محصول

 

  1. وزن

یکی از فاکتور هایی که در هنگام خرید میناکاری باید به آن توجه کنید وزن محصول میناکاری است. بشقاب، گلدان، شکلات خوری و … که قصد خرید آن را دارید نباید سبک باشد. (با مقایسه چند نمونه مشابه متوجه وزن هر نوع محصول خواهید شد) اگر جنسی میناکاری شده سبک باشد به راحتی شکل و فرم آن با کمی فشار تغییر خواهد کرد و جلوه ی خود را از دست می دهد.

  1. سطح صاف و براق

یکی دیگر از شاخصه های مرغوبیت ظروف و اشکال میناکاری سطح صاف و سیقلی آن هاست. این شاخصه بیانگر لعاب کاری مرغوب ظرف میناکاری است. سطح زبر و تیره در میناکاری چند دلیل مهم دارد. اولین دلیل جنس رنگ و لعابی است که در فرآیند تولید از آن استفاده می شود. اگر لعاب کاری حرفه ای انجام شود و از جنس مرغوبی استفاده شود سطح مینا کاملا شیشه ای و صیقلی خواهد بود.

سطح صاف و براق در میناکاری مرغوب

سطح صاف و براق در میناکاری مرغوب

 

  1. رنگ ها

در هنر میناکاری رنگ های مختلفی وجود دارد که بهتر است برای زیبا سازی و همچنین تناسب با درجه حرارتهای مختلف بعضی از آنها را با هم ترکیب کرد.

  1. رنگ آبی لاجورد
  2. رنگ قرمز مایل به بنفش
  3. رنگ سبز
  4. رنگ زرد
  5. رنگ قرمز ارغوانی
  6. رنگ فیروزه ای
  7. رنگ قهوه‌ای
  8. رنگ مشکی
  9. رنگ طلایی

اما اغلب افراد مینا کاری را به رنگ لاجورد و فیروزه‌ای می شناسند. برای تهیه ی رنگ قرمز از طلای حل شده به اضافه ی براکس و کربنات سدیم ، برای تهیه ی رنگ سبز از مس به اضافه ی کرومات سرب و برای تهیه ی رنگ زرد از ترکیب آهن ، اکسید کروم و قلع و در هر صورت برای شفافیت لعاب ها از اکسید قلع استفاده می شود.

 

  1. طرح و نقوش

نقوش در ظروف میناکاری شده معمولا از یک قاعده و الگو پیروی می کنند. نقوشی که در میناکاری به کار برده می شوند عموما نقوش سنتی ای مانند:

  1. اسلیمی
  2. ختایی
  3. مرغ و ختایی
  4. گل و مرغ
  5. اسلیمی-ختایی
  6. گاهی از چهره ها
  7. ابنیه تاریخی و مذهبی

برخی از آن ها پر کار تر و برخی از حجم نقوش سبک تری برخوردارند بدیهی است که هر چه نقوش بکار برده شده پیچیده تر باشد، نتیجه کار ارزش مادی بیشتری پیدا می کند زیرا استاد کار وقت بیشتری برای آن صرف کرده است.

 

بشقاب میناکاری با نقوش اسلیمی و ختایی (گل های قرمز)

بشقاب میناکاری با نقوش اسلیمی و ختایی (گل های قرمز)

 

بشقاب مینا کاری با نقاشی گل یا اصطلاحا پرداز

بشقاب مینا کاری با نقاشی گل یا اصطلاحا پرداز

  1. شناسنامه محصول

در همه حال و در همه دوران این پدید آورنده ی یک اثر هنری است که به آن هویت می بخشد. اگر خالق یا تولید کننده یک اثر مشخص نباشد از ارزش مادی و معنوی آن قطعا کاسته خواهد شد. میناکاری نیز که از هنر های اصیل ایران زمین است  از این قاعده مستثنا نیست؛ هر اثر هنری بی نام و نشان، در اینجا همان هنر میناکاری، روزی دست مایه کپی برداری و فراموشی می شود. طرح ها و نقوش میناکاری که در بازار صنایع دستی به وفور پیدا می شوند اغلب کپی شده اند و هنرمندِ خالق یا شرکت تولید کننده آن ها مشخص نمی باشد.

 

بدیهی است مانند تمام محصولات هنری و غیر هنری دنیا، محصولاتی که تحت عنوان یک برند یا نام تجاری معتبر به بازار ارائه می شوند برای عموم مردم قابل اطمینان تر خواهند بود.

 

در مقاله میناکاری را بشناسیم توضیح نسبتا کاملی در باب میناکاری داده شده است

تابلو فرش

تابلو فرش

تابلو فرش چیست؟

تابلو فرش به فرش هایی اطلاق می شود که صرفا جنبه ی تزئینی دارند و به عنوان زیرانداز استفاده نمی شوند. طرح و نقوشی که در تابلو فرش ها استفاده می شوند با نقوشی که در فرش های معمولی به کار می روند متفاوت هستند. این فرش های تزئینی اکثرا از جنس ابریشم هستند اما گاهی از پشم های باکیفیت نیز در بافت آن ها استفاده می شود.

تابلو فرش ابریشم کاشان

تابلو فرش ابریشم کاشان

مشخصات تصویر بالا:

  • تابلو فرش ابریشم کاشان
  • زمان بافت: اواخر قرن ۱۹ میلادی
  • ابعاد: ۱۲۰*۲۰۰ سانتی متر
  • طرح: لیلی و مجنون

 

خاستگاه تابلو فرش

سردرود در استان آذربایجان شرقی با اشتغال مستقیم و غیر مستقیم ۸۰ درصد از ساکنین اش در زمینه تولید تابلو فرش، به پایتخت این هنر تبدیل شده است. در سال ۱۳۹۰ اولین و تنهاترین صنف تولیدکنندگاه تابلو فرش در این شهر تاسیس شد.

 

انواع تابلو فرش از حیث تکنیک

  • تابلو فرش دستباف

همانگونه که از نام آن مشخص است این گونه قالی های تزئینی با دست و بر روی دار قالی بافته می شوند. معمولا این گونه تابلو ها از نوع ماشینی شان گران تر هستند .

  • تابلو فرش ماشینی

معمولا بیشتر مورد خرید و فروش و استفاده قرار می گیرند . اما اگر تمام ابریشم باشند مطمئنا قیمت بالایی دارند.

 

 

انواع تابلو فرش از حیث جنس الیاف

  • ابریشمی:

الیاف ابریشم طبیعی از پیله ابریشم به دست می آیند و نوع مصنوعی آن برای بافت فرش مناسب نیست. این نوع الیاف نسبت به نوع پشمی آن دارای استحکام بیشتری است. این گونه قالی ها بافت بسیار ظریف تری نسبت به فرش های پشمی دارند. اما لزوماا براق نیستند. فرش ابریشمی را باید به توجه به گره های آن شناخت. هرچه ظریف تر و متراکم تر باشد یعنی در آن ابریشم به کار رفته شده است. یکی دیگر از دلایل قیمت بالای قالی های تزئینی ابریشمی بافت پر زحمت و وقت گیر بودن بافت این گونه قالی ها به دلیل ظرافت الیاف ابریشم است.

  • پشمی و کرک:

قالی هایی که در آن ها از الیاف احشام  استفاده می شود بر دو نوع هستند: پشمی و کرکی. کرک به پشم لطیفی گفته می شود که در اثر شانه کردنن موی حیوان بر شانه باقی می ماند و کم حجم و لطیف است. در نتیجه مقدار آن نیز قاعدتا کم خواهد بود، پس تعداد قالی های با این جنس نیز در بازار به تعداد محدود پیدا خواهد شد. پشم اما به مقدار بیشتری وجود دارد و مرغوبیت آن به نژاد حیوان، فصل پشم چینی و نحوه ریسیدن آن بستگی دارد. اگر از پشم های مرغوب مثل مرینوس در بافت قالی استفاده شود بافت لطیف داری خواهد داشت اما به ظرافت ابریشم نخواهد بود.

  • الیاف مصنوعی (اکرلیک)

الیاف اکریلیک سبک و نرم هستند. از خواص آن ها می توان به رنگ پذیری خوب و ضد حساست بودن شان اشاره کرد.

 

نقشه های تابلوفرش

  • مناظر طبیعی
  • حیوانات
  • گل و سبد گل
  • چهره
  • نقاشی های معروف نقاشان جهان
  • عکس های معروف

پرفروش ترین طرح های تابلوفرش

  • خفته در باغ
  • کوچ عشایر
  • مهمانی پاپ
  • باغ ونیزی
  • پیانو زن
  • شاعر جوان
  • و…

از پر فروش ترین تابلوفرش های در بازار ایران هستند.

 

کوچ عشایر

کوچ عشایر

 

مهمانی پاپ

مهمانی پاپ

 

مسافرت خانوادگی

مسافرت خانوادگی

 

تابلوفرش هایی که در موزه های خارج از ایران نگهداری می شوند

 

مشخصات تابلوفرش

  • محل نگهداری: موزه متروپولیتن
  • زمان بافت: قرن ۱۷ میلادی
  • جنس: ابریشم
آثار باستانی ایران در موزه های جهان

آثار باستانی ایران در موزه های جهان

آثار باستانی ایران در موزه های جهان

اگر نگاهی به آثار باستانی ایران در موزه های جهان بیاندازیم در می یابیم که با ارزش ترین با قدمت ترین های آثار ایرانی در خارج از ایران نگهداری می شوند. موزه هایی چون موزه بریتانیا، موزه لوور و موزه متروپولیتن نیویورک از معروف ترین و بزرگترین موزه هایی هستن که در خود آثار باستانی ایران را نگهداری می کنند. از معروف ترین آثار باستانی ایران در موزه های جهان می توان به استوانه حقوق بشر کوروش و بازوبند طلایی مربوط به هخامنشیان و برخی از بقایای تخت جمشید را نام برد.

 

استوانه کوروش - موزه بریتانیا

استوانه کوروش – موزه بریتانیا

آثار باستانی

“آثار قدیمی (معمولا با عمری بالغ بر۱۰۰ سال) که دارای ارزش تاریخی  و معنوی بالا بوده را معمولا اثر باستانی می گویند.”  ایران دارای یکی از قدیمی ترین تمدن های جهان است؛ با توجه به قدمت شهرنشینی و سلطنت در ایران، کالا  ها و اجناس و آثار هنری، شهری و فرهنگی زیادی به دست صنعت گران و هنرمندان ایرانی ساخته شده است. و شرایط اقلیمی ایران این فرصت را پیش آورد تا این اقلام تا به امروز دوام آورده و در ایران و چند کشور دیگر نگهداری می شوند.

اما موضوع مورد بحث ما اقلام و آثار عتیقه ای است که خارج از ایران در موزه های جهان نگهداری می شود. طی سالیان گذشته بسیاری از اثار باستانی با ارزش ایرانی طی قرارداد هایی به موزه های بزرگ دنیا برای نمایش دوره ای و یا به طور کلی واگذار شده اند. در این جستار سعی داریم با برخی از آن ها آشنا شویم.

 

آثار ایرانی خارج از ایران

طبق قراردادها و استاندارد های جهانی در برخی مواقع آثار باستانی یک کشور برای به نمایش گذاشته شدن در بهترین و پربازدید ترین موزه های جهان نگهداری می شوند. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. اقلام با ارزش زیادی مربوط به دوره های گوناگون تاریخی ایران در موزه های بزرگی چون بریتانیا و لوور  نگهداری می شوند.

  • موزه بریتانیا

موزه بریتانیا در کشور انگلستان، شهر لندن قرار  و یکی از بزرگترین موزه های جهان است که در اواسط قرن ۱۸ میلادی رسما تاسیس شد. این موزه دارای هفت میلیون گنجینه و آثار باستانی است . بخش خاورمیانه آن قسمت بزرگی از این موزه را در برمی گیرد. بخش ایران باستان آن دارای ۵۲ اتاق است که شامل ۱۳ هزار شی از اعصار گوناگون ایران می باشد.

 

  • استوانه کوروش ( Cyrus cylinder)

دوره: هخامنشیان

محل نگهداری: موزه بریتانیا

 

منشور کوروش یا استوانه کوروش، استوانه ای از جنس سفال پخته شده است. که اواخر قرن ۱۹ میلادی (سال ۱۲۵۸ شمسی) در نیایشگاه اسگلیه (معبد مردوک)  در شهر بابل باستانی توسط هرمزد رسام پیدا شد. بر سطح این استوانه به دو زبان بابلی کهن و بابلی نو قوانینی از زبان کوروش و از زبان راوی (درباره فتوحات کوروش) نوشته شده است.  این گنجینه ی ایران باستان از همان زمان  در موزه بریتانیا در بخش گالری رحیم ایروانی  نگهداری می شود.

 

محل نگهداری استوانه کوروش در گالری ایران باستان (52 اتاق) موزه بریتانیا

محل نگهداری استوانه کوروش در گالری ایران باستان (۵۲ اتاق) موزه بریتانیا

  • بشقاب نوازندگان ( Musician Plate )

دوره: ساسانیان

محل نگهداری: موزه بریتانیا

این بشقاب مربوط زمان ساسانیان و از جنس نقره می باشد که روی آن زراندود شده است. همانگونه که می بینید بر روی این بشقاب مجلس بزمی قلمزنی شده است؛ در مرکز آن شاهزاده و یا بزرگزاده ای در حال نوشیدن است و اطراف او افرادی در حال نواختن ساز. درختی نیز سمت راست بشقاب را کاملا در بر گرفته است. هنر فلزکاری قلمزنی بر فلز در این قطعه مشاهده می شود.

 

بشقاب نوازندگان

بشقاب نوازندگان

  • گنجینه آمودریا (Oxus Treasure )

دوره: هخامنشیان

محل نگهداری: موزه بریتانیا (و موزه ویکتوریا و آلبرت)

گنجینه طلایی آمودریا (محل پیدایش این گنجینه) شامل صد و هفتاد قطعه از جنس طلا، شامل پلاک ها، سکه ها، بازوبند و مجسمه های طلایی است که مروبط به زمان سلطنت هخامنشیان می باشدو این گنجینه در نزدیگی رودخانه آمو (جیحون) پیدا شده است. به همین دلیل آن را گنجینه آمودریا می نامند.

بخشی از مجموعه گنجینه آمودریا

بخشی از مجموعه گنجینه آمودریا

 

بخشی از مجموعه گنجینه آمودریا

بخشی از مجموعه گنجینه آمودریا

 

بخشی از مجموعه گنجینه آمودریا

  • موزه لوور

موزه لوور از شناخته شده ترین موزه ها در زمینه آثار هنری و فرهنگی در شهر پاریس قرار دارد. این موزه درکاخ لوور قرار دارد که ساخت آن مربوط به قرن ۱۳ میلادی  است. این موزه از سال ۱۷۹۳ میلادی به عنوان موزه عمومی برای نگهداری شاهکارهای هنری، فرهنگی و تاریخی مورد استفاده قرار می گیرد.لوح حمورابی از شناخته شده ترین و معروف ترین آثاری است که در این موزه نگهداری می شود. از دیگر آثار مشهوری که در این گالری در کنار ۳۸۰۰۰ قطعه ی دیگر، به نمایش عموم در آمده است می توان به تابلوی مونالیزا و بانوی صخره از اثار لئوناردو داوینچی و گاور بالدار آشوری اشاره کرد.

از معروق ترین آثار مربوط به ایران باستان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سنگ نگاره یادبود اونتاش ناپیرشا
  • سنگ نگاره زن عیلامی و ندیمه
  • تندیس فاخته لاجوردی
  • نقش برجسته آجری شیر کاخ آپادانا شوش
  • سر ستون گاو دو سر کاخ آپادانا شوش
  • مجسمه عظیم الجسه گاو بالدار با سر انسانی

محل نگهداری: موزه لوور

 

مجسمه عظیم الجسه گاو بالدار با سر انسانی

مجسمه عظیم الجسه گاو بالدار با سر انسانی

  • سنگ نگاره کمانداران  (Frieze of Archer)

محل نگهداری: موزه لوور

این سنگ نگاره ی رنگین که از جنس سفال است و با رنگ های لعابی رنگ آمیزی و پخته شده است . کمانداران ارتش داریوش هخامنشی را به تصویر می کشندو این سنگ نگاره بر دیواره های کاخ مسکونی آپادانا نقش بسته بود که اکنون در موزه لوور نگهداری می شود.

 

سنگ نگاره کمانداران

سنگ نگاره کمانداران

 

 

  • شیر کاخ آپادانا شوش ( Lion Darius Palace )

محل نگهداری: موزه لوور

این سنگ نگاره نیز جزیی از کاخ آپادانا، ساخته ی داریوش هخامنشی بوده است که اکنون در بخش ایران باستان موزه لوور نگهداری می شود. این اثر مربوط به ۵۱۰ سال پیش از میلاد می باشد.

شیر کاخ آپادانا شوش

شیر کاخ آپادانا شوش

آثار باستانی ایرانی ای که در موزه های بزرگ دنیا نگهداری می شوند آن قدر تعداد بالایی دارند که در یک مقاله نمی توان به تمام آن ها پرداخت. بیشتر آثاری که از ایران خارج شده اند متاسفانه در زمان پادشاهی قاجارایان به ویژه ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه بوده که در آن زمان طی قرارداد هایی به فرانسویان  امتیازات ویژه ای از جمله  کشف و خارج کردن اشیا و اجسام تاریخی ایرانی داده شد. با دیدن تصویر آن ها به تمدن و هنر باستانی ایرانی بیشتر و بهتر پی می بریم.