مرصع ­کاری هنر جواهر نگاری

مرصع ­کاری

آشنایی با مرصع ­کاری

مرصع ­کاری یکی از قدیمی ترین هنر های جهانی است که با جواهر سازی در یک راستا قرار دارد. مرصع­ کاری هنر جواهر نشان کردن، جواهر نگاری و نگین کاری نیز خوانده می شود. مرصع کاری در لغت از واژه ترصیع به معنای موازنه است. در این هنر به کاشت متقارن جواهرات بر سطح مورد نظر ترصیع و نتیجه کار مرصع می گویند.

سپر نادرشاه افشار. مرصع کاری شده با جواهرات

سپر نادرشاه افشار. مرصع کاری شده با جواهرات

تاریخچه مرصع کاری

ایران تاریخچه ای  ۲۵۰۰ ساله در نظام شاهنشاهی دارد؛ پادشاهان ایرانی از شاهان قدرتمند جهان بودند که خزانه آن ها  مملو از جواهرات رنگارنگ، قیمتی و نیمه قیمتی بود. اما آن ها تنها به چند زیور قانع نبوده و تمایل به زینت بخشی تمامی ابزار و وسایل خود به جواهر بودند. مانند ظروف، تخت و صندلی، شمشیر، خنجر. از این رو همیشه افراد هنرمندی که می توانستند حس تجمل طلبی آن ها ارضا کنند پرورش می یافتند. این هنر جواهر نشان کردن اشیا را مرصع می گویند. این هنر از زمان هخامنشیان و ساسانیان وجود داشت در زمان سلجوقیان به اوج خود رسید.

در این اشیا از سنگ های قیمتی گرفته مثل الماس، یاقوت، زمرد و …. تا سنگ های نیمه قیمتی مانند عقیق و فیروز و …. استفاده می شود.

 

کاربرد های مرصع کاری

از مرصع کاری در جواهر سازی، مانند انگشتر و دستبند و … استفاده می شود.  اما در گذشته از آن در ظروف و تاج ها کلاه ها و حتی پوشاک سلطنتی نیز استفاده می شد. مرصع کاری تنها مربوط به ایران نیست در تمام نقاط دنیا دیده می شود. از آنجا که جواهر ها را باید روی قطعه ای از جنس دیگر سوار کرد، این قابلیت را دارد تا با هنر های دیگر نیز تلفیق شود. مرصع کاری اصیل و تجملی بیشتر روی فلزهای گرانبها از قبیل طلا و نقره و …. انجام می گیرد. این فلزها می توانند قبل از مرصع کاری قلمزنی شوند و یا با میناکاری رنگ و لعابی بیشتر داشته باشند.

 

گلدان قلمزنی، مرصع کاری شده

گلدان قلمزنی، مرصع کاری شده

 

درپوش ظرف میناکاری و مرصع کاری شده- موزه جواهر ایران

درپوش ظرف میناکاری و مرصع کاری شده- موزه جواهر ایران

 

سرکلاه میناکاری مرصع کاری شده. مرب.ط قرن 19 میلادی- ایران

سرکلاه میناکاری مرصع کاری شده. مرب.ط قرن ۱۹ میلادی- ایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *