صنایع دستی سیستان و بلوچستان

صنایع دستی سیستان و بلوچستان

آشنایی با صنایع دستی سیستان و بلوچستان

صنایع دستی سیستان و بلوچستان از اصیل ترین و قدیمی ترین صنایع دستی ها به حساب می آید که قدمت برخی از آنها مانند سفال کلپورگان به چند هزار سال قبل بر میگردد. صنایع دستی سیستان و بلوچستان هنر دست زنان و مردان خون گرم این سرزمین اصیل هستند وبیشتر آن ها ثبت ملی و جهانی شده اند.

استان سیستان و بلوچستان دومین استان بزرگ کشور است که در جنوب شرقی کشور در همسایگی کشور افغانستان واقع شده است. این استان از نظر قومیتی به دو بخش سیستان که شامل زابل، هامون، هیرمند، نیمروز و زهک است و بخش بلوچستان شامل شهرستان خاش تا چابهار می‌باشد. سیستان و بلوچستان به دلیل تمدن طولانی چند هزار ساله در آن دارای صنعت متنوعی در زمینه قالی بافی، سفال گری و پوشاک بوده و هست. از مهم ترین و اصیل ترین صنایع دستی این استان می توان موارد زیر را نام برد.

بلوچی دوزی

بلوچی دوزی یا سوزنی دوزی بلوچ از هنر های دستی و تزئینی بانوان بلوچستان و صنایع دستی سیستان و بلوچستان است که سابقه ای بالغ بر ۲۰۰ سال دارد. در گذشته اکثر سوزن دوزی ها یا با نخ ابریشم و یا با نخ پشمی صورت می گرفت اما امروزه الیافت صنعتی نیز در این هنر کاربرد پیدا کرده است. بیشتر زنان و دختران روستایی بلوچ این هنر را می شناسند و برخی از این طریق امرار معاش می کنند. لباس هایی که با بلوچی دوزی مزین می شوند اکثرا به دلیل وقت زیادی که هنرمند برای آن می گذارد قیمت نسبتا بالایی دارند.

به غیر از بلوچی دوزی رودوزی های سنتی دیگری نیز در این منطقه رواج دارد. مانند:

  • خمک دوزی
  • سیاه دوزی
  • سکه دوزی
  • آینه دوزی
  • و ….

 

سفال گری

شهر سوخته در ۵۶ کیلومتری جنوب شهر زابل در استان سیستان و بلوچستان حدود ۵۰۰۰ سال پیش در کنار رودخانه هیرمند ساخته شد. از بقایایی که در این شهر پیدا شد می توان در یافت که سفال گری از اولین صنایعی بود که در این منطقه رواج یافت. سفال کلپورگان از معروف ترین سفال های جهان است. این شهر به موزه زنده سفال معروف است. زنان در روستای کلپورگان بدون استفاده از چرخ سالگری به ساخت ظروف می پردازند و روی آن ها را بعد از پخت بنا بر سلیقه خود نقاشی می کنند.

سفالگری در سیستان و بلوچستان

سفالگری در سیستان و بلوچستان

دودنی بافی

در هر فرهنگ و خانه ای زن خانه همیشه تلاش می کند تا با هنر دست خود محیط زندگی خود را زیبا تر کند و حتی در بعضی فرهنگ ها اشیایی در جای جای خانه بگذارد تا اعضای خانواده خویش را از چشم زخم مصون بدارد. دودنی از آن دست دست سازه های زیبا است که دو کاربرد دارد. هم برای تزئین و هم حفاظت از چشم زخم. این دیوارآویز سنتی توسط زنان سیستانی با کمک گیاهان علفی و گل های زرد وحشی بافته می شود.

دودنی بافی در سیستان بلوچستان

 

سیس بافی و خولک بافی

استفاده از منابع طبیعی یکی از اصول اولیه زندگی در گذشته بوده است. مردمان هر سرزمینی با توجه به به محیطی که در آن متولد شده و زندگی می کنند از طبیعتی که پروردگار در اختیار آن ها گذاشته نهایت استفاده  را می برند. در استان سیستان و بلوچستان با توجه به وجود دریاچه هامون و نخلستان ها حصیر بافی، سیس بافی و خولک بافی رواج خوبی پیدا کرد.

در سیس بافی از الیافی که در کناره تنه ی درخت خرما بوجود می آیند استفاده می شود. در سیس بافی این الیاف را در هم تنیده و به کمک آن رشته الیاف های کلفت تری پدید می آید که به کمک آن پادری، زیرانداز، طناب و سبد می سازند.

 

سیس بافی

سیس بافی

خولک بافی اما به کمک نی هایی که در اطراف دریاچه هامون رشد می کردند ساخته می شود./ که البته به خشک شدن دریاچه رشد این گونه ی گیاهی نیز متوقف شد و امروزه از نی هایی که در شمال کشور رشد می کنند در این هنر-صنعت استفاده می شود.

 

خولک بافی

خولک بافی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *