قبل از خرید گلیم بدانیم

برای خرید گلیم و سایر زیرانداز های دستبافت باید از پیش از خرید اطلاعات جامعی در مورد آن ها داشته باشید. اگر قبل از خرید اطلاعاتی از انوع گلیم های ایرانی، نوع نخ های به کار رفته، نقوش پرکاربرد، هنر گلیم بافی و سایر شاخصه های زیرانداز ها داشته باشید می توانید با اطمینان بیشتری خرید خود را انجام دهید و از خرید گلیم خاطره ای خوب در ذهن خود داشته باشید.

قبل از هر چیز باید گلیم را از سایر زیرانداز های دستباف تشخیص دهید.

 

شناخت گلیم

گلیم از انواع زیرانداز بدون پرز است که از تار و پود و در مواردی مانند گلیم سوزنی از نخ خامه نیز بهره می برد. جنس اصلی آن پشم بز یا گوسفند است. پس تا اینجا فرق گلیم با قالی را متوجه شدیم. قالی ها (یا همان فرش های امروزی) دارای پرز هستند در حالی که گلیم پرز ندارد. واژه گلیم از لغت ترکی کِلی (kili) که به معنای پشم یا مو، گرفته شده است. البته با نام جاجیم نیز که از زبان ارمنی و کلمه ی گاگیم (به معنای پشم گوسفند) گرفته شده است. قابل قیاس است. در فرهنگ معین گلیم این چنین تعریف شده است : ” نوعی فرش که از پشم بافند ” و در  هخدا نیز نوشته شده ” پوششی معروف که از موی بز و گوسفند بافند.”

 

قیمت گلیم

قیمت گلیم به چند عامل مهم بستگی دارد:

  • جنس مواد اولیه
  • نقوش
  • نوع بافت

اگر گلیمی با جنس پشم مرینوس و زنگ های طبیعی و بافت شیرکی پیچ باشد معمولا از تمام انواع گلیم گران‌تر خواهد بود. زیرا هر سه عامل مرغوبیت را در خود دارد.

گلیم فرش چیست

گاهی هنرمندان بافنده، برخی از نقوش گلیم را به کمک فن قالیبافی برجسته می کنند. این گونه گلیم ها را گلیم فرش می خوانند. این عدم تقارن که به دلیل پرزدار بودن قالی و بدونن پرز بودن گلیم در حاصل کار پدید می آید زیبایی دوچندانی به زیرانداز می بخشد.

گلیم فرش

گلیم فرش

نکات مهمی که قبل از خرید گلیم باید بدانید

  1. شناخت انواع گلیم
  2. نقوش گلیم
  3. تابلو گلیم
  4. قیمت گلیم

 

 

شناخت انواع گلیم

  • گلیم شاهسون

ایل شاهسون یکی از بزرگترین ایل های ایرانی است که در شمال غربی ایران ساکن اند.

از شاخصه های اصلی این گلیم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • طرح های هندسی شکسته
  • استفاده از رنگ های ملایم
  • حاشیه باریک
  • استفاده از نوار های پهن افقی در متن کار

نوع بافت گلیم های شاهسون سوماک است که در آن از پود زخیم استفاده می شود. از مهم ترین کاربرد های گلیم شاهسون استفاده از ان به عنوان جل اسب بود.

گلیم شاهسون

گلیم شاهسون

 

  •  گلیم لری

گلیم لری از ساده ترین انواع گلیم از نظر نقوش و طرح است. یکی از مهم ترین شاخصه های گلیم لری این است که بافنده در طول مدت بافت در پشت گلیم می نوشیند و به اصطلاح طرح را از پشت می اندازد.

در گذشته مهم ترین کاربرد گلیم لری استفاده از آن به عنوان خورجین جهت حمل اثاثیه بوده است. به این منظور بافت این گلیم بسیار مستحکم می باشد.

گلیم لری

گلیم لری

  • گلیم هرسین

نقوش فشرده، رنگ های تیره و اشکال هندسی از مهم ترین ویژگی های گلیم هرسین هستند. در حاشیه این نوع گلیم از پشم بز به دلیل خاصیت ضد بید بودن آن استفاده می شود.

گلیم هرسین

گلیم هرسین

  • گلیم ورنی

وزنی در آذربایجان رواج زیادی دارد. این گونه زیرانداز از نظر بافت و سبُکی مانند گلیم است و از مانند قالی از ظرافت زیادی برخوردار است. ورنی بافی به سبک پود پیچی، یعنی گذراندن پود اصلی از تار و پیچش نخ به دور نخ‌های تار بافته می شود.  ورنی بیشتر به رنگ های لاکی، سورمه ایف سفیدپیازی و آبی روشن بافته می شود.

 

گلیم ورنی

گلیم ورنی

  • گلیم شیرکی پیچ

این گلیم در کرمان و به ویژه در شهر سیرجان بافته می شود. نامگذاری این گلیم بر اساس نوع بافت آن انجام شده است. در گلیم شیرکی پیچ نخ خامه ی رنگی به دور نخ تار (چله) تابانده یا به اصطلاح پیچیده می شود. در گویش محلی به این گلیم، گلیم پیچ نیز می گویند. بر خلاف دیگر گلیم ها در این نوع گلیم پود تنها نقش به هم وصل کردن تار ها را دارد و نقشی در ایجاد نقوش ندارد. در مقالات قبل درباره شناخت گلیم شیرکی پیچ سیرجان به طور مفصل درباره این گلیم باکیفیت صحبت کرده بودیم.

 

گلیم شیرکی پیچ

گلیم شیرکی پیچ

نقوش گلیم

گلیم زبان مردم خویش است. بافنده با نقوشی که بر گلیم می اندازد از آمال و آرزو ها و نیاز های خود می گوید. این نقوش با توجه به محل بافت گلیم متفاوت است. بیشتر این نقوش از طبیعت اطراف  بافنده و فرهنگ آن جامعه برگرفته شده است. موتیف یا همان نقش مایه در گلیم گویی رسم جا افتاده یا زبان مشترک تمام گلیم های جهان است. زبانی که می توان با ان گلیم را “خواند” .

  • زن دست به کمر

نماد زنانگی، مادرانگی و باروری. این نقش زنی را نشان می دهد که دستان خود را به کمر زده است. دست به کمر زدن شاید نشان از خستگی را به نمایش بگذارد و یا شاید قدرتی که زن می خواهد به رخ بکشد.

زن دست به کمر

زن دست به کمر

 

  • شاخ قوچ

شاخ قوچ نشان از قهرمانی، قدرت و مردانگی دارد.

شاخ قوچ

شاخ قوچ

  • گوشواره

هر گاه دختری در نقوش گلیم خود از نقش گوشواره استفاده می کرد به آن معنا بود که در دل آرزوی ازدواج دارد. زیرا در فرهنگ برخی اقوام زمانی که خانواده ای دختری را برای پسر خود انتخاب می کردند گوشواره ای به او هدیه می دادند.

 

گوشواره

گوشواره

  •  آب روان

آب همیشه  در هنر و ادبیات نماد نعمت و برکت بوده و هست.  زیرا از حیاتی ترین عناصر برای زندگی است. در این هنر نیز ردپای آب بر گلیم ها باقی مانده است تا بافنده از آرزوی خود برای پُر آبی و سالی پربار برای کشاورزی خود بگوید.

آب روان

آب روان

  • برکت

شاخ قوچ نماد قدرت و مردانگی و زن دست به کمر نمادی از مادرانگی و باروری. پس ترکیب این دو مظهر قدرت خداوند می شود و حضورشان به زندگی ‘برکت’ می بخشد.

برگ

برگ

 

تابلو گلیم

امروزه به دلیل قیمت بالای گلیم، که البته دلیل آن مواد اولیه با کیفیت و دست بافت بودن آن هاست، برخی ترجیح می دهند به جهت بهره بردن از این هنر در اطراف خود آن را در ابعاد کوچک تهیه نمایند . تابلو های گلیم می توانند به عنوان قابی بر دیوار مسئول زیبایی و اصالت محیط اطراف شما باشند.

تابلو گلیم

تابلو گلیم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *