ثبت جهانی گلیم سوزنی سیرجان

گلیم سوزنی سیرجان را بشناسیم

شاخصه اصلی تمام گلیم ها این است که از تار و پود تشکیل شده اند و مانند قالی پرز ندارند. اما هنر گلیم بافی در ایران خود زیرمجموعه های زیادی دارد مانند گلیم هرسین، گلیم لری، گلیم ایل شاهسون و … مسئله ای که گلیم ها از هم جدا می کند و نام های گوناگونی به آن ها می دهد، مربوط به مکانی است که از آن بر می آیند و البته نوع بافت و نقوش آن ها؛ و زمانی که مکان جغرافیایی متفاوت باشد تفکر و سبک زندگی مردمان آن ناحیه نیز متفاوت خواهد بود. این تفاوت های باطنی و ظاهری مناطق گوناگون بر نقوش ذهنی اجرایی شان بر دست بافته ها و همینطور جنس تار و پور و چله ای که به کار می برند نیز تاثیر می گذارد.

گلیم شیرکی پیچ از سیرجان از آن دست زیرانداز هایی است که اغلب و بر طبق عادات سنتی ذهنی بافی می شود؛ به این معنا که هنرمند بافنده از نقشه برای انداختن نقوش استفاده نمی کند.

بهتر از برای اشنایی بیشتر با گلیم سوزنی شیرکی پیچ سیرجان با چند نوع بافت اصلی گلیم ها آشنا شویم:

انواع بافت گلیم

  • بافت متعادل:

همگی با تار و پود در بافت های نازک و کلفت آشنا هستیم و آن را می شناسیم. در بافت متعادل گلیم شاهد بافت ساده ی تار و پود هستیم. در این روش تار و پود از روی یکدیگر رد می شود و به هم بافته می شوند. در این شیوه که اولین و ساده ترین روش بافت است، فاصله ی بین نخ های چله با هم کم است و معمولا تک رنگ می باشند لذا معمولا جنبه ی تزئینی ندارند.

 

بافت متعادل

بافت متعادل

نقشه بافت متعادل

نقشه بافت متعادل

  • بافت پود نما

در بافت پود رو تعداد پود بیشتر از تار است و  رنگ گلیم را پود ها ایجاد می کنند. در این نوع بافت تار ها دیده نمی شوند و پشت و روی گلیم هایی از این دست یکی است یا به اصطلاح دو رو هستند.

گلیم پود نما یا پودرو دو نوع دارد؛ ساده و چاکدار. آنچه تعریف کردیم بافت ساده است؛ اما در بافت پودنمای چاکدار با تغییر رنگ پود بین تارهای چله فاصله ایجاد می شود. در این روش پود به دور آخرین تار از یک رنگ دیگر برمی گردد. در این بافت بدلیل فاصله ای که بین تارهای چله زمان تغییر رنگ می افتد بافت شکلی پلکانی به خود می گیرد.

 

بافت پود نما

بافت پود نما

نقشه بافت پود نما

نقشه بافت پود نما

 

 

 

  • بافت پود نمای متصل

یکی از مشکلاتی بافت پود نمای چاکدار دارد فاصله ای است که بین تارهای چله ایجاد می شود باعث چاکدار شدن بافت می شود. در روش پودنمای متصل این مشکل با پیچیدن پود های رنگ های مجاور به دور تار حل می شود . فاصله و شکافی ایجاد نمی شود.

 

بافت پود نمای متصل

بافت پود نمای متصل

نقشه بافت پود نمای متصل

نقشه بافت پود نمای متصل

 

 

 

 

  • بافت پیچشی

این نوع بافت برای ایجاد نقوش متنوع به کار می رود . اما در این روش علاوه بر تار و پود از نخ های رنگی نیز استفاده می شود همین امر این نوع گلیم را شبیه به قالی می کند. در بافت پیچشی نخ های رنگی به دور تار ها بر اساس الگوهای ریاضی می پیچند و ایجاد نق می کنند. ورنی آذربایجان و شیرکی پیچ سیرجان از این نوع گلیم ها هستند. به این نوع گلیم ها سوماک نیز گفته می شود. برخی مواقع روی آن ها سوزن دوزی نیز می شود که به گلیم های سوزنی معروف هستند.

 

انوع بافت پیچشی- الگو

انوع بافت پیچشی- الگو

انوع بافت پیچشی- الگو

انوع بافت پیچشی- الگو

انوع بافت پیچشی- الگو

انوع بافت پیچشی- الگو

 

ثبت جهانی گلیم سوزنی سیرجان

در سال ۱۳۹۶ به تلاش اهالی میراث فرهنگی کشور و به خصوص سازمان میراث فرهنگی استان کرمان، پس از ثبت ملی گلیم سوزنی سیرجان و شهر شیرجان و به عنوان شهر گلیم، نماینده ی خاورمیانه و غرب آسیای شورای جهانی صنایع دستی (WCC) ، خانم غدا هیجاوی لوح ثبت جهانی گلیم شیرکی پیچ سیرجان را به شهردار این شهر اعطا کردند.

همت و ذوق گلیم بافان کرمانی و تمامی افرادی که در این صنعت فعالیت می کنند به طور مستقیم و غیر مستقیم در این ثبت جهانی ارزشمند سهیم بوده اند. زیرا با تلاش و ذوق این افراد بود که گلیم سیرجان، به عنوان صنایع دستی ای ارزمشند و اصیل زنده ماند و بعد صد ها سال همچنان به دست هنرمندان دختران و زنان این شهر بافته پرداخته می شوند.

این دستاورد، پیش از هر چیز، این شهر را به‌عنوان صاحب اصلی یک رشته از صنایع‌دستی در جهان مطرح می‌کند و در گام‌های بعدی، مزایای بسیار و متعددی برای آن، و در ادامه برای کشور، به‌همراه دارد.

در حال حاضر شهرهای تبریز، اصفهان، لالجین، مشهد و سیرجان به ثبت جهانی رسیده اند و ایران از این جهت در رتبه دوم جهانی پس از چین قرار می گیرد.

 

نشست رسانه ای کارشناسان شورای جهانی صنایع دستی

نشست رسانه ای کارشناسان شورای جهانی صنایع دستی

 

در انتخاب یک شهر به عنوان شهر جهانی صنایع دستی شاخصه های زیر مورد بررسی قرار می گیرند:

  • اطلاعات محصول صنایع‌دستی
  • ارزش محصولات
  • روش‌های آموزش در تولید محصولات
  • وضعیت صنعتگران و هنرمندان
  • برنامه‌های مشارکت‌های خلاقانه
  • نمای کلی شهر
بررسی گلیم شیرکی پیچ سیرجان

بررسی گلیم شیرکی پیچ سیرجان

 

خوشبختانه سیرجان و گلیم شیرکی پیچ از آزمون کارشناسان شورای جهانی صنایع دستی سربلند بیرون آمدند و به ثبت جهانی رسیدند.

 

با ثبت جهانی شاهد پیشرفت هرچه بیشتر این شهر و هنرمندان بافنده ی آن هستیم.

 

ثبت جهانی صنایع دستی مزایایی قابل توجه از لحاظ صادرات و جذب توریست خواهد داشت.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *