مقایسه گبه و گلیم

تفاوت گلیم و گبه

گلیم و گبه از زیر اندازه های نفیس و اصیل ایرانی هستند که هر از دو از بافته های روستایی و عشایری به شمار می روند. اما اکثرا افرادی که که با انواع زیراندازها آشنایی چندانی ندارند و تفاوت مابین گلیم و گبه را نمی دانند. تفاوت گلیم و گبه در نحوه ی بافت و ظاهر آن ها است. در این مقاله به بررسی برخی از مهم ترین تفاوت های گلیم و گبه می پردازیم.

 

تعریف کلی گلیم

نوعی بافت بدون پرز است که از تار و پود تشکیل شده است و مانند قالی گره و پرز بلند ندارد. جنس اصلی آن پشم بز یا گوسفند است. در بافت گلیم هرچه نخ نازک تر و لطیف تر باشد محصول بافته شده مرغوبیت بیشتری دارد از این رو در گلیم هایی که از کرک ( پشم ناحیه زیر گردن یا زیر بغل گوسفند) و یا از پشم مرینوس استفاده شده باشد آن گلیم از کیفیت بسیار بالاتری برخوردار است.

بافت گلیم همیشه در مکان هایی رونق داشته است که مردمان آن منطقه به دامپروری مشغول بوده اند مانند کشور هایی نظیر ترکیه، تبت، نپال و ترکمنستان.

در پیدایش نقوش مختلف گلیم همواره عوامل جغرافیایی نقش بسزایی داشته اند. زنان و مردان هر منطقه با توجه به گستره دید خود و البته نعماتی که از خداوند می خواستند دست به هنرنمایی در بافت گلیم می زدند که می توان گفت تمام آن نقش ها ذهنی بافی می باشد که بدون هیچ نقشه ی از قبل طراحی شده ای آن هنر خلق می شده است.  به عنوان مثال حاشیه لوزی در برخی گلیم ها نشان دهنده حرکت سیال آب رودخانه می باشد و یا نقش هایی شبیه به خورشید که اصطلاحا گل خورشید نامیده می شود نشان از برکت خورشید و باروری خاک دارد. یا مثلا بته جقه های پشت به هم نشان گر قهر و بته جقه های رو به هم نشانگر آشتی و صلح است.

در مطالب قبلی کلوت درباره راههای نگهداری از گلیم صحبت کردیم و گفتیم بهترین راه برای حفظ ارزش و سلامت گلیم چه مواردی است.

گلیم سوزنی شیرکی پیچ

گلیم سوزنی شیرکی پیچ

 

گبه چیست؟

گبه فرشی است با پرز های بلند که صنعت گران این عرصه آن را جدا از قالی می دانند. و دلیل آن را نوع بافت وگره های شل که نتیجه ی آن بلند شدن پرز ها است، بیان می کنند. کلمه گبه ایرانی است و برخی می گویند به معنی خام و زمخت می باشد. گبه یا قالیچه خرسک را فرشی می دانند که توسط افراد ناشی بافته می شود زیرا طرح های آن ساده و معمولا بدون نقشه بافته می شود. اما طی سال های اخیر که از سوی هنرمندان و مردم عادی به این نوع فرش توجه ویژه ای شده است، از گران ترین زیر انداز ها در کنار گلیم های سوزنی به شمار می رود.

نقوش گبه ها اکثرا ساده و به اصطلاح هنر مینیمال هستند. اکثرا ذهنی بافت بر حسب سلیقه بافنده می باشند.

گبه قشقایی

گبه قشقایی

گبه زیر اندازی کاملا ایرانی است که بیشتر در مناطق جنوب غربی توسط عشایر قشقایی بافته می شود. جنس آن از پشم گوسفند و بز است و در بافت آن پود بیشتری به کار می‌رود که تأثیر چشمگیری بر نرمی گبه می‌گذارد. پرزهای بلند و نرمی زیاد گبه از شاخصه های اصلی آن است.

 

مقایسه گبه با گلیم

 

شاخصه

گلیمگبه

اندازه

معمولا زیر ۶ مترمعمولا زیر ۶ متر

جنس

پشم و کرکپشم و کرک

رنگ

طبیعی

طبیعی

نقوشذهنی – نقشه

ذهنی

نوع بافبدون پرز

پرز دار

خاستگاهایران-ترکیه

ایران

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *